Sendikal tazminat hakkı, emekçinin sendika özgürlüğünün güvencesi olarak Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu Madde 25’te düzenlenmiştir. Buna göre işçilerin işe alınmaları; belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri, belli bir sendikadaki üyeliği sürdürmeleri veya üyelikten çekilmeleri veya herhangi bir sendikaya üye olmaları veya olmamaları şartına bağlı tutulamaz. İşveren, bir sendikaya üye olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayrım yapamaz. İşçiler, iş saatleri dışında veya işverenin izni ile iş saatleri içinde işçi kuruluşlarının faaliyetlerine katılmalarından veya sendikal faaliyette bulunmalarından dolayı işten çıkarılamaz veya farklı işleme tabi tutulamaz. İşverenin bu durumlara aykırı hareket etmesi halinde işçi lehine bir yıllık ücret tutarından az olmamak üzere sendikal tazminata hükmedilir. Ayrıca iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmelerinde bu duruma aykırı düzenlenmeler tamamen geçersizdir.
Peki işçi, sendikal tazminat talebini nasıl ileri sürebilir?
Sendikal nedenle işten çıkarılan işçi, sendikal tazminat talebi ile işverenine karşı dava açabilir. Mahkeme sendikal tazminata 1 yıllık ücrete kadar hükmedebilir. Bu da neredeyse 12 yıl çalışması olan bir işçinin kıdem tazminatına denk düşer, yani oldukça önemlidir.
Diğer yandan İş Kanununa göre işçi, işten çıkarılmasının ardından işverene karşı işe iade davası açma hakkına da sahiptir. İşçi, açacağı işe iade davasında sendikal tazminat talebinde de bulunabilir. İşe iade davasında feshin geçersizliğinin tespiti ile işçinin işe iadesi, boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatı talep edilir. Feshin sendikal sebeplerle yapıldığının tespiti halinde mahkeme diğer taleplerle birlikte işçi lehine sendikal tazminata hükmeder. Burada belirtilmesi gereken bir husus; işçinin davayı kazanması ve bu kararın kesinleşmesi halinde 10 gün içinde işverene işe alım için başvuru yapması ve bu başvuruya karşılık işverenin 1 ay içinde işçiyi işe alması gerekir. Buna karşılık işveren, kesinleşen mahkeme kararına rağmen işçiyi işe almama yönünde irade gösterirse işçiye işe başlatmama tazminatı ödemekle yükümlüdür.
Sendikal tazminat işçinin başvurusu, işe başlatma ve başlatılmama şartına bağlı olmaksızın işçiye ödenir. İşe başlatmama tazminatı hizmet süresine göre 4-8 haftalık ücret iken sendikal tazminata 1 yıllık ücrete kadar hükmedilir.
Burada önemli nokta, işçi ve işveren uyuşmazlıklarından kaynaklanan davalarda öncelikle arabuluculuk yoluna başvurma zorunluluğu olmasıdır. Bu yolu tüketmeden dava açılması halinde, işçi esasen haklı olsa dahi dava usulden reddedilir.
Sendikal tazminat nasıl hesaplanır?
Sendikal tazminat, işçinin aldığı son brüt ücret üzerinden bir yıl karşılığı olarak hesaplanan tazminat türüdür. İşverence karşılanan yol ve yemek gibi yan haklar bu hesaplamada dikkate alınmaz.
Yorumlar kapalıdır.