Bir kavram: Dördüncü Enternasyonal

Date:

Share post:

Çağdaş işçi sınıfı hareketinin en önemli özelliklerinden biri uluslararası olmasıdır. Kapitalizm oluşmaya başladığı günden beri dünyanın her köşesini sermaye-ücretli emek-emek sömürüsü düzeninin içine doğru çekmiş, günümüzde kapitalizm dışında kalan hiçbir kayda değer büyüklükte insan topluluğu bırakmamıştır. Kapitalizmin bu eğilimi aynı zamanda tüm ülkelerde modern işçi sınıfının oluşumuna yol açmış ve sınıflar arası çelişkileri dünyanın her köşesinde keskinleştirmiştir. İşte bu yüzden sosyalizm tek ülkede inşa edilemez ve bu yüzden işçi sınıfının politik partisi enternasyonal olmalıdır.

19. yüzyılda bu gerçek Marx ve Engels tarafından anlaşılmış ve Birinci Enternasyonal “Uluslararası İşçi Birliği” adıyla kurulmuştu. Paris Komünü’nün yenilgisi ve içindeki farklı siyasi akımların anlaşamaması sonucu 1876’da dağılmıştı. İkinci Enternasyonal (Sosyalist Enternasyonal) 1889’da Paris’te kuruldu. Kuruluşunu Marx görememiş olsa da Engels bizzat destekledi ve takip etti. İkinci Enternasyonal Avrupa’da yükselen işçi aristokrasisinden etkilendi, pek çok önderi işçi devrimi yerine kapitalist reformları tercih etmeye başladı ve 1914’te dünya savaşının arifesinde işçi sınıflarına kendi kapitalist hükümetlerinin savaş emellerini desteklemesini buyruk verdi. Bunun üzerine Rusya’dan Lenin ve Troçki’nin, Almanya’dan da Rosa Luxemburg ve Karl Liebknecht’in önderliğinde emperyalist savaşa karşı Üçüncü Enternasyonal (Komünist Enternasyonal) kuruldu. Üçüncü Enternasyonal emperyalist savaşın yarattığı devasa yıkımdan Rusya’da bir işçi devleti ve Avrupa çapında güçlü bir işçi hareketi yaratmayı başardı.

Dünya üzerindeki tek işçi devleti olarak Sovyetler Birliği Üçüncü Enternasyonal içinde büyük ağırlığa sahipti. Rusya’da kapitalist ve emperyalistlerin ordusu olan Beyaz Ordu’ya karşı verdiği savaşta işçi sınıfının en mücadeleci kesimlerini yitirmesinin ardından işçi devleti bürokratikleşti. Kaçınılmaz şekilde Üçüncü Enternasyonal de aynı kadere mahkûm oldu. Stalinist bürokrasinin tek ülkede sosyalizm dayatması ile tüm dünya işçi hareketi Sovyet bürokrasisinin çıkarlarına kurban edildi. Üçüncü Enternasyonal, İkinci Dünya Savaşı ortasında, Stalin’in, Avrupa ve ABD işçi sınıfı yerine bu ülkelerin kapitalist hükümetleri ile yakınlaşmak istemesiyle, çok kritik bir anda feshedildi.

Bu ihanet Nazilerle imzalanan saldırmazlık anlaşmasından, İspanyol Devrimi‘nin faşistlere teslim edilişinden ve burada sayamayacağımız sayısız olaydan dolayı yıllar öncesinden fark edilmişti. Bu sayede Dördüncü Enternasyonal, Troçki önderliğinde 3 Eylül 1938’de kuruldu. Dördüncü Enternasyonal diğer Enternasyonallerden özü itibarıyla farklı değildir. Dördüncü Enternasyonal, işçi sınıfının uluslararası partisidir ve kapitalizmin yarattığı yıkıma ve küresel yok oluşa karşı insanlığın tek umut ışığıdır.

Son Yazılarımız