Görme engellilerin yoluna çekilen set: sarı çizgilerdeki bilinçsizlik

Görme engelli vatandaşlarımızın hayata daha bağımsız ve güvenli bir şekilde katılabilmeleri için tasarlanan sarı kabartmalı yollar (hissedilebilir yüzeyler), ne yazık ki modern şehir hayatının en çok ihlal edilen alanlarından biri haline geldi. Bu çizgiler sadece birer dekorasyon değil, görme engelli bir bireyin dünyayı bastonuyla “okuduğu” birer kılavuz ve navigasyon sistemidir. Ancak Mecidiyeköy-Osmanbey hattı gibi yaya trafiğinin yoğun olduğu yerlerde karşılaştığımız manzaralar, bu hayati hizmetin bir “engel parkuru”na dönüştüğünü acı bir şekilde gösteriyor.

Mecidiyeköy kaldırımlarında gelişigüzel park edilmiş elektrikli scooter’lar (Martı, BinBin vb.), bu yolun en büyük ve en tehlikeli engellerinden biri. Bir görme engelli, bastonuyla sarı çizgiyi takip ederken karşısına aniden çıkan bu metal kütlelerle çarpıştığında sadece vakit kaybetmiyor; ciddi yaralanma riski ve yön duygusunu kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kalıyor. Duyarsızca bırakılan bu araçlar, engelliler için erişilebilirliğin önündeki barikatlar halini almış durumda.

Sadece scooter’lar değil, özellikle yaz aylarının gelmesiyle birlikte kafelerin ve dükkanların kaldırımlara taşan masaları, sandalyeleri ve teşhir ürünleri de bu ihlalin bir parçası. Yaşlılar, pusetli anneler ve özellikle görme engelliler için ayrılmış bu özel alanların (sarı çizgilerin) ticari kaygılarla işgal edilmesi, toplumsal nezaketin ve vatandaşlık bilincinin ne denli zayıfladığını kanıtlıyor. Kamu binalarında, hastanelerde ve son yıllarda bankalarda görmeye alışık olduğumuz bu rehber çizgilerin bazen de bir ağaca, duvara veya açık bir rögara çıkması ise “yapmış olmak için yapılan” işlerin yarattığı trajikomik bir mühendislik hatası olarak karşımıza çıkıyor.

Erişilebilirlik bir lütuf değil, her vatandaşın en temel hakkıdır. Şehirlerimizi sadece sağlıklı ve genç bireylere göre değil, toplumun her kesimine göre planlamak ve korumak zorundayız. Bir vatandaş olarak bu tür engellerle karşılaştığımızda şikâyet kaydı oluşturmak ve bu konuda farkındalık yaratmak insani bir sorumluluktur. Unutmayalım ki, sarı çizgilerin üzerine bırakılan her nesne, bir başkasının dünyasındaki ışığı biraz daha karartmaktadır.

Gazete Nisan okuru Bilal Tufan