Ekim boyunca yükselen işçi eylemleri aynı gerçeği gösterdi: Patronlar sendika seçme hakkını; yetki itirazı, işten çıkarma ve ücret gaspıyla engelliyor. Ortak talep ise işe iade, sendikanın tanınması, toplu sözleşme ve gaspedilen hakların ödenmesi.
Bu tablonun en önemli halkası İzmir Aliağa’daki Smart Solar direnişi. Toplu sözleşmeden doğan ücret alacakları ödenmeyen işçiler Tes-İş’ten ayrılarak DİSK/Enerji-Sen’de örgütlendi. Yedi öncü işçinin çıkarılmasına işçiler üretimi durdurarak yanıt verdiler. Dört günlük eylem sonunda sendika seçme özgürlüğü, ücret alacakları ve işten atılanlar için mutabakat sağlandı; fakat patron sözünü tutmadı. Ardından 78 işçi daha çıkarıldı; işten atılanların sayısı 32’si kadın 85’e ulaştı. İşçiler DİSK/Enerji-Sen ve Birleşik Metal-İş öncülüğünde yeniden direnişe geçti; mücadeleyi Aliağa’dan Ankara ve Karşıyaka sokaklarına taşıdı.
Smart Solar’ı önemli kılan yalnızca direnişin büyüklüğü değil. İşçiler kendileri adına kimin söz söyleyeceğine karar verdi, üretimden gelen gücünü kullandı ve saldırıya rağmen birliğini korudu. Enerji ve metal işkollarındaki iki sendikanın ortak hareketi, tek fabrikanın sınırlarını aşan sınıf dayanışmasına dönüştü. “Yeşil teknoloji” üreten bir şirkette sendika ve ücret hakkının gaspedilmesi, sermayenin yeşil söyleminin işçiye adalet getirmediğini de gösterdi.
Aynı zamanda, Panelsan ve BBCA Storex’te Birleşik Metal-İş’te örgütlü işçiler işe iade, sendikanın tanınması ve toplu sözleşme için direniyor. Tuzla’daki Volvac’ta yetki belgesinin ardından beş işçinin çıkarılmasıyla yeni bir direniş başladı. Ulusoy Bakır’da iki işçinin işe iadesi ve toplu sözleşme masası talebi karşılanmazsa işçiler 12 Kasım’da greve çıkacak.
İzmir Ege Serbest Bölge’de TEKSİF üyesi Digel işçilerinin sendika ve toplu sözleşme mücadelesi 600 günü aştı. Patronun masaya yüzde 0 zam koyması ve “küçülme” gerekçesiyle 100 işçiyi çıkaracağını açıklaması üzerine işçiler fabrikadan Serbest Bölge girişine yürüdü. Kapanma ve işsizlik tehdidiyle sendikadan istifaya zorlama, Smart Solar’daki saldırının tekstildeki karşılığıdır.
Ücret gaspına karşı mücadele de büyüyor. Soma’da Türkiye Maden-İş üyesi İmbat işçileri ücret, ikramiye, prim ve toplu sözleşme alacakları için Ankara’ya yürürken polis müdahalesine rağmen geri adım atmadı. İnşaat-İş öncülüğündeki 70’e yakın Berluna Vista işçisi, dört aylık ücret, fazla mesai ve tazminat alacakları için 15 Ekim’de Silivri’de başlattıkları direnişi 14. gününde Aydoğanlar Şirket Grubu’nun Zeytinburnu’ndaki merkezine taşıdı. Tüm bu mücadeleler ayrı işyerlerinde ama benzer saldırılara karşı doğdu ve talepleri de büyük ölçüde ortak.
