Fransa’da savaş endüstrisi ve aşırı sağ söylem

Sağ popülist ve radikal sağ partilerin dünya genelinde yükselişte olduğu bir dönemdeyiz. Bu partilerin söylemlerinde savaş tehdidi ve güvenlik konusu sık sık göze çarpıyor. Üstelik bu yalnızca sağ partilerle sınırlı değil. Merkez siyasette ve merkez solda da bu söylemler sıkça kullanılıyor. Örneğin Fransa’da sağ da merkez siyaset de bu söylemleri kullanıyor.

Fransa’nın halihazırda dünyanın en güçlü ordularından birine sahip olması, aktif bir işgal tehdidi altında olmaması üstelik nükleer bir güç olarak bu çağda kendini savunmak için en önemli araçlara sahip olması bir yana, herkes ülkesinin güvenliği için endişe edebilir. Kimse doğduğu, büyüdüğü toprakların bir “öteki” tarafından talan edilmesini ve halkının öldürülmesini ya da köleleştirilmesini istemez. Bu anlaşılır bir endişedir. Egemen sınıflar da bu endişeleri gayet etkili bir şekilde manipüle ederek kendi militarizasyon ve güvenlik politikaları altında kitlelerin toplanmalarını sağlarlar. Bizim vazifemiz de bu endişenin temellerine inmek ve gerçek tehdidi ifşa etmektir. Bu tehdit, bu endişeyi kullanan ve manipüle eden sermaye sınıfı ve onun işleyiş mantığından başka bir şey değildir. Buna kendi ülkelerimizinkiyle birlikte diğer ülkelerin sermaye sınıfları da dahildir. Bu kişilerden bağımsız, bulundukları konumların ve bu konumların işlevlerinin bir sonucudur.

Bu yazıda bu konuya dair spesifik bir örnek üzerinden ilerleyeceğiz. Konunun tamamını kapsamaktan uzak olmakla birlikte sıkça tehdide karşı savunma söyleminin altında kaybolan bir olgudan bahsedeceğiz. Bunu Türkiye dahil pek çok ülke için düşünebiliriz. Fransa’da bütçe tartışmalarıyla beraber bütçede ordu ve özel sektöre tanınan ayrıcalıklar gündemde ve halk arasında buna karşı büyük bir seferberlik var. Bu seferberlik durumunu da anlamamıza yardımcı olacağından şimdilik Fransa özelinde devam edelim:

Askeri sahada hava üstünlüğünün kritik rol oynadığı bir çağdayız. Fransa kendi modern savaş uçağını üretebilecek teknolojik altyapıya sahip, güçlü bir ülke. Dassault Rafale, Fransa’nın bugün ürettiği, kullandığı ve sattığı 4. nesil uçaklara kıyasla çok daha gelişmiş ve 5. nesil savaş uçaklarına yaklaşan bir uçak. Bu uçağa Türkiye de aşina, zira Fransa’nın Doğu Akdeniz politikalarındaki partneri ve Türkiye’nin rakibi olan Yunanistan da bu uçağı kullanıyor.

Rafale’nin üretimi tamamen özel sektör elinde ilerliyor. Üretimi özel Dassaut şirketi yürütürken motorları özel Safran şirketi ve elektronik harp sistemlerini Thales şirketi yapıyor. Safran ve Thales’in hisselerinde devletin küçük bir payı olmakla beraber bunların hepsi özel şirketler. Devletin rolüyse işin finansman ayağını oluşturuyor. Yani liselilerin isyanına sebep olan kötü eğitim şartlarına karşı harcanmayan paranın aktarıldığı merkezlerden birkaçı bu firmalar. Ayrıca devlet kendi ordusu için verdiği siparişlerle firmaları güvenceye alırken uluslararası siparişler için de tam diplomatik ve finansal destek sağlıyor.

Şu an bu uçakların üretim kapasitesi artmış durumda. Bunda geçmişin aksine bugün peş peşe gelen uluslararası siparişlerin payı büyük. Bu talep patlamasıyla bugün yılda 26-30 civarı uçak üretiliyor.

Bunu da okuyunRusya’nın krizi derinleşip yayılıyor

Fransa ordusunun kullanımında bugün 160 ila 180 adet Rafale var. Beklenen siparişlerle bu sayı daha da artacak. Ancak bugün üretilen uçakların ciddi bir kısmı başka ülkelerin siparişlerine gidiyor. Bugün kesinleşen 220 siparişin 45 adeti Fransa ordusu için. 175 adedi ise Birleşik Arap Emirlikleri, Endonezya, Hindistan, Mısır, Katar, Yunanistan, Hırvatistan ve Sırbistan gibi ülkelere gidecek. Fransa devleti bu uluslararası siparişler için diplomatik destekle beraber finansal garantörlük de sunuyor. Fransız bankaları alıcı ülkelere düşük faizli krediler veriyor. Bu bankaların verdiği kredileri ise Fransa devletinin bütçesini kullanan devlet kurumları garanti ediyor. İç siparişler ise firmalara düzenli nakit akışı sağlıyor ve bu akış da devlet bütçesinden çıkıyor. Ar-ge ve modernizasyon programları da devlet tarafından yürütülüyor ya da finanse ediliyor. Bunların sonucunda Dassault Aviation gibi şirketler milyarlarca dolar kar elde ediyor. Peki bu kar nereye gidiyor? Tabi ki sermayedarlara. Devlet yalnızca Thales’teki %26 ve Safran’daki %11’lik hissesi ölçüsünde kazanç elde ediyor.

Ortaya çıkan tablo basitçe şu şekilde betimlenebilir: kamunun parası ile savaş uçağı üreten şirketler finanse ediliyor. Devlet her türlü desteği sunarak bu şirketleri güçlendiriyor. Bu şirketler savaş uçakları üretiyor. Bunların büyük bir kısmını diğer devletler satın alıyor. Fransız bankaları alıcı devletlere düşük faizli krediler veriyor. Bu bankaların bu kredileri verebilmesi Fransız devletinin Bpifrance Assurance Export adlı kurumu tarafından yüzde yüze varan ödeme garantileri sayesinde mümkün oluyor. Yani devlet özel bankaların yabancı devletlerin silah alması için açtığı düşük faizli krediyi de kendi kurumları üzerinden halkın parasıyla garantiliyor. Bu tablonun neresine bakarsanız bakın, devlet eliyle halktan büyük sermaye sahiplerine doğru yöneltilen bir servet aktarımı görüyoruz.

Bunun etkileri muhalefet ve isyan doğurduğunda ise söylem güvenlik üzerinden kuruluyor. Fransa’nın hava üstünlüğünde dünyanın önde gelen devletlerinden biri olduğunu söyleyebiliriz. Bir işgal ve istila tehdidi olmamakla beraber, olsa dahi Fransa’nın üretiminin ve bugünün bütçe kesintilerinden savaş sanayisine düşen payın büyük bir kısmının da Fransız ordusu için olmadığını görüyoruz. Bu bize iki şeyi anlamak için fırsat sunuyor:

1- Kapitalist bir devletin işlevinin, güvenlik söylemine en çok dayanılan noktada bile halkın parasını kapitalistlere aktarmayı içeriyor olması.

2- Ülkelerin askeri harcamalarının artması, savaşların yayılması ve savaş tehdidinin genişlemesinin halka yönelik bir güvenlik propagandasına malzeme olmasının yanında, kapitalistler için inanılmaz bir kazanç ve iş fırsatı olması.

2. Dünya Savaşı sırasında Almanya, İtalya ve ABD için silah ve araç üreten şirketlerin faaliyetlerini, ne kadar kâr edip savaş boyunca ne kadar büyüdüklerini düşünün. Savaş bu sermaye sınıfları için kârlıydı. Milyonların öldüğü savaş, onlar için eşi benzeri bulunmaz bir iş imkanıydı. Savaş tehdidi, silahlanma harcamalarını artırarak sermaye için yeni kâr olanakları yaratırken, savaşın fiilen gerçekleşmesi bu olanakları daha da genişletir. Savaştan korkuyorsak bilmemiz gereken ilk şey kendi ülkemizdeki ve diğer ülkelerdeki sermayedarların asıl tehdit olduğudur. Bugün bizi soyuyor oldukları için ve yarın bizi daha beter soyabilmek için savaşı bir fırsat olarak gördüklerinden bu sınıflar barış için tehdittir. Bulundukları konumun doğası gereği hem biz hem de insanlık için tehdittirler. Zira oyunun kuralı, kapitalist sistemin bizi götürdüğü mantıksal sonuç budur. Kredilerin halkın parasıyla garanti edilmesi kumarı gibi, savaş işi de halkın canıyla garanti edilecek bir iştir.

Öyleyse tehdit nedir ve nasıl çözülebilir? Elbette ortada bir savaş tehdidi vardır. Bu savaş dünyanın çeşitli yerlerinde halihazırda yürümektedir de. Ancak kapitalist devletlerin silahlanma planlarına sarılmak tehdidi yaratan unsurun kendisinden çözüm beklemektir. Üretimin ne için, kimin karına, kimin zararına ve kime yapıldığı, “milli güvenlik” söylemlerinin “milliliğini” ve “güvenliğini” alaşağı eder. Vatandaşın cebinden çıkan para kendi güvenliği bir yana, başka bir devletin başka bir halkı katletmesi üzerinden bir patronun kar elde etmesine yararken ne tür bir “millilik” ya da “güvenlik” söz konusu olabilir? Gerçek düşman karşı kamptaki maddi varlığı ve canı tehlikeye düşen kişi midir, yoksa her kampın tehditten kazanç elde edenleri midir? Milliyetçi ve güvenlikçi söylemler bu sorulara gerçek bir cevap üretmekten acizdirler. Bu sebeple ülkeler arası savaşı doğal bir zorunluluk olarak ele alma eğilimindedirler. Savaş gerçekten kurtulmak istediğimiz bir tehditse, bu eğilimin temellerine savaş açmaktan başka çaremiz yoktur.

İlginizi çekebilir

Kavram atölyesi

Bir kavram:

Sürekli Devrim Teorisi Nedir?

Sürekli Devrim Teorisini üç temel madde altında özetlemek mümkündür: 1-Geç kapitalistleşmiş ülkelerdeki, demokrasi ve ulusal kurtuluş görevlerini yerine getirebilecek tek sınıf, bu ülkelerdeki köylü kitleleri ile ittifak halinde olan proletaryadır. Bu ülkelerdeki, burjuva demokratik dönüşümlerin burjuvazinin eli ile sağlanması olanaksızdır.…

Kavram Atölyesi · 15 Temmuz 2009

Yazının devamı
Yeni sayı çıktı30 TL · Satış noktaları

Son yazılar

Tüm yazılar →