Hindistan yeniden güçlü kitlesel hareketlere sahne oluyor. Haziran ayında hileli üniversite giriş sınavlarını protesto etmek amacıyla üç hafta süren eylemlerle hükümeti yenilgiye uğratıp eğitim bakanının istifa etmesini sağlayan ve kendine “Hamamböceği Halk Partisi” adını veren grup, yeniden kitlesel eylem çağrıları yapıyor ve sokağa çıkıyor. Bu kez sebep, Narendra Modi ve partisini kayırmak amacıyla milyonlarca seçmenin seçmen kütüklerinden silinmesi.
Giderek büyüyen ve yeniden canlanan bu mücadele süreci, 2 Ekim’de Mumbai’de düzenlenen bir miting ve oturma eylemiyle başladı; Yeni Delhi’de ise çatışmalar yaşandı. Eylemler başka bölgelere de yayıldı ve 6 Ekim günü yeniden başkente ulaştı. Polis, eylemleri bastırdı ve öğrencileri, gazetecileri ve Hindistan Ulusal Kalkınma Kapsamlı İttifakı (INDIA) çatısı altında bir araya gelerek taleplere destek veren burjuva muhalefetinden çeşitli milletvekillerini tutukladı.
Bu yeni seferberlik dalgasında halkın öfkesi, geçen yıl başlayan ve güncel nüfus sayımları, ikametgâh bilgileri, coğrafi dağılım ve ölümler baz alınarak kütüklerin ayıklanmasını amaçlayan Özel Yoğun Revizyon (SIR) adı verilen sürecin ardından, 130 milyon seçmenin seçmen kütüklerinden toplu olarak çıkarılmasına karşı duyulan tepkiyle yansıtıldı.
Dünyanın en kalabalık ve en eşitsiz ülkesinde, seçimlerin haftalarca sürdüğü bu karmaşık ve hileli süreç 2003 yılından beri devam ediyor. “Özel” nitelikteki bu gözden geçirme süreci; kötü niyetli, tasfiye edici ve yasadışı olduğu gerekçesiyle teşhir ediliyor. Skandal, yerel Indian Express gazetesinin 25 Eylül’de, iki komisyon üyesinin bu manevraların yasadışı olduğunu açıklayarak suç duyurusunda bulunduğunu ve denetimden sorumlu komisyon başkanlığından suçlamalara yanıt talep ettiğini duyurmasıyla kamuoyuna yansıdı; ancak hükümet bu konuda herhangi bir yanıt vermedi.
Modi’nin iktidarda olduğu Hindistan’da, soruların cevapsız bırakılması ve tekrarlanan seçim hileleri sıradan bir durum. Birkaç ay önce Batı Bengal’de yapılan seçimlerde, Müslüman nüfus ve diğer azınlıklar, açıkça antidemokratik bir saldırı sonucunda seçmen kütüklerinden çıkarılmıştı.
Seçmen kütüklerinin ayıklanması çalışması, Seçim Komisyonu Başkanı Gyanesh Kumar tarafından yürütülüyor. Bugün, “Hamamböceği Hareketi”, Kumar’ın seçimler sırasında Başbakan Modi’nin Hindistan Halk Partisi’ni (BJP) kayırmak amacıyla süreci manipüle ettiği gerekçesiyle istifasını talep ediyor.
Mumbai’deki protesto eylemini takip eden basına göre, genç göstericiler “oy vermek her vatandaşın en temel hakkıdır, ancak Kumar ve seçim komisyonunun uygulamaları nedeniyle bu hak saldırı altındadır” dediler. 22 yaşındaki öğrenci aktivist Deesha şöyle konuştu: “Milyonlarca insan oy kullanma hakkını kaybetti ve artık Hindistan vatandaşı olarak bile tanınmıyorlar. Demokrasimize yönelik bu saldırı sona ermelidir. İlk önemli adım, Gyanesh Kumar’ın istifasını sağlamaktır; ardından da SIR kararı iptal edilmelidir.” 18 yaşındaki Janvi Upadhyay ise Hamamböceği Hareketi’nin Hindistan’ın gençliğini uyandırdığını belirterek “Eğer gelip oyları çalabileceklerini ve seçimlerde hile yapabileceklerini sanıyorlarsa, ne kadar yanıldıklarını onlara göstereceğiz,” dedi.
Hamamböceği Halk Partisi’nin sözcüsü ve önde gelen ismi Abhijeet Dipke, mevcut protesto sürecinde çeşitli taleplerin karşılanmasını hedeflediklerini açıkladı: Gyanesh Kumar’ın derhal istifası ve hakkında cezai işlem başlatılması, yaklaşan tüm seçimlerin derhal askıya alınması, SIR sürecinin tamamen durdurulması ve Ocak 2025 seçmen listelerine geri dönülmesi. Son olarak, seçim komisyonu üyelerinin atanmasını düzenleyen 2023 tarihli yasanın tamamen yürürlükten kaldırılmasını ve bunun yerine sivil toplumun ve bağımsız kurumların geniş katılımına olanak tanıyan yeni bir yasal çerçevenin getirilmesini talep ediyorlar.
Ortaya konulan meşru talepler, eğitim bakanına zorla kabul ettirilen istifayla kazanılan son zafer, protestoların ve eylemlerin giderek büyümesi ve baskıya meydan okuyan öğrenci ve işçi gençliğin katılımı, Hindistan’da hareketli bir ekim ayının habercisi. Milyonlarca insanın Modi’nin baskıcı ve halkı yoksullaştıran totaliter hükümetine karşı duyduğu bıkkınlık ve öfkeyi yansıtan bu süreç kapsamında 10 Ekim için yeni, birleşik ve ulusal eylemler örülüyor.