Eski zamanlarda ceza demek göze göz, dişe diş demekti. Hırsızın elini kesmek, öldüreni öldürmek, sabanı kıranı idam etmek bir zamanların egemenlerini iktidarda tutan şeylerdi. Ama patronların egemenliğindeki kapitalist toplumlarda iş değişti. Suç ve ceza ilişkisi kapitalizm tarafından şekillendirildiği gibi aynı zamanda topluma da biçim vermeyi sürdürüyor.

2000’li yılların başında Türkiye genelinde artan kapkaç vakaları kapkaçın organize suç kapsamına alınması ile kayda değer bir biçimde azaltılmış bu durum, suç dünyasında dahi bir değişikliğe yol açmıştı. Sorun basit hırsızlık olduğunda patron kanunları çok sayıda araca sahipken mesele biz işçilere geldiğinde işler yavaşlar, kanunlar karmaşıklaşır, cezalar azalır. Vergilendirilemeyen hırsızlığın cezası arttırılırken kadın cinayetinde tahrik, iyi hal vb. indirimler uygulanır. Aslında suç teşvik edilir. Aynı şey çevreyi koruma iddiasındaki yasalar için de geçerlidir. Arıtma tesisine sahip olmamanın cezası tesisten çok daha ucuzdur. Pek çok iş yerinde kreş zorunludur ama kreş açmamanın cezası kreş işletmekten çok daha azdır.

Aslına bakarsak iş en büyük hırsızlığa, emek hırsızlığına geldiğinde patronun yasaları birden bire emek hırsızlığını teşvik etmeye başlar. Çünkü kapitalist toplumda mülkiyet kutsaldır ve amaç kâr etmektir. Yasalar emek hırsızlığını garanti altına alıp, bunu teşvik etmeye girişir.

SOMA’da 301 madencinin katledilmesinden sorumlu patron Can Gürkan tahliye edildi. Soma’nın patronu her bir cinayet için yalnızca 5 gün yatmış oldu. Üstüne Soma’daki işçilerin avukatları tutuklandı. Gezi iddianamesi hazırlandı. Kriz var ya, bununla da yetinilmedi; TEKEL işçilerine 9 yıl sonra ceza davası açıldı. Grev ve direnişlere yönelik yeni yasaklar peyda oldu.

Mahkemeler patronlara “Öldürseniz bile cezası az. Siz yeter ki sömürün, kâr elde edin; başınıza bir şey gelmez!” diyorlar. Peki, bunu neyle garanti ediyorlar? Patron devletinin yönetim biçimiyle, yani rejim ile.

Tek Adam rejimine karşı gelen kimi başka patron kesimleri de hukukun üstünlüğü, parti başkanı olmayan cumhurbaşkanlığı gibi önerilerle parlamentonun öneminin artmasından, demokratikleşmeden bahsediyorlar. Kulağa hoş gelen bu sözler hâlâ sadece patron için adaleti güçlendirmekten, kârdan yana. Patronları işçi öldürmeye karşı korkutmaktan, işçilerin grev haklarını savunmaktan yana değil. Patronun adaleti katilin, hırsızın, uğursuzun büyüğünü sever ve korur. Denetleyen, yöneten, görevden geri çağırabilen, yetkililerin maaşını ortalama işçi maaşı ile sınırlayan ve planlama yapan işçi demokrasisi ise hakiki bir adaletin garantörüdür.

Seçim öncesinde beka söylemini öne çıkaran iktidar, ülke bekasının selameti için tek yolun Cumhur İttifakı’ndan geçtiğini ifade ediyordu. Emekçi halkın başta İstanbul ve Ankara olmak üzere birçok büyükşehirde Cumhur İttifakı aleyhine tutumu ise beka sorunu mayasının yeterince tutmadığına, emekçi yığınların mevcut ekonomik ve politik sorunlar karşısındaki hoşnutsuzluğu ile seçenek arayışına girdiğine işaret etti.

Ve şimdi, halkın sandıktaki iradesini yok saymaya dönük tüm çabalara rağmen, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ndeki mazbata mücadelesinin de Ekrem İmamoğlu lehine netleşmesi ile birlikte mevcut sonuçların iktidarın söyleminde de karşılık bulduğunu görmeye başladık.

Vakit “Türkiye ittifakı” vaktidir noktasına geldik.

Nereden çıktı bu?

Peki, Erdoğan’ı “Bugün ülkede iki ittifak karşı karşıyadır; Cumhur İttifakı ile Zillet İttifakı” açıklamasından, “Ülkemizin bekasını ilgilendiren meselelerde, siyasi görüş ayrılıklarımızı bir tarafa koyarak, 82 milyon hep birlikte Türkiye ittifakı olarak hareket etmeliyiz” noktasına getiren ne oldu?

Tek Adam rejimi için hangi “ortak payda”da mutabakat mümkün ya da, seçim sonuçlarıyla birlikte okunduğunda, zorunlu göründü?

Öncelikle şunu biliyoruz: İster Cumhur İttifakı ister Türkiye İttifakı olsun, her iki ittifak arayışının ardında yatan “beka” sorunu, doğrudan rejimin geleceğini sağlamlaştırma arayışı ile ilgili. Tarihsel bir seçim yenilgisi alan ve 6 büyükşehri rakibine bırakmak zorunda kalan AKP için, şimdilik seçimsiz geçirmeyi planladıkları 4,5 yıllık süreçte yeni rejimin istikrarını sağlamak en önemli görev.

Bu aşamada, Türkiye ittifakı söylemi ile hoşnutsuzluğunu açıkça ortaya koymaya başlamış emekçi yığınları rejim içinde tutma çabası açıkça ifade ediliyor.

Çünkü başta CHP olmak üzere düzen içi muhalefetin diğer unsurlarını da yanına çekebilirse, onları rejimin politikalarına ve bu politikaların sonuçlarına ortak ederek, etki alanlarındaki muhalif yığınları daha rahat kontrol edebilecek. Aynı zamanda, emperyalizmle ilişkiler ve dış borçların ödenmesi için kaynak yaratımı bağlamında elini güçlendirecek bir mutabakat sağlamış olacak.

Biliyoruz ki seçimlerden zayıflamış olarak çıkan rejimi, şimdi derinleşmiş bir ekonomik kriz bekliyor. Son açıklanan verilere göre Türkiye ekonomisinin 2019 yılında yüzde 2,5 oranında küçüleceği öngörülüyor. 9 milyon insan açlık sınırının altında yaşıyor.

Son açıklanan işsizlik rakamları ise Türkiye tarihinin rekorunu kırmış durumda. Ekonomide reform olarak sunulan program, krize karşı hiçbir çözüm üretmediği gibi, emeklilik ve kıdem tazminatındaki hak gaspları ve emekçilerin vergi yükündeki artış ile sonuçların emekçi yığınlar için daha da ağır hale geleceğine işaret ediyor.

Ve işte yine bu noktada yeniden “bedel” sorununa geliyoruz. Rejim, mevcut ekonomik krizin bedelini kimin ödeyeceğine çoktan karar verdi. Bu bedeli patronlar ödemeyecek, bu açık! Ancak seçim sonuçları, emekçi halkın da bu bedeli tek başına ödemeyi reddettiğini, bunun politik sonuçları olacağını gösterdi. Şimdi Türkiye İttifakı mesajı ile Erdoğan bu bedeli kendisinin de tek başına ödemeyi göze alamayacağını ortaya koyuyor.

Özetle, bu ittifakın ortak paydası, ekonomik sömürü ve antidemokratik uygulamalar üzerinde yükselen Tek Adam rejiminin bekası.

Hem seçim sürecinde hem seçim sonrasında Tek Adam rejimiyle uyum içinde çalışacağını ifade eden CHP için bu davet, beklenen uzlaşı için bir adım oldu. İktidar ortağı Devlet Bahçeli ise şimdilik MHP’nin bu çağrıdan hoşnut olmadığını ifade ediyor. Sonuçta, genişleyen bir ittifak MHP’nin seçim ve meclis aritmetiğindeki önemini de tartışmalı hale getirecek. Bu çağrının nasıl karşılık bulacağını, kartların yeniden dağıtılıp dağıtılmayacağını göreceğiz.

Ancak acil olarak sorulması gereken; böyle bir ittifak karşısında ortak paydası insanca, güvenceli, adil bir yaşam olan işçi ve emekçilerin tutumunun ne olması gerektiği?

Biz ne yapmalıyız?

Açık ki, ihtiyacımız olan böylesi saikler üzerinde bir araya gelen bir Türkiye ittifakı değil, bir işçi-emekçi ittifakıdır.

“Ekonomik krizin bedelini ödemeyeceğiz” diyen; ekonomide merkezi ve demokratik planlamayı ve işçi denetimi ve yönetimini talep eden; işçi ve emekçilerin en geniş birliğini savunan; sömürüye karşı emekten yana bir geleceği savunan bir ittifak!

Böyle bir ittifak nasıl kurulabilir? Öncelikle işyerlerinden ve sendikalardan başlayan bir birlik ve dayanışma ağını kurabilmeliyiz. Unutmamak gerekir ki, ekonomik krizin ağır sonuçları daha şiddetli olarak yaşanmaya başladığında, enflasyon dörtnala koşup alım gücü iyice düşünce, işten çıkarmalar çoğalıp işsizlik yaygınlaştıkça, zorunlu ve dolaylı vergiler arttıkça, kısacası yoksulluk derinleştikçe, bu gelişmelere karşı mücadele etmemenin gerekçeleri kaybolacak, direnmek şart hale gelecektir.

İşte o noktada sendika bürokratları ya gönülsüz olarak da olsa tabanın baskısıyla kımıldamaya başlayacaklar ya da işçinin nefretiyle koltukları sallantıya girecektir. Onlar mücadelenin önünde set oluşturdukça, onları sendikaların tepesinden def etme zorunluluğu aşikâr hale gelecektir. Buna mutlaka hazırlanmalıyız.

Buna, tüm sendikaları mücadele talepleri etrafında birleştirme çabamız eşlik etmelidir. Sendika bürokratları bundan kaçındıkça, biz işyerlerinde komiteler kurarak bu birlik ve dayanışma ağını örmeye girişmeliyiz.

Ve tabii kendini emekten yana gören bütün partiler ve oluşumlar, böylesine bir işçi-emekçi ittifakının gerçekleşebilmesi için ortak çalışmanın zeminini yaratmalıdır. Bundan kaçınan herkes ve her çevre, bilinsin ki tarihe işçi-emekçi düşmanı olarak geçecektir.

Kılıçdaroğlu’na yumruğu atanın adı sanı belli. Gazetelerde yayımlandı. Başka gözaltına alınanlar da var. Ama bu kopuk şahsiyetlerin kim olduklarından, hatta onların arkasında hangi örgütlü güçlerin -ki bu gayet açık kamuoyu açısından- bulunduğunu bilmekten daha önemli bir nokta var: bu saldırganların sınıf karakteri.

Bu tipler taşralı alt orta sınıflardan gelen, dinci ve milliyetçi gerici ideolojilerin etkisindeki kişiler. Kendi küçük bireysel çıkarları için iktidardakilere yapışan, maddi kazanç için her türlü yolsuzluğu yapmaya hazır, kendi sosyal aşağılık duygularının üstesinden şiddet yoluyla gelmeye çalışan ve böylece sınıfsal merdivende bir üst basamağa çıkmayı arzulayan kişiler.

Gericilik ve faşizm işte bu hırs ve vahşilik içinde kıvranan küçük burjuva ve lümpen kesimleri seferber etmeye çalışır. Patronlara kölece hizmet etmeye hazır insanlardan oluşur faşizmin kitle tabanı. Onları demokratların, sosyalistlerin, azınlıkların ve işçi-emekçi hareketinin üzerine sürer. Her türlü sosyal ve politik muhalefeti onların aracılığıyla ezmeye, parçalamaya gayret eder.

Patronlar sınıfının bir bütün halde bu serseriler yığınını henüz kullanma amacında olmadığını verilen demeçlerden görebiliyoruz. Ama Kılıçdaroğlu’na saldırı, böyle bir kitlenin var olduğunu ve şimdilik yedekte tutulduğuna işaret ediyor.

Ne var ki, özellikle İçişleri bakanının demeçleri ve tutumu, rejimin içinde bu faşizan silahı kullanma eğiliminde olan bir kesimin bulunduğuna da tanıklık ediyor. Rejimin çekirdeğini oluşturan oligarşi en ufak bir mevzi bile kaybetmeye dayanamıyor.

Serseriler yığınının kitleleri örgütsüz bir protestoya kışkırtmalarına elbette izin vermemeliyiz. Ama aynı zamanda son derece dikkatli bir biçimde sendikalarımızı, partilerimizi ve her türlü işçi-emekçi örgütünü korumaya hazırlı olmamız gerektiğini de unutmamalıyız.

Bu arada her ne kadar farklı kamplarda olsak da milyonlarca emekçinin oyunu toplamış bir partinin lideri olan Kılıçdaroğlu’na geçmiş olsun demeden geçmeyelim. Umarız bu olay “Türkiye İttifakı”nın ne anlama geldiği yolunda ona bir uyarı olur.

1 Mayıs 2019’a iktidarın önce reddettiği, sonra gizlemeye çalıştığı ama kendi sorumluluğunu asla kabul etmediği ekonomik krizin yakıcı etkisi altında giriyoruz.

Bunun bizler için anlamı: Hayat pahalılığı, işsizlik, güvencesizlik, ücretsiz izinler, kapanan veya iflas eden işyerleri… Yani ekmeğimizin gün be gün küçülmesi…

Buna karşın, iktidar ise sermaye sınıfı ile işbirliği içinde bu krizi fırsata çevirme telaşında.

Seçimlerin hemen ardından, patronların örgütü TÜSİAD’ın açık desteği ile “Ekonomide Reform” olarak sunulan son paket, bu fırsatçılığı açıkça ortaya koyuyor.

İşçi ve emekçilerin hiçbir talebinin dikkate alınmadığı, tersine kıdem tazminatı, emeklilik gibi haklarının sermayeye kaynak sağlama hırsıyla gasp edildiği; emekçiler üzerindeki vergi yükünün artırıldığı; yoksulları daha yoksul, zenginleri daha zengin etme anlayışıyla tasarlanmış işçi düşmanı bir ekonomi planı ile karşı karşıyayız.

Emekçileri yalnızca bir oy potansiyeli olarak gören iktidar, belli ki önümüzdeki 4 yıl bizlere pek ihtiyacı olmayacağını düşünmüş.

Oysa 31 Mart seçimlerinde, ekonomik krizin bedelini bizlere ödetmeye çalışan; taleplerimizi, bu talepleri ifade etme hakkımızı, sendikalaşma mücadelemizi, antidemokratik uygulamalarla baskılamaya çalışan iktidara karşı önemli bir tepki ortaya çıktı.

Şimdi bu tepkiyi, birleşik ve örgütlü bir mücadeleye dönüştürme, bir işçi-emekçi seçeneği örme zamanı! İşyerimizde, mahallemizde, sınıf örgütlerimizde ortak taleplerimiz etrafında bir arada durmanın olanaklarını ve araçlarını yaratma zamanı!

Biz işçiler, ekmeği ellerinden alınanlar, ürettiklerinden mahrum kılınanlar…

Biz kadınlar, hem işte hem evde hayatı yeniden üretirken sistematik bir ayrımcılık ve şiddete maruz bırakılanlar…

Biz gençler, gelecek umudumuz işsizlik ve güvencesizlikle elimizden alınanlar…

Yani bizler, milyonlarca emekçi kadın ve erkek; işyerinde emeğine, sandıkta iradesine, sokakta özgürlüğüne el koyulmaya çalışılanlar…

Birlik, dayanışma ve mücadele günü 1 Mayıs’ta, taleplerimizi duyurmak, krizin faturasını reddetmek, kitlesel ve birleşik bir mücadeleyi mümkün kılmak için alanlardayız!

ABD’den Sudan’a, İspanya’dan Venezuela’ya hakları, gelecekleri için mücadele veren dünyadaki milyarlarca emekçi ile birlikte, “başka bir hayat mümkün” diyeceğiz!

Ekonomik krizin faturasını ödemeyeceğiz! Ekonomik yıkım paketi çöpe!

Zamlar geri alınsın! Ücretler enflasyon oranında artırılsın!

İşten çıkarmalar, ücretsiz izinler yasaklansın! İşsizliğe karşı 6 saat 4 vardiya!

Dış borç ödemelerine son! Kaynaklar emekçi halkın temel ihtiyaçları için harcansın.

Özelleştirme adı altında talan edilen kuruluşlar tazminatsız işçi denetiminde kamulaştırılsın.

Ekonomik krizden çıkış için ekonomide merkezi ve demokratik planlama. Bunun için ekonomide işçi denetimi ve yönetimi!

Eğer Büyük Marmara Depreminin tarihini ve saatini bilseydiniz ne yapardınız?

Muhtemelen, sevdiklerinizle birlikte güvende olacağınız bir yere giderdiniz. Bu dönemde açta açıkta kalmamak için nakde çevirebildiğiniz tüm birikimlerinizi de yanınızda götürürdünüz. Deprem sonrası yıkımın yaşandığı şehre de bir süre gitmezdiniz.

Aslında yıkıcı depremin ofislerimizi ne zaman vuracağını biliyoruz. Seçimlerin sonucu ne olursa olsun 31 Mart yıkıcı bir afetin tarihidir. Öncü sarsıntılarını geçtiğimiz yıllarda hissettiğimiz ve net bir şekilde tahlilini yaptığımız büyük felaket plazalarımıza geldi.

2000’li yılların başında emperyalizm parasal genişleme politikasına gitti. Mali sermayenin ve çokuluslu şirketlerin kârlarını artırabilmek adına merkez ülkelerde faizler düşürüldü ve bizim gibi yarısömürge olan ülkelere dolar adeta yağdı. Parasal genişleme döneminde siyasi iktidar kamu kaynaklarını adeta yağmaladı. Bizim olmayan paralarla rayiç bedelinin çok üzerinde altyapı yatırımları, inşaatlar ve AVM’ler yapıldı. İktidarın etrafında kümelenmiş sermaye, çekirge sürüsünün buğday tarlasını mahvetmesi gibi sınırsız zenginleşti. Vergi borçları silindi. Telekom’un özelleştirilmesi sebebiyle Lübnanlı Hariri Türkiye’nin 10 milyar dolarını yağmalayıp gitti. Bütün bu paralar emperyalizmden alınan dolarlarla gerçekleşti.

Ne var ki lale devri geçiciydi. Arap Baharı, Gezi Parkı seferberlikleri, Ukrayna’da Maidan gibi toplumsal hareketlerden emperyalizmin katırları ürktü ve dolarlar yuvaya dönmeye başladı. Biz ve bizim gibi dolara aç ve emperyalizme göbekten bağlı ekonomiler için çanlar çalmaya o günlerde başlamıştı. Deprem her yaklaştığında biraz daha erteledik. Her ertelediğimizde biraz daha enerji birikti.

31 Mart 2019 biriken enerjinin zincirlerinden kopup boşaldığı tarihtir. Kamu kaynaklarının iktidardaki patronlarca yağmalanması sonucunda ekonomide derin bir durgunluğun başlayacağı aşikârdır.

Şimdi yerli ve yabancı tefeciler kapımıza geldi ve paralarını geri istiyorlar. İktidar ise yüzünü bir kez daha bize çevirdi. Hedefinde daha çok vergi, kıdem tazminatlarımız ve sosyal haklarımız var. Seçimlerin sonucunda IMF’li veya IMF’siz bir kemer sıkma programıyla yüksek cari açığı ve yüksek enflasyonu olan bir ekonomide bizi işsizliğe mahkûm ederek, hatalarının bedelini sırtımızdan ödetmek isteyecekler.

Ama bu depremin sebebi biz değiliz, bedelini de biz ödemeyeceğiz. Çekmecemizdeki deprem çantamızda taşıdığımız taleplerimiz bellidir. İflas eden işyerleri işçi denetiminde kamulaştırılmalıdır. İşçilerin emeğinin emperyalizme peşkeş çekilmesi anlamına gelen dış borç ödemelerine son verilmelidir. İşten çıkarmalar yasaklanmalıdır.

31 Mart yerel seçimleri geride kaldı. Sonuçlara ilişkin gazetemizin değerlendirmelerini sayfalarımızda okuyacaksınız. Bu sonuçların önümüzdeki haftalarda ve aylarda ne tür gelişmelere neden olacağını hep birlikte göreceğiz. Çok genel bir değerlendirme yapacak olursak iki noktaya değinmek gerekiyor. Birincisi, Tek Adam rejimi hükümeti, meclisi ve mahkemeleriyle birlikte yerinde duruyor; ikincisi ise, hep uyarageldiğimiz üzere rejim, patronların ihtiyaçları doğrultusunda işçi ve emekçi yığınlar üzerinde ekonomik, sosyal ve politik sert bir saldırıya geçecek. Buna hazırlıklı olmamız gerekiyor.

Nasıl hazırlanılabilir? 31 Mart seçimleri öncesinde, pek çok il ve ilçede, beldede, düzen partilerinin dışında belediye başkanlıklarına ve meclislerine adaylığını koyan işçi ve emekçiler oldu. Bu bağımsız işçi adayların neredeyse ortaklaşa önerdikleri bir talep vardı: Belediyelerin emekçi halk tarafından ve onların sorunlarının çözümüne yönelik olarak yönetilmesi.

Buna yönelik olarak da hemen hepsi, “mahalle meclisleri” benzeri oluşumlar önerdiler ve halkın belediye yönetimine ve denetimine katılımını istediler. Öyle ki, seçime katılan resmi partilerden bazılarında bile, bazı adaylar bu tip öneriler ileri sürdüler.

Bu talep elbette işçi ve emekçilerin bir ihtiyacından kaynaklanıyor. Ülke düzeyinde rejim, yerellerde ise belediye yönetimleri, emekçi halk kitlelerinin katılımından ve kontrolünden o kadar uzak ve o denli patronlardan yana icraatlar yapıyorlar ki, işçi ve emekçi kitleler ancak beş yılda bir oy vermekle yetinmek zorunda kalıyorlar.

Halk bunun farkında ama bir yandan patron partilerinin, tabii bir yandan da dini cemaatlerin egemen olduğu bir politik dünyaya mahkûm edilmiş durumdalar. İşte bağımsız işçi adaylar bu kısır yapıdan kurtulabilmek için “mahalle meclisleri” veya “halkla birlikte yönetim” gibi şu an için resmi olmayan ama yönetimler üzerinde bir baskı mekanizması oluşturabilecek öneriler geliştiriyorlar.

Bu aslında, halk kitlelerine yönelik bir örgütlenme önerisi ve çağırısıdır. Bu öneri, sadece bu öneriyi yapanların işbaşında oldukları değil, patron partilerinin kazandıkları belediyelerde de kitleler tarafından uygulanabilecek ve uygulanması gereken bir çözüm. Gerçekleştirilebilir mi? Mümkün ama bir koşulla: Bu tip kitle seferberliği önerileri yapanların tek bir işçi-emekçi cephesinde toplanıp halka ciddi, kararlı ve birleşik bir önderlik sunabilmesi şartıyla.

Ama sadece belediyeler de değil. Rejimin yakın dönemde başlatacağı saldırılar, taşeronlaştırmayı ve esnek çalışmayı yaygınlaştırmaya; reel ücretleri düşürmeye; sendikalaşmayı daha sert şekilde frenlemeye; işten çıkarmaları kolaylaştırıp yaygınlaştırmaya; sosyal hakları kısıtlamaya; kıdem tazminatı ve benzeri hakları yok etmeye; ücretlerde kesintileri çoğaltmaya; vergileri ağırlaştırmaya yönelik olacak.

İşte bu ve benzeri başka saldırılara karşı işyerlerinden başlayıp emekçi mahallelerine kadar uzanacak işyeri komiteleri ve meclis örgütlenmeleri birer direnme, dayanışma ve haklar uğruna mücadele merkezleri haline gelebilir.

Şimdilik bu sadece bir öneri. Ama yarın hükümetin uygulamaları başladığında emekçi yığınların çaresizliğe mahkûm kalmamaları için şimdiden mücadeleci sınıf sendikaları ve tüm işçi ve emekçi örgütleri tarafından düşünülmesi ve hayata geçirilebilmesi için hazırlıkların yapılması gereken bir zorunluluktur.

Yazan, Gülen’in savcısı. Yazdıran, Siz. Konu, Bal gibi bilirsiniz!

31 Mayıs 2013 gününde Gezi Parkı’na AVM yapılmasını engellemek isteyenlere polis vahşet kusmuş; önce Gezi Parkı’nı, sonra Taksim’i, sonra da tüm İstanbul’u savaş alanına çeviren polisin karşısında kitleler kahramanca bir direnişe başlamıştı. 1 Haziran günü polis vahşeti ve hükümetin tüm antidemokratik uygulamalarına karşı yeniden sokağa döküldüğümüzde ise polis yenilmiş ve Taksim’den çekilmişti. Bu sırada hükümetin istifasını istemek gibi son derecede temel demokratik hakkını kullanan kitlelere yönelik kolluk güçlerinin yeni saldırıları direnişin tüm Türkiye’ye yayılması ile sonuçlanmıştı.

İçişleri Bakanlığının verilerine göre daha ilk günlerde iki buçuk milyon insan hükümetin baskıcı politikalarının son bulması için barışçı bir seferberliğe dahil olmuştu. Dönemin başbakanının “Emri ben verdim” demesi sonucunda en az 4900 kişi gözaltına alındı. 11 kardeşimiz öldürüldü. Onlarca kardeşimiz gözünü yitirdi. Yüzlercemiz yaralandı, sakat kaldı. Hükümet yanlısı basın organları, Kabataş’ta türbanlı bir kadının deri kıyafetli kimseler tarafından darp edilip aşağılandığı yalanını söyledi. Yaşamını kurtarmak için camilere sığınanların alkol kullandığı yalanı yazılarak, halk bizzat iktidar yanlısı yazarlar tarafından öfke ve kine yönlendirildi.

Gezi Direnişi’nin ardından 6 yıl geçti ve ortaya 657 sayfalık, tamamı safsatalarla dolu bir iddianame çıktı. Açıkça anlaşılıyor ki, Gezi’nin gerçek suçlularını korumak için Gezi kriminalize edilmeye çalışılmaktadır.

Gezi Direnişi’nin bir parçası idiyseniz zaten endişesiz ve gururlusunuzdur. Ancak bir sebeple bu direnişin bir parçası olmadıysanız bizleri yalnız bırakabileceğinize dair sakın ola paniğe kapılmayın. Çünkü içlerinde, ifadesinin ardından “Benim sözüme güven olmaz” diyen Murat Papuç ve Kabataş yalancılarının da bulunduğu şikâyetçileri dinleyen savcıya göre suç fiillerinden üçü şöyle: sırtını dönmek, polise çiçek uzatmak ve evden çıkmamak! İddianame ile yargılanacak olan 16 sanık için toplam 47 bin 520 yıl hapis cezası istense de bu  iddianame sayesinde her TC vatandaşı suça ortak olmuş olabilir. Zira o süreç içerisinde evden çıkmamış, yürürken sırtını dönmüş, yolda durmuş ve hatta (şaka gibi ama değil, iddianame bunu da içeriyor) partneriniz ile sevişmemişseniz Gezi Direnişi’nin içerisindesiniz.

Hazırlanan iddianamenin saçmalığı bir yanda dursun, iktidar saçma bir iddianameyi dahi hazırlayabilecek beceride olmadığını gözler önüne serdi. İddianame 6 yıl önceki savcı Muammer Aktaş’ın çalışmalarının bir sonucu. Kimdir bu Muammer Aktaş diye soracak olursanız da yanıt da şu: Aktaş, 17/25 Aralık operasyonlarını yürüten heyetin içerisinde yer almış; yurtdışına kaçmasının ardından 15 Temmuz’dan sonra da Gülen Cemaati’ne mensup olmaktan ötürü hakkında yakalama kararı çıkartılan bir savcı. Yani iktidar onurlu kitleleri korkutmak için eski düşmanının aklından fazlasını kullanabilecek beceriyi dahi gösteremiyor. Gülencilerden kopyala yapıştır yapıp buradaki maddi hataları dahi ayıklayamıyorlar. Gezi iddianamesi her ne kadar Gezi’yi kriminalize etmek hedefi ile açığa çıkmış olsa da hükümet bir kez daha hedefini ıskalıyor. Çünkü kral çıplak, çünkü bu iddianame Gezi’de esas kimlerin yargılanması gerektiğini tüm dünya emekçi sınıflarına bir kez daha gösteriyor.

24 Haziran seçimleri sonucunda yeni rejimin kurumsallaştığını ifade etmiştik. Ancak 31 Mart yerel seçimleri gösterdi ki kurumsallaşmasını resmi olarak tamamlayan rejim konsolidasyonunu sağlayabilmiş değil. Oy oranını yüksek oranda muhafaza etse de, Ankara ve İstanbul başta olmak üzere büyükşehirlerde yaşadığı kayıp hem AKP’nin 17 yıllık iktidarı adına tarihsel bir yenilgiye işaret ediyor, hem de rejimin konsolidasyonunun mevcut koşullarda çok da kolay olmayacağını ortaya koyuyor.

Bunun en önemli sebebi, içinde bulunduğumuz ve gittikçe derinleşen ekonomik kriz. Çünkü krizin etkileri, kitlelerin mevcut yönetime karşı hoşnutsuzluğunu artırırken, doğrudan yeni rejimle özdeşleşmiş iktidarın politikalarının da sorgulanmasına sebep oluyor. İşte bu koşullar altında ve emekten yana örgütlü bir alternatifin eksikliği sonucunda Cumhur İttifakı karşısına çıkan Millet İttifakı, mevcut iktidarın antidemokratik yöntemlerine ve yoksulluk politikalarına karşı kitleler için bir seçim alternatifi olarak görüldü. Üstelik solun bir kesimi de “AKP’nin geriletilmesi”, “demokrasi adına mevzi kazanılması” gibi gerekçelerle bu ittifakı destekledi. Sonuç olarak, HDP’nin de desteği ile kitleler Cumhur İttifakı karşısında Millet İttifakı’nı oyladı.

Ancak Cumhur İttifakı’nın yekpare söylem ve tutumu karşısında çok parçalı ve tüm motivasyonunu AKP karşıtlığından alan bu seçim ittifakı, yeni rejime dönük eleştiriyi merkezine alan ortak bir program ve anlayıştan yoksun. Öyle ki Recep Tayyip Erdoğan’ın yerine bir başka aday, AKP’nin yerine de bir başka parti gelse, ortada rejimin kendisiyle ilgili bir sorun kalmayacakmış gibi rejimle uzlaşmacı, hatta onu normalleştirmeye dönük bir politika izliyor ve emekçiler için kalıcı bir değişim ve çözüm vaat etmiyor.

Bu noktada, AKP’ye tarihsel bir yenilgi yaşatmış kitlelerin somut kazanımlar elde edebilmeleri, Cumhur İttifakı karşısındaki mevzilerini genişletebilmeleri için emekten yana bir alternatifin acil olarak örülmesi gerekiyor. Ardımızda bıraktığımız seçim sürecinin en önemli ve belirleyici eksikliği, sosyalist sol içinde işçi sınıfının bağımsız politikalarına dayalı böyle bir ortak tutumun geliştirilememiş olmasıdır. Bu aynı zamanda önümüzdeki dönem için de en yakıcı gündem olmaya devam ediyor.

Hem TÜSİAD’ın hem de Recep Tayyip Erdoğan’ın söylemleri önümüzdeki dönem reform adı altında sunulacak yeni ekonomi paketlerine işaret ediyor. Bunun, emekçi kitlelere dönük yeni ekonomik, sosyal ve politik saldırılar anlamına geldiğini; bunlar uygulandığı takdirde yoksulluğun ve işsizliğin çok daha ağır boyutlara varacağını biliyoruz.

Peki, durdurabilir miyiz?

Durdurabiliriz ancak bunun tek koşulu, ekonomik krize ve rejimin antidemokratik uygulamalarına karşı emekçiden, kadından ve gençlikten yana bir program ve birleşik mücadele hattında ısrar etmek.

Bu hat, başta Ankara ve İstanbul’da olmak üzere kitlelerin hayat pahalılığı karşısında ve barınma, gıda, ulaşım gibi temel konularda yerel yönetimlerden talep ettikleri tedbirlerin hayata geçmesinin de olmazsa olmaz koşulu konumunda.

Önümüzdeki 1 Mayıs bu açıdan büyük önem taşıyor. Sendikaların, sınıf eksenli partilerin ve diğer emekçi örgütlerin ortak tavrı ile 1 Mayıs mücadele gününü, yeni bir işçi-emekçi seçeneğinin yaratılması için bir adıma dönüştürebiliriz. Hayat pahalılığına ve işsizliğe karşı mücadeleyi merkezine alan, işyerlerinde ve mahallelerde bu mücadeleyi yaygınlaştırmanın araçlarını yaratan böylesi bir sınıf seferberliği, mevcut koşulları işçiler ve emekçiler lehine çevirebilmenin tek yoludur. Ne daha kestirme ne de daha kolay bir yol var!

31 Mart yerel seçimleri kapsamında Manisa Şehzadeler ilçesinde yürütülen Bağımsız İşçi Aday Mehmet Nuri Koç’un yerel seçim kampanyası, işçi sınıfına dokunan, onun taleplerini sahiplenen ve aynı zamanda düzen partilerinden kopuş söylemini içeren örnek bir çalışma oldu. Arkasında hiçbir patron partisinin, müteahhidin veya şirketin olmadığı; yalnızca işçilerin, gençlerin ve kadınların öz gücüyle ve gönüllü desteğiyle yürütülen “bağımsız işçi aday” kampanyasıyla Mart ayı boyunca Manisa Şehzadeler’de emekçi halkın talepleri yükseltildi.

“İşçinin sorununu işçi çözer”

Bu kampanyanın temel sloganı olan “İşçinin sorununu işçi çözer” şiarıyla Şehzadeler’de güçlü bir kampanya yürütülerek emekçilerin talepleri görünür kılındı. Düzen partilerinin adayları patron, mühendis, avukat gibi konumları ile ön plana çıkarılırken, Nuri Koç bir fabrika işçisi olarak, emekçilerin kendi kendilerini yönetebileceklerini, kendi sorunlarını işçiler olarak birlikte çözebileceklerini ortaya koydu. Özellikle de ekonomik krizin faturasının emekçilere ödetilmeye çalışıldığı bu dönemde, “Düzen partilerine oy yok!” diyerek belediyeyi yönetmeye talip oldu. Kampanya boyunca, belediyelerin bir rant alanı olarak kullanılmasına karşı “Rantçıların değil, işçilerin adayı” şiarı öne çıkarıldı. Belediyede taşerona son verilmesi, patron belediyeciliğinin ortadan kaldırılması, emekçilerin denetimi ve yönetimi ile emekçilerden yana bir belediyenin mümkün olabileceği ortaya koyuldu. Bu bağlamda, yolsuzluk ve rant sarmalında işçi ve emekçilerin kaynaklarının heba edildiği, yandaşlığın ihale, akrabalığın zenginleşme anlamına geldiği belediyeciliğe son verme çağrısı yapılarak, emekçilerin doğrudan katılımı ve denetiminin olduğu bir belediyecilik mümkün denildi.

Bugüne kadar patronlara ve müteahhitlere ayrılmış kaynak ve hizmetlerin emekçilerin ihtiyaçları için kullanılacağı belirtildi. Çocuk bakımı için her mahalleye kreşler kurulması, nitelikli ve yeterli sayıda kadın sığınma evlerinin açılması gerektiği sokaklarda dile getirildi. Aynı zamanda ilk oyunu kullanacak gençlerin parasız ve nitelikli eğitim, sağlık ve barınma ihtiyaçlarına yönelik belediyenin kaynaklarını kullanacağı taahhüt edildi.

Seçim süreci boyunca girilen her evde, her kahvede, her sokakta, pazarda emekçilerin, kadınların ve gençlerin yoğun ilgisiyle karşılaşıldı. Nuri Koç’un bir işçi olarak öne çıkması, emekçi halkın somut ve yakıcı taleplerini yükseltiyor olması büyük bir destek ve karşılık buldu.

Bu kampanyanın en önemli hedefi, emekçilerin kendi sorunları için seferber olmalarına ve düzen partilerinden koparak kendi öz güçlerinin farkına varmalarına dönük bir adım atmaktı. Bu anlamda kampanyaya katılan emekçilerin kendi sınıf kardeşlerine ulaşmış olması ve sorunlarını, taleplerini birlikte konuşur hale gelmesi kampanyanın hedefine ulaştığını göstermektedir. Aynı zamanda seçimlerden sonra da birlikte konuşmaya, tartışmaya ve emeğin program ve talepleri doğrultusunda mücadele etmeye devam etme istemi de seçimle başlayan bu birlikteliği her geçen gün daha güçlü hale getirecektir.

“Bağımsız işçi aday” kampanyası aynı zamanda AKP’yi geriletme, stratejik oy gibi gerekçelerle hiçbir şekilde işçi ve emekçilerden bahsetmeyen düzen partilerinden oluşan Millet İttifakı’na oy veren sol sosyalist parti ve kurumlara da örnek olmalıdır. Zira yıllardır her seçimde sınıfın program ve talepleri göz ardı edilmekte, bağımsız sınıf politikası her seferinde ehvenişer aday ve programlara kurban edilmektedir. Bu nedenle bu kampanyada “oylarınızı heba etmeyin” diyenlere bir cevap vermek istenmiş, sadece Şehzadeler için değil tüm Türkiye için işçilerden yana bir belediyecilik anlayışından yana oy kullanmaya çağrı yapılmıştır. Bu anlamda seçimler vesilesiyle işçilerin sözünü duyuran ve onları birleşmeye çağıran bu kampanya tüm Türkiye’ye bir örnek ve referans olmuştur!

Yerel seçimlere, ekonomik durum karşısında kitlelerin hoşnutsuzluğunun arttığı bir dönemde girdik. Bu durum, emekçiden yana bir alternatifi yükseltmek için önemli bir fırsat sunuyordu.

Bu fırsat,  iktidarın “beka” vurgusu karşısında, Erdoğan karşıtlığından öteye bir adım atamamış Millet İttifakı’nın, Batı illerinde bu ittifakın lehine kendini geri çeken HDP’nin ve emekten yana bir alternatifi yaratma çabasına girmek yerine sağa savrulan reformcu solun tercihleri nedeniyle değerlendirilemedi.

Böylece, yerellerdeki birkaç girişim dışında, emekçiden yana bir alternatif oluşturulamadı.

Ve sonuç olarak iktidarın politikalarını sorgulayan, hoşnutsuzluğu artan emekçilere tek bir seçenek dayatıldı: Mevcut iktidardan hoşnut değilsen, onun karşısındaki en güçlü adayı destekle…

Partilerin, programların, adayların önemini yitirdiği; düşmanımın düşmanı dostumdur yaklaşımının akılcılık ve hatta sorumluluk olarak sunulduğu bu tutum yeni değil… Ancak son iki seçimdir iki ittifak kampı etrafındaki kümeleşme bunu adeta bir ön kabul sayıyor.

Emekçi kitleler, “kötünün iyisi” tercihlerle düzen partilerine mahkum edilirken, hem taleplerinden hem de bir politik özne olmaktan uzaklaşıyorlar.   

Seçimin, üzerine düşünmemiz gereken en önemli sonuçlarından biri bu.

Emekçiler, mevcutlar arasında bir tercih dayatmasına karşın, kendi sınıfsal çıkarlarını, ekonomik, demokratik, sosyal hak ve taleplerini temsil eden politik mevcudiyetini yaratmak zorunda.

Kendi seçeneğini yine kendi var etmek zorunda.

Bu açıdan seçimlerin bitmiş olması, bir sonu değil bir başlangıcı ifade ediyor.

Seçim süresince dile getirdiğimiz talepler şu temel anlayışa dayanıyordu: Patronlardan değil emekçilerden yana, denetlenebilir bir belediyecilik.

İşte şimdi patron belediyeciliği anlayışı karşısında savunduğumuz bu belediyecilik anlayışını çok daha güçlü savunmamız gerekiyor. Çünkü mevcut iktidarın ve ister Cumhur ister Millet ittifakı’ndan olsun yeni yerel yönetimlerin programları işçi ve emekçi düşmanlığından beslenirken, bu taleplerimizi çok daha hayati kılacak.

Sadece bu da değil. Emareler, ekonomik krizin durulmak bir yana derinleştiğine işaret ediyor. Düzen partilerinin hiçbiri buna işçiden ve emekçiden yana bir cevap üretmiyor. Tersine, bedeli çoktan işçi ve emekçilere kesmeye başladılar.

Bu nedenle krize karşı acil taleplerimizi çok daha güçlü dile getirmemiz gerekiyor. Acil talepler üzerinden ortak mücadeleyi hedefleyen Krize Karşı Omuz Omuza platformu, bileşenlerinin seçimler için ortak bir politik tutumunun olmaması nedeniyle, son süreçte kısmen duraksamıştı. Ancak şimdi yeniden ve eskisinden daha güçlü biçimde mücadeleyi yaygınlaştırmak gerekiyor.

Gelecek günler, emekçiler için seçim öncesinden daha iyisini vaat etmiyor. Ancak içinde bulunduğumuz ekonomik ve politik koşullar; uygulanan politikaların sınıfsal karakterlerini muazzam şekilde berraklaştırıyor. Bu nedenle, işçiden-emekçiden yana bir seçeneği örmek konusunda her zamankinden elverişli bir dönemde olduğumuzu unutmamak gerekiyor. Önümüzdeki zorlu ama çıkarımıza olan tek seçenek bu!..

İşçinin sorununu işçi çözmeli!

Erdoğan-AKP 25 yıl önce kazandığı ve aralıksız yönettiği Ankara ve İstanbul’u kaybetti. 31 Mart 2019 yerel seçimlerinin kesin olmayan sonuçlarına göre AKP 6 büyükşehir belediyesi, 8 il ve 73 ilçe belediyesini yitirdi. Erdoğan’ın bardağın dolu yanını göstermek için sarf ettiği tüm çabalara rağmen AKP tarihsel bir yenilgi almış oldu.

AKP belediyeciliği ekonomik krizin etkileri, baskı, kayırmacılık ve yolsuzluğun yarattığı yoğun hoşnutsuzluklara ek olarak Erdoğan yönetimindeki başkanlık sisteminin hiçbir sorunu çözememesi sonucu yenilgiye uğradı. AKP’nin aldığı bu tarihsel yenilginin her şeye rağmen nihai bir yenilgi olmamasının sebepleri ise oldukça açık: İşçi sınıfının örgütsüzlüğü ve burjuva muhalefetin Erdoğan’ın sistemine bir alternatif geliştirememesi Erdoğan iktidarının devam etmesine sebep olmaktadır.

AKP’nin bu yenilgisi, “AKP sandıkta yenilmez, ‘faşizm’ oyla geri çekilmez, sandıkta yenilseler dahi belediyeleri bırakmazlar” diyenlerin argümanlarını da alt üst etmiştir. Türkiye solunun kimi kesimlerinin, sandıkta yenilgiye uğratamayacağını ifade ettikleri bir iktidarın sandıkta geriletilebileceğine dair inanç duyup düzen partilerine oy çağrısında bulunmaları çelişkisini açıklamayı ise kendilerine bırakıyoruz. Günün sonunda belirleyici olan finans kapitalin ihtiyaçları ve bu ihtiyaçlar çevresinde konumlanan devlet bürokrasisinin tavrı olmuştur. İstanbul sonuçlarının ertesi güne kadar resmileşmemesi ve Erdoğan’ın muhalefete İstanbul ve Ankara’nın yanı sıra 6 büyük şehir, 3 il, 17 de ilçeyi patırtısız teslim etmesi ancak bununla açıklanabilir.

Tek adam, tek başına yönetemiyor

AKP’nin seçimlere tek başına girmeyi göze alamayıp (seçim sonuçlarına göre) MHP’ye 4 il, 36 da ilçe belediyesinin rantını bırakmak zorunda kalması dahi yeni rejimin AKP tarafından tek başına yönetilemediğini, Erdoğan’ın her şeyi tekeline almayı başarmayı bir yana bırakalım, elindekini dahi iki yıl öncesine kadar düşman olduğu kimselerle paylaşmak durumunda kaldığını göstermektedir.

Erdoğan’ın müttefiki Bahçeli ise, İstanbul ve Ankara’nın gitmesinin düşünülemeyeceğini, %52’nin altında oy alınmasının korkunç olacağını ifade etmesine rağmen seçim sonuçlarını olgunlukla karşılaması da hem ekonomideki sıkışıklık hem de ittifakın kaymağını partisinin yemesi ile açıklanabilir.

Kürt illerinde seçimlerin antidemokratik yönü gözler önüne serilmiştir

31 Mart seçimleri Kürt illerinde tek adam rejiminin baskıcı yönünü açık şekilde ortaya koymuştur. Gözlemcilerin Şırnak’ta kolluk güçlerinin binlerce sayıda oyu sandığa yerleştirdiğine ve oy kullananları engellediğine dair ifadelerinin yetkililerce yalanlanmaması sorunun ciddiyetini göstermektedir. Kayyum atanan belediyelerin mali kaynakları ciddi şekilde artırılmasına ve seçim sürecinde hem kayyum hem de devletin tüm olanaklarının AKP lehine kullanılmasına rağmen HDP 8 ili yeniden kazanabildi.

Öte yandan, Kürt illerinde sandığa gidişin azalması ve kaybedilen belediyeler yalnızca HDP’nin maruz kaldığı baskılar ile açıklanamaz. Bugüne değin emekten yana, sosyal bir belediyecilik örneği sunamamış olması HDP’nin zaaflarından biri olarak Kürt halkının önünde durmaktadır.

CHP ve İYİ Parti Tek Adam rejimini tanımıştır

31 Mart seçimleri başlangıçta Tek Adam rejiminin sorgulanması dinamiğini taşıyordu. Ancak MHP’nin AKP’ye desteğinin hemen ardından Millet İttifakı’nın da Tek Adam rejimini sorgulatacak her türden dinamiği bastırması Millet İttifakı’nın Tek Adam rejimini tanıdığı anlamına gelmektedir.

Mansur Yavaş, Ankara’daki zafer ilanında seçim sürecindeki antidemokratik uygulamalara dair somut tek bir söz söylemeksizin “Ankara’da kaybeden Özhaseki’dir, tüm partiler kazanmıştır” diyerek AKP’yi ve Tek Adam rejimini de kazananların yanına yazmak istediğini dolaylı olarak ifade etmiştir.

Millet İttifakı’nın kazandığı belediyeler işçi ve emekçilerin acil sorunlarına dair bir ileri adım anlamına gelecek hiçbir şey vaat etmemektedir. Daha 24 Haziran seçimlerinden önce asgari ücretin 2200 TL olması gerektiğini söyleyen Kılıçdaroğlu, bugün %20’yi aşan, gıdada ise %40’a varan enflasyona rağmen CHP belediyelerinde maaşların 2200 TL’ye çekileceğini ifade ediyor. Emekçilerin CHP’ye yönelmesinin tek kazancı yalnızca 180 TL midir? AKP belediyeciliğinin yolsuzlukları Sayıştay raporları ve belediye çalışanlarının ifadesi ile belgelenmiştir. Peki, Millet ittifakı bu yolsuzlukların üzerine gidecek midir?

AKP’nin patronlardan yana ekonomi uygulamaları ve yerel yönetim kavrayışına karşı çıkıp Millet İttifakı’na oy veren kitleler ise temel taleplerine sahip çıkmayı sürdürmelidirler. Rant için değil, halk için belediyecilik, antidemokratik uygulamalara karşı mücadele etmek ve şeffaf bir yönetim sağlamak için oy verdikleri partileri denetleyip oylarının karşılığını talep etmelidirler. İmamoğlu, Yavaş ve daha niceleri zaferlerini oyların çalınmasına engel olup, iktidarı ayak oyunları yapmaktan geri durduran kitlelere borçludur. Gerçek zafer kitlelerindir. O halde kitler sadece sandıkları değil, taleplerini ve belediyelerini de terk etmemelidirler.

İşçi sınıfında durum

İşçi sınıfı 31 Mart yerel seçimlerine maalesef ki önderliksiz, zayıf ve parçalanmış olarak girdi. Bunun seçim sonuçlarına doğrudan yansıması da sanayi işçilerinin yaşadığı Kocaeli, Zonguldak, Manisa gibi şehirler ve ilçelerinde sağın oylarının ufak kaymalar ile birlikte geçen seçimlerle yakın oranda kalması, sosyal taleplerin yükselememesi oldu. Adana, Antalya, Kırşehir, Artvin gibi şehirlerde işçi ve yoksul kitlelerin AKP’den uzaklaşmasının buradaki işçi ve emekçilerin bilincinde neye tekabül ettiğini de önümüzdeki süreç gösterecek.

CHP’ye destek sağlayan sol şu andan itibaren CHP’nin yapacağı tüm işçi düşmanı politikaların sorumluluğuna ortak olmuştur. Bu sebeple CHP’ye oy çağrısında bulunan tüm sosyalistlerin CHP’li belediyeleri sıkı bir takip ve denetlemeye alması gerekmekte, belediyelerde işçi denetiminin kurulması için tüm patronlardan bağımsız bir işçi birliğinden yana adımlar atması gerekmektedir.

İşçi sınıfının örgütleri de AKP’ye karşı düzen partilerini işaret etti. Esas görevi işçileri patronlardan bağımsızlaştırmak olması gereken sendikaların işçileri patron partilerine yönlendirmeleri yanlışının şimdilik üzerinden atlayalım. Nasıl ki Millet İttifakı’na destek açıklayan sol, Millet İttifakı belediyelerinin işçilere karşı işleyecekleri suçta sorumlulukları bulunacaksa işçi sendikalarının da böyle bir sorumluluğu bulunmaktadır. Şimdi meslek örgütleri ve sendikalar destek çağrısında bulundukları adaylara giderek ekolojik yıkıma karşı ve işçi sınıfından yana tedbirlerin alınabilmesi için programlar sunup denetlemelere girişmelidirler. Meslek örgütü ve sendikalar bu adaylara karşı seferber olup varlık sebebi olan hakların garanti altına alınması için mücadelelerini sürdürmelidirler.

Önümüzdeki süreçte ekonomik krizin etkileri derinleşecek ve Erdoğan’ın da ifade ettiği üzere ağır bir ekonomi paketi uygulamaya sokulacak. Doların düşmesi için alınan ciddi risklerin sonuçları belirginleşecek. Batı ile gerginleşen ilişkileri telafi etmek için Erdoğan yönetimi işçi sınıfına kestiği faturayı ağırlaştıracak. Sonuç olarak da tüm bu uygulamaların hayata geçebilmesi için rejimin baskıcı ve antidemokratik uygulamalarını artıracağını kolaylıkla öngörebiliriz.

AKP’nin tarihsel yenilgisinin somut kazanımlarla takip edilebilmesi için bağımsız bir işçi cephesini örüp güçlendirmemiz gerekmektedir.

Patronlardan bağımsız, tüm sola çağrıda bulunarak yola çıkan Manisa Şehzadeler Belediye Başkan Adayımız Mehmet Nuri Koç yoldaşımızın sloganında dediği gibi: İşçinin sorununu ancak işçi çözebilir.

Seçimler bitti! Farklı siyasi gelişmeler olmazsa önümüzdeki dört buçuk yıl artık seçim yok. Yani “oy için” kapımızı çalan patron partilerinin yüzünü, işleri düşmedikçe, bir dahaki seçime kadar görmeyeceğiz. Ama “hayat” devam ediyor! Mesele de zaten burada! İyi de hayat kime, nasıl devam ediyor?

İşçi-emekçi için hayat dediğimiz nedir? Kira, elektrik, su, doğalgaz, ulaşım, eğitim-sağlık, ekmek-peynir, meyve-sebze, çoluğa çocuğa üst-baş, belki bir çift ayakkabı, bir de gömlek… İşçi-emekçi için hayat işte bu, iki yakasını bir araya getirme mücadelesi… Bu kadar! Peki, nefes almak dışında neredeyse her şeyin paralı olduğu bu kapitalist düzende işçi emekçi bunları nasıl alacak, hangi parayla ödeyecek?

Merkez Bankası’nın “Türkiye’de Ücret Dinamikleri” çalışmasında açıkladığı son rakamlara göre “çalışan” şanslı 9 milyon işçi açlık sınırının altında yaşıyor. Bu işçilerin 7 milyonu asgari ücret alırken, 2 milyonu asgari ücretin de altında bir ücretle çalışıyor.

Aralık 2018 TÜİK rakamlarına göre resmi işsiz sayısı 4 milyonu geçti. Gerçek rakam 8 milyona dayandı. Her dört gençten biri işsiz! Mart 2019 rakamlarına göre dört kişilik bir ailenin yoksulluk sınırı 6.561 lira! Tek başına bekâr bir çalışanın asgari yaşam maliyeti dahi 2.455 lira olmuş durumda.

Çalışanların yarısından fazlasının 2.020 lira olan asgari ücret aldığı düşünülürse, işçinin emekçinin nasıl bir hayat sürdüğü de anlaşılır. Seçim bitti ama işçinin-emekçinin bu çileli hayatı devam ediyor.

Üstelik şimdi bütün bu çilelerimizi ikiye katlayacak bir “kemer sıkma” daha kapıda. “Bir mermi kaç lira?”, “Bu uçak kaça uçuyor?”, “İki gün patlıcan yemesen ölür müsün?”, “yokluk değil varlık kuyruğu” vs. diyerek “beka”lı ipuçlarını zaten çoktan verdiler.

Anlayacağımız yeni zamlar, vergiler yolda, kıdem tazminatı fona gidiyor, “varlık” kuyrukları daha da uzayacak, işsizlik daha da artacak, EYT vs. zaten hayal… Tabii biz “hayır” demezsek!

İşte tam da bu nedenlerle ısrarla; seçim bir gün, mücadele her gün diyoruz!

Adını koyalım. Tok açın halinden anlamaz düzeninin adı kapitalizmdir. Kapitalizm herkesin karnını doyurarak değil tam tersine çoğunluğu yarı aç bırakarak düzenini devam ettirir. Dolayısıyla yolumuzu çizecek soru şudur: Kapitalizme karşı mıyız, yandaş mıyız?

Ekonomi tam da öngördüğümüz şekilde ilerliyor. Resmi olarak ülke resesyona girmiş durumda (üst üste iki kez ekonomik daralma). Bu daralmayı yapılan müdahalelere rağmen bir türlü ateşi sönmeyen yüksek enflasyon izliyor. Sermaye iktisatçıları bile açıkça stagflasyonda (durgunluk içinde enflasyon) olduğumuzu dillendiriyorlar. Bu tabloyu aylar öncesinden işaret etmiştik. Bugüne kadar yapılan işçi düşmanı ve ülkeyi uluslararası sermaye gruplarına açan ekonomi politikalarının çok ciddi krizler yaratacağını, ülkeyi dış şoklara karşı daha kırılgan hale getireceğini, bu yüzden planlı-merkezi bir ekonomi politikasının gerekliliğini defalarca vurguladık. Mevcut iktidar, bu krizi yaratan politikalarında değişiklik yapmak yerine onları daha da derinleştirerek emekçiler üzerinde telafisi mümkün olmayacak bir kumar oynuyor.

Dışarıdan gelen politik ve ekonomik herhangi bir olumsuzluğa karşı oldukça hassas bir ekonomi var. 22 Mart günü son altı ayın en yüksek dolar artışını yaşadık. İktidar ise seçimlere çok az bir zaman kala sermayeye güven bile vermekten aciz. Erdoğan son yaptığı açıklamada “isimlerinizi biliyoruz, seçimden sonra hesap soracağız” diyerek tehditler savurdu. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ise müşterilerini döviz piyasalarına ilişkin olarak “yanıltıcı” ve “manipülatif” bir şekilde döviz alımına yönlendiren bankalarla ilgili inceleme başlattı.

Bu riskli hamlelerle amaçlanan, insanları ekonomik gidişatın bozulmasının dış sebeplerden kaynaklandığına inandırmak. Öyle bile olsa ekonomiyi güçsüz kılan ve direngen tutamayan iktidarın kendisidir. İnsanlar dış güçlerin baskısıyla değil, Türk lirasına güvenmediklerinden dolar alıyorlar. Serbest piyasada paranın hiçbir engel ile karşılaşmadan hareket etmesine izin verdiğiniz bir ortamda insanların ne alıp sattığına karışamazsınız. Samimi iseniz, sermaye ve döviz hareketlerine kısıtlama getirin, planlı ve merkezi ekonomiye geçin; bunları yapmadan insanları sopa göstererek tehdit etmek işe yaramaz. Akıl ile yönetilmeyen, günübirlik hamlelerle panik halinde yönetilmeye çalışılan bir Türkiye’de plansız ve serbest ekonominin belini doğrultması mümkün değildir.

Hatırlarsanız 2018 Ağustos’unda çok büyük bir döviz kuru şoku yaşandı. Ülkedeki üretim ithalata bağlı olduğundan artan dövizle birlikte tüm girdilerin fiyatları yükselerek üretici ve tüketici fiyatlarında yüksek enflasyonu tetikledi. Bugün bile bu şokun yarattığı enflasyon içindeyiz. Döviz ise dengesiz bir hızda artmaya devam ediyor. Merkez Bankasının anketlerine göre önümüzdeki iki yıl içinde bile enflasyonun çift hanelerde olacağı öngörülüyor. Sadece Ağustos ve Aralık arasında 570 bin insan işini kaybetti. Bunun yarattığı talep daralmasına rağmen iktidar seçimlere biraz daha rahat girebilmek için devletin hazinesini sonuna kadar açmış durumda ama o da işte yarıyormuş gibi görünmüyor. ÖTV indirimleri, akaryakıttaki eşel mobil sistemi derken, 2018 Şubat’ında 1,9 milyar TL olan bütçe açığı bu yılın Şubat ayında 16,8 milyar TL’ye yükseldi. Bütçe giderlerinin %33 artması ya da tanzim satış gibi önlemler seçim ekonomisinin getirdiği şeylerdi. Kaşıkla ne verdilerse kepçe ile geri alacaklar. Bu sertleşme ve sopa gösterme, hiçbir şeyin sonuç vermediğini gören iktidardaki korkunun ifadesi.

Tüm sermaye iktisatçıları kısa vadede IMF’ye gidilmeden bu kriz atlatılamaz diyor. Biz ise IMF politikalarının ülkeyi daha da borçlandıracağını, yeni bir özelleştirme dalgasını başlatarak ülke kaynaklarını dış güçlerin ellerine teslim edeceğini söylüyoruz. Seçimlerden sonra ilk iş IMF’den ve/veya Londra’daki borsa simsarlarından para dilenmek olacak. Çünkü kapitalizm içindeyseniz emperyalizmin eline bakmak durumundasınız. Bu ülkenin ne IMF’ye ne de ülkeyi IMF’ye mahkûm eden iktidarın çapsız ekonomi politikalarına ihtiyacı var. Sendikalar ve işçi sınıfı şimdiden bu ikisine karşı planlı ve merkezi ekonomi talebi etrafında seferber olmaya hazırlanmalıdır.

Eyüp’e bağlı Karadolap mahallesinde gelenek, bu sene 31 Mart yerel seçimlerinde de bozulmuyor. Muhtarlık seçimleri için 2.500 kişiyi aşkın seçmenin katılımıyla gerçekleşen mahalleye özgü ön seçimde ilk kez bir kadın aday, Filiz Karayutu birinci çıktı. Oyların bölünmemesi adına dört dönem önce uygulanmaya başlayan ön seçim emekten, özgürlükten, adaletten yana olan adayların kendi aralarında demokratik bir şekilde seçilerek tek bir adayın belirlenmesi için yapılmakta.

Gazete Nisan olarak, ön seçimden birinci çıkan muhtar adayı Filiz Karayutu ile mahallenin sorunları ve çözümleri hakkında bir sohbet gerçekleştirdik.

Muhtar adayının kadın olmasından dolayı kadınlara yönelik talepler ağırlıkta. Kadınları evden çıkaracak ve daha görünür kılacak talepler ön planda. Mahallede kadınların kullanabilecekleri alanların azlığına dikkat çeken muhtar adayı, şu anki muhtarlığın 3 katlı bir binaya dönüştürülerek bu binanın bir katını kreş, diğer katlarını ise kadınların ve gençlerin etkinlik yapabileceği bir yer haline getirmek istediğini ifade etti. Aynı zamanda kadınların evlerinde yaptıkları ürünleri belirli dönemlerde satabilecekleri alanların yaratılması gerektiğine vurgu yaptı. Filiz Karayutu, kadınlar yaşamın her alanında var olmalarına rağmen görünür olmadıklarından dolayı bu algıyı yıkmak için emek vereceğinin teminatını veriyor.

Gençleri toplumda özneleştirebilmek ve üretkenliklerinin farkına varılması için belirli dönemlerde şenlikler ve çeşitli projeler düzenlenmesine ön ayak olacağını dile getirdi. Bu tarz etkinlikler ile gençlerin önünü açmak ve onları teşvik etmenin bu süreçte önemli bir yerde durduğundan bahsetti.

Sokak Temsilciliği kurulması ve bu temsilcilerin ayda bir defa bir araya gelip mahallenin sorunlarını tartışacaklarını ve bu sorunlara birlikte çözüm üreterek herkesin mahallede söz sahibi olabileceğini ifade etti. Amacının, farklı kesimlerden insanları ayırmaksızın halkın iradesini ortaya koyan, birlikte çözüm üreten bir muhtarlık anlayışı yaratmak olduğunu söyledi.

Yılda bir kez “Halk Şenlikleri” ve benzeri etkinlikler düzenleyip organize edileceğini ve bu organizasyonlardan elde edilen gelirin mahallede bulunan ihtiyaç sahiplerine iletileceğini belirtti. Etkinlikten toplanan paranın şeffaf, herkes tarafından denetlenebilir bir şekilde toplanacağını söyledi. Yapılacak faaliyetleri mahalleli ile birlikte organize ederek insanları bütünleştirmek gerektiğini ifade etti.

Son söz olarak “Mahallemizin sorunlarının farkındayım. Bu sorunların mahalle sakinleriyle ortak hareket ederek çözüleceğine de inancım tamdır” diyen Karayutu, Karadolap halkının desteklerini beklediğini ekledi.

Bu da sendika bürokrasisinin yeni icadı: “Emek Kart”. Türk Metal sendikası Genel Başkanı Pevrul Kavlak sendikanın Eskişehir şubesinin genel kurulunda yaptığı konuşmada üyelerine “müjde” verdi: Bütün üyelerine “Emek Kart” dedikleri bir kart dağıtacaklarmış. Ve bu kart sayesinde, üyelerin anlaşmalı işyerlerinden yapacakları alışverişin belli bir oranı, ay sonunda kartlarına nakit olarak geri yüklenecekmiş. Bu da, bugüne kadar “üretimden gelen güçlerini” kullanan işçilere artık “tüketimden gelen güçlerini” kullanma imkânını sağlayacakmış.

Belki farkında değil ama işçilerle açıkça alay ediyor. Aslında dediği şu: “Biz sendika yönetimi olarak belirli işverenlerle ve onların şirketleriyle anlaştık. Siz onlardan bir miktar indirimli alışveriş yapıp onlara para kazandırın. Böylece hem fabrikanızda sömürülmüş olursunuz, hem de emeğinizin hiç de karşılığı olmayan üç beş kuruşluk ücretinizi de işverene kâr olarak iade edersiniz.” Aynen bu işte “emek kart” denen sistemin mantığı.

İşçi sınıfının tarihsel deyişi olan “üretimden gelen gücün kullanılması”, işçinin üretimi durdurarak (grev, direniş, işyeri işgali vb. aracılığıyla) işverene karşı mücadeleyi şiddetlendirmesi demektir. Peki, saçma ama diyelim ki işçi “tüketimden gelen gücünü” kullanmak isterse ne yapmalı o zaman? Tabii ki karşısında mücadele edilen işverenin ürünlerini boykot etmek, yani onun mallarını satın almamak olabilir.

Ama hayır, Pavluk’un önerisi ve kart sistemi o değil. Diyor ki, bizim anlaştığımız patronların mallarını bol bol alın. Yani fabrikanın dışında da onları zengin etmeye devam edin. Zaten bu, andığımız kongreye katılan, çıkıp kürsüden işçilere barış ve kardeşlik nutukları atan kişilerden belli: Hisarlar, Arçelik, Ford Otosan, Demirdöküm, Endel, Panel Radyatör, GKN, Demirer Kablo gibi bir dolu şirketin yöneticileri. Özetle, sendika bürokratlarının varabilecekleri yeni bir ihanet noktasıyla karşı karşıyayız.

Sendika bürokratlarının kapitalistlerle birlikte hazırladıkları bu planın gerçek anlamını göremeyen işçi kardeşlerimiz olabilir. Hatta bunu, sendikanın iyi bir “hizmeti” gibi telakki edenler de olabilir. Ama onlara ısrarla anlatmalıyız. Bu plan, fabrikasında işçiyi sömüren kapitalistin, onun eline tutuşturduğu ücreti de ona kendi mallarını satarak geri almasından ibarettir.

Eskiden bu sistemi işverenler işyerlerinde (özellikle yerleşim yerlerinin uzaklarındaki madenlerde) tüketim malları satış kooperatifleri gibi kuruluşlarla işletirlerdi. Şimdi belli ki bunu sendika bürokratları aracılığıyla daha geniş ölçekte ve “modern” yöntemlerle uygulamaya koyuyorlar.

Hayır. İşçilerin hayat pahalılığına, enflasyona ve geçim sıkıntısına karşı mücadelesinin yolu bu değildir. Asıl yapılması gereken, ücretlerin yoksulluk sınırının üzerine çekilmesi ve enflasyon oranında otomatik olarak artırılmasıdır. Yoksa indirimli satışlar, tanzim satış sistemleri, tüketici kredileri gibisinden sözde “halkçı” sistemler, esas itibarıyla kapitalist sömürüyü gizlemeye ve işçilerin ve emekçilerin elindeki avucundakini tekrar patronların kasalarına geri akıtmaya yönelik girişimlerden başka bir şey değildir.

Sendika bürokratları elbette işverenlerle el ele buna karşı çıkıyorlar. İşçilerin mücadelesini frenlemek ve saptırmak için her yöntemi kullanıyorlar. Onları aldatmak için “emek kart” gibisinden sadece işverenlere yarayan sistemler geliştiriyorlar.

Bu nedenle de biz ısrarla tekrar ediyoruz: İşverenlere karşı gerçek bir işçi sınıfı mücadelesi verebilmek için, sendikaların bu tip hain bürokratlardan temizlenmesi gerekiyor.