Kilis’te gerçekleştirmiş olduğu bir konuşma sırasında Erdoğan, Suriyeli göçmenlere vatandaşlık verileceğini açıklamış oldu. Böylece kamuoyunda etkileri oldukça hissedilen ve Türkiye’de sayıları yavaş yavaş 3 milyona dayanmakta olan Suriyelilerin konumu ve geleceği üzerine bir tartışma başlamış oldu.

Öncelikle daha mülteci statüsüne dahi sahip olmayan Suriyelilere vatandaşlık önerisi getirilmiş olması, önerinin samimiyetsizliğini ifşa eder nitelikte. Zira sarayın mülteci politikası, tıpkı dış politikada olduğu üzere ikiyüzlüce bir karakter taşıyor, siyasi çıkarlar ve beklentiler tarafından şekilleniyor.

Savaştan kaçarak Türkiye sınırlarının içerisine ulaşmış olan Suriyelilerin ezici bir çoğunluğu yok pahasına denebilecek ücretlerle köle gibi çalıştırılıyor. Güvenceleri veya sigortaları yok. Hayatlarını savunmak adına sendika benzeri en temel ekonomik mücadele aygıtlarına erişim haklarından dahi yoksunlar. İltica hakları ise bizzat Erdoğan ve Merkel arasında yapılan anlaşma ile ellerinden çalınmış vaziyette. Bu bağlamda sarayın vatandaşlık önerisinin, kendilerinin gerçekte sürdürmekte oldukları kirli çıkarlar ve pazarlıklar odaklı mülteci politikasını makyajlamak için kullanışlı bir araç olduğu şüphe götürmez.

Erdoğan’ın vatandaşlık açıklamasının ardından milliyetçi çevrelerce başlatılan yabancı düşmanı bir kampanya da Türkiye’nin gündemine oturmuş durumda. Suriyeli mültecilerin ‘istenmediğinin’ ifade edildiği ve sınır dışı edilmesinin talep edildiği bu ırkçı kampanyanın sınırları mültecilere dönük fiziksel saldırı boyutlarına ulaşmış durumda. Teorik-ideolojik düzlemde dünya nüfusunun tamamının Türk olduğunu veya en azından Türk kökenli olduğunu öne süren Türkçülüğün, sadece 3 milyon Suriyeli mülteciye vatandaşlık verilmesi noktasında almış olduğu bu saldırgan tutum, milliyetçi siyasal akımların çelişkilerine verimli bir örnek teşkil ediyor.

Bu zenofobik (yabancı düşmanı) kampanya anlayış noktasında mülteciliği bir sonuç olarak değil, bir tercih olarak yorumluyor. Milliyetçi duygular ile hareket edip bu kampanyanın bir parçası olan kitleler, kendi yakınlarının Almanya’ya çalışmak için gittiklerinde Suriyeli mültecilerin bugün Türkiye’de karşılaştıkları koşulların bir benzeri ile karşılaştıklarının, esasen Suriyeli mülteciler ile toplumsal bir kardeşliğe sahip olduklarının bilincinde değiller.

Bu yaklaşımın sonuçları ise elbette saray rejiminin çıkarına bir tablo çıkartıyor karşımıza. Öncelikle Suriyeli mültecilerin konakladıkları yerellerde ve kentlerde, bu bölgelerin sosyo-ekonomik problemlerini doğrudan doğruya mültecilerin varlığı ile ilişkilendiren bu anlayış, hayat şartlarındaki geri çekiliş üzerinde sarayın sahip olduğu sorumluluğu perde arkasına gizliyor. Öte yandan bu anlayış, mültecilerin evlerinden kaçmasına sebebiyet veren asıl aktörlerin, Esad’ın, Rusya’nın, IŞİD’in, ABD önderliğindeki koalisyon güçlerinin ve Türkiye’nin rolünü önerdikleri politikada hiçe indirgeyerek, çözüm odaklı değil sorunun yeniden ve yeniden üretilmesi odaklı bir perspektif ile hareket ediyor.

Yukarıda çizmiş olduğumuz çerçeve etrafında ise sosyalistlerin belli başlı görevlerinin saptanması bir ihtiyaç olarak hissediliyor. Hem saray rejiminin ikiyüzlü mülteci politikasına, hem de milliyetçi/ırkçı odakların mülteci düşmanı kampanyasına karşı gerçek bir alternatif yaratmak için tüm demokratik güçlere, ilerici, sosyalist ve devrimci partilere ve özellikle de sendikalara büyük görevler düşüyor.

Mülteci ve göçmen emekçilerin Türkiye’deki işçi ve emekçi yığınların saflarında örgütlenmesi, onların proletaryanın ve ilerici ve devrimci güçlerin yaşamıyla ve mücadeleleriyle bütünleşmeleri en temel enternasyonalist ve ulusal bir görev olarak karşımızda durmakta. Ancak bugün gelinen noktada en acil görevimiz Suriyeli mültecilerin, artmakta olan fiziksel saldırılara karşı kendilerini savunabilmeleri için direniş komitelerini kurmalarında onlara yardım etmek. Bugün Türkiye’deki ve Avrupa’daki en yakıcı görevlerimizden biri budur.

Türkiye’ye dair bağımsızlığını azıcık olsun koruyabilen hiçbir araştırma temel hak ve özgürlükler bağlamında olumlu bir rapor yayımlayamıyor.

Haziran ayında en az 200, yılın ilk altı ayında ise en az 912 işçi çalışırken yaşamını yitirdi. Bayram tatilinde çalışırken ölen işçi sayısı ise 10! Sadece bu rakamları bilmek dahi insanı hak ve özgürlüklere dair başka bir söz söylemekten alıkoyuyor.

Kapitalistler rekor zenginleşmelerini yeterli bulmuyor. Bunun için de yukarıda saydığımız kanlı tabloya ihtiyaçları var. Dahası, Türkiye ve dünyanın koşullarından ötürü kapitalistlerin işçilerin ölümüne olduğu kadar, kölece koşullarda çalışmalarına ve doğanın geri dönüşü olmayacak şekilde tahrip edilmesine de ihtiyaçları var. Türkiye patronları için başka bir kalkınma mümkün değil. İşte bu yüzden Türk işadamlarının ve onların sözcüsü olan burjuva siyasi partilerinin burjuva demokrasisi için dahi tavır almaları mümkün değil.

“Demokrasi Cephesi” Türkiye’nin faşizme doğru ilerleyişine dair bir güç birliği çağrısında bulunuyor. Kulağa her ne kadar hoş gelse de, Türkiye’de patronların çıkarı için demokrasinin fazla geldiği gerçeğinin üzerinde durulmuyor. Çağrıcı ve taraftarlarının son derecede çeşitlilik arz ettiği “Demokrasi Cephesi” önermesi ciddi bir heterojenlik arz ediyor.

“Demokrasi Cephesi” tartışmaları nasıl başladı?

Türkiye’de solun hemen her sıkışma döneminde “Demokrasi Cephesi” çağrısında bulunması alışıldık bir durum. Ancak ne yazık ki bugüne değin geniş bir “Demokrasi Cephesi”nin işe yarar bir sonuç verdiği bir örnek ile karşılaşamadık. Zaten politika sanatı bu kadar kolay olsaydı binlerce yıllık sınıflar mücadelesinde zaferler elde edebilmemiz oldukça kolay olurdu.

“Demokrasi Cephesi” (DC) tartışmasına hakkını verebilmek için cepheler, eylem birlikleri ve taktikler konusunu incelemek ve Türkiye’deki benzer önermelerin sonuçlarına göz atmak oldukça faydalı olurdu. Ancak bu denli geniş bir çalışmayı yapmak yazımızın sınırlarını aşıyor. Bu sebeple şimdi yalnızca mevcut DC önermelerini incelemekle kendimizi sınırlandıracağız.[1]

DC çağrısı liberallerden, CHP’den, HDP’den ayrıca ÖDP gibi sol partilerden gelse de her biri aslında ayrı bir içeriğe sahip. Bunları tek tek incelememiz zor olsa da her birinin uzlaştığı bir nokta var: Erdoğan’ın tek adamlığına karşı tüm güçleri demokrasi sathında birleştirmek.

Liberaller: “Birincisi bildiğiniz gibi değil. Bu kez de buna yetmez ama evet!”

Aslında DC önerisi öncesinde çok daha farklı bir kanaldan, liberallerden çıkmıştı. 1 Kasım seçimlerinin ardından Cengiz Çandar ve Hasan Cemal böylesi bir ihtiyaçtan ve topyekûn bir savaşın gerekliliğinden bahsetmeye başlamışlardı.

Hasan Cemal seçimlerin hemen ardından 2 Kasım 2015’te barış, demokrasi ve hukukun üstünlüğü için mücadele çağrısında bulundu. Sonrasında “Defol git, geri zekâlı!” gibi cesur başlıklar atıp “İş dünyasında saray korkusu” konularını inceledi ve Erdoğan’a karşı burjuva cephedeki iş birlikleri dinamiklerini yokladı. Kiralık işçiliğin yasalaşması ve kıdem tazminatı için sarayın canla başla çabalamasının ardından ise Hasan Cemal bu konuda ne hissettiğini yazmadı. Burjuvazinin saraya müteşekkir hali Hasan Cemal’ce hiç işlenmedi. Politikayı herhangi birinden daha iyi bilen Cemal, ardından da burjuvazinin siyaset arenasındaki temsilcilerine yönelip “Direniş Bayrağını” açtı ve demokrasi mücadelesi çağrısında bulundu.

Cengiz Çandar ise, Radikal’in kapatılmasının ardından, “Siyasal İslam’ın otokrasiye eğilimini göremediğini” ifade etti. Etmesine etti de, referandumda yetmez ama evet derken demokrasiyi savunduğunu, şimdi de Erdoğan’a karşı demokrasiyi savunmak istediğini dile getirdi.

Türkiye sınıf hareketine dair en geniş birikime sahip olan kişilerden biri olan Oya Baydar da yakın zamanda benzer bir çıkış yaparak şöyle dedi: “Bir özeleşiri yapmam gerekiyorsa, ki gerekiyor; demokrasiyi ilerletebilecek o maddelere evet dediğim için değil, AKP’nin gerçek yüzünü ve özünü doğru değerlendirmemiş, özellikle Erdoğan faktörünü hesaba katmamış olduğum içindir bu.” Ve yine o gün olduğu gibi bugün de demokrasiyi savunmak istediğini dile getirdi.

Mevcut düzen işçilerin ölmesini ve köle gibi çalışmasını istiyor. Bu durum demokrasinin gelişmesine engel olurken birileri demokrasi diye herhangi bir burjuva alternatife sarıldığında da şapkadan tavşan değil, Türkiye’nin gerçekleri çıkıyor. Kürt sorununu çözecek denen Özal özelleştirmeler ve banka hortumcularını teşvik ile sermaye birikimini ilerletti. Çiller hiç değilse kadın bir siyasetçi idi. Ecevit hiç değilse dürüst idi… Erdoğan da dün demokrattı, bugün özüne mi döndü?

Erdoğan dün burjuvazinin ihtiyaçlarını daha hızlı yanıtlayabilmek için demokrasi maskesi altında yürütmenin gücünü arttırdı. Burjuvaziye hizmette sınır tanımadı ve nihayetinde de bu gücü hizmetini sürdürmek ve hayatta kalmak için kullandı. Türkiye’de demokrasinin gelişmesi patronların çıkarına olabilecek bir şey değildir. Çünkü iş cinayetlerinin engellenmesi, insani çalışma koşulları için mücadele verilmesi zenginliğin patronların değil halkın çıkarına dağılması anlamına gelir. Uluslararası rekabette yeterli sermaye birikimine halen sahip olmayan Türkiye burjuvazisi de hiçbir şekilde normal bir burjuva demokrasisinden yana tavır alamaz. Hele ki, küresel kriz dünya burjuvazisini dahi demokrasi sınırlarını daraltmaya zorlarken.

Başımızdaki bela ne bir kişinin iktidar hırsından ne de gerçek demokrasi güçlerinin (?) bir arada duramamasından kaynaklanıyor. Toplum suni bir biçimde parçalanıyor. Erdoğan yanlıları ve karşıtları ayrışması da bu parçalanmalardan biri. Gerçek ayrışma zenginliği elinde biriktirenler ile biz yoksullaşan işçiler arasında duruyor. Burjuvazinin kimi kanatlarının Erdoğan’ı isteyip istememesi belirleyici değil. Demokrasi kanallarındaki bu sıkışma tamamen işçi kitlelerinin ezilmesi ve sermaye birikiminin arttırılması için gerekli olan hayati bir dayanak. Burjuvalar burjuva olarak kaldıkça, Erdoğan olmasa da baskıcı rejimlerin başka bir biçimini (belki de daha kötüsünü) yaşayacağız. Türkiye gibi bir ülkenin burjuva bir kalkınma planı ile bundan fazlasına ulaşması mümkün değildir.

DC tartışmaları insani bir kapitalizm sorgusudur. İnsani bir kapitalizm sorgusu için ise bir sonuç bulunamamıştır.

HDP’den “Demokrasi Cephesi”

HDK 23 Ocak’taki genel kurul kararlarında geniş bir DC’den bahsetmişti.

6. Genel Kurul kararlarında DC gerekli görülürken ne kiralık işçiliğin ne de emeğe yönelik yapılan somut bir saldırının adı dahi geçmemekteydi. HDP’nin aradığı şey, demokrasi sorununu dolayısı ile Kürt sorununu da çözmekten son derecede aciz olan Türk burjuvazisi ile bir anlaşmaya varmaktı. Kürt illerindeki vahşi saldırılar ve ağır sivil kayıplarının acısına böylesi bir önerinin derman bulması o gün olanaksızdı, bugün de olanaksız olmayı sürdürüyor.

Solda “Demokrasi Cephesi”

İlk olarak eski CHP milletvekili Rıza Türmen’in çağrısı ile başlayan DC önerisi hızla solun geniş bir kanadında, fakat herkesin kendi anladığı biçimde yansıdı. Bu bağlamda yapılan görüşmelerin ardından sürece emek hareketi de dahil olarak, DİSK-KESK-TMMOB-TTB’nin çağrıcılığı ile Temmuz ayında İstanbul’da bir toplantı gerçekleşti.

Esas olarak liberallerin DC taleplerine son derecede benzerlik içeren solun demokrasi cephesi önerisi bu sayede ilk kez sınıf örgütlerini de içerisine alarak genişlemiş oldu. Toplantıya saygın bir azimle katkı sunan Tarık Ziya Ekinci; “Demokrasi mücadelesinde bir özne olması lazım. O da işçi sınıfıdır.” dedi. Ekinci’nin konuşması sınıf örgütleri ve sol içerisindeki işçi sınıfına duyulan güvensizliğin açık bir ifadesi ile sürdü: “Ancak Türkiye’deki işçi sınıfının bu koşullarda özne olması mümkün gözükmemektedir. Bu görevi, Kürt ulusal demokratik hareketi yerine getirebilir. HDP’nin de ayağa kaldırılması lazım.”

Ekinci’nin sözleri solun işçi sınıfından umudu kestiğini ve DC’nin liberal umutlar ve burjuva ittifaklarla (yani imkânsızlıkla) örmek istediğini ortaya koyuyor. Ne yazık ki gerçek bir demokrasinin, yani işçi demokrasisinin mücadelesini vermesi gereken kurumlar da temel hak ve özgürlüklerin garantörü olarak işçi sınıfını sahneye çıkarmaktan yana imtina ediyorlar. Bu duruma bir de yönetiminde ulusalcı eğilimlerin bulunduğu sendikaların HDP ile asla iş birliği yapmamak istemesi eklendiğinde ortaya daha da zorlu bir tablo çıkıyor.

CHP-HDP-Sendikalar ve sol birleşirse ne olur?

Başarılı olamaz. Bunu çokbilmişliğimizden ya da haklı olma kaygımızdan ötürü söylemiyoruz. Keşke CHP ile iş birliği yaparak Türkiye’yi daha yaşanılabilir bir yer haline getirebilsek. Ancak bu mümkün değil. Çünkü politikada kuvvetler, bileşenlerinin güçlerinin üst üste toplamı ile hesaplanmaz. Politikada ittifaklar kuvvetlerin vektörel bir toplamıdır. Yani halatın bir ucunu sola çeken biz emekçiler ve diğer ucunu sağa çeken burjuvalar varken güçlerimizi basitçe toplayamayız. Böyle bir birlikle gücümüzü azaltırız.

Bir birleşik cephe de Erdoğan’dan: Sarayın dostları artmalıdır

Bizim cephemizde tartışmalar bu boyuta ilerlerken saray da boş durmuyor. Dış politikadaki zorunlu çark etmelerin yanında Erdoğan o denli sıkışmış durumda ki, elinde kadro kalmadığından dostlarını arttırma telaşına düştü. Bu çağrı Ertuğrul Özkök gibi bu işlerin insanı olan kimseler dışında bir yankı uyandırmasa da ciddi tehlikeler barındırıyor. Mesele demokrasiyi savunmak ise Erdoğan’ın sıkıştığını düşünenler yetmez ama hiç değilse Erdoğan taviz veriyor diyerek dostluk anlaşmaları imzalarlar mı? Şimdilik geçmişin ağır yükü bunu imkânsız kılsa da yeni moral bozuklukları ve beklenmedik gelişmelerin bize ne göstereceğini bilemeyiz. Bu yüzden de yaratacağımız mücadele cephesini bu gibi güvensizlikler üzerine kurmamalıyız.

Demokratik mevzilerde daralmanın son iki örneği ve bu gerçekten faşizm mi?

Demokratik mevzilerdeki daralmaların neler olduğunu saymaya kalksak bitiremeyiz. Ancak yakın dönemdeki iki gelişme ciddi sonuçlara gebe olacağa benziyor.

Saray kendisine bağlı bir yargı yaratma çabası ile tüm muhaliflerinin üzerinde endişe yaratıyor. Aynı zamanda da mecliste partilerin konuşma sürelerinin kısaltılması doğrultusunda öneriler geliştiriyor.

Geçtiğimiz aylarda yaşanan gelişmelerle birlikte bu iki örneğe bakacak olursak halimiz gerçekten iyi değil. Ancak esas dileği başkanlık olan Erdoğan’ın başkanlıktan geri adım atarken yargı ve meclise yönelik neşterleme uygulamalarına girişmesi aslına çaresizliğini gözler önüne seriyor. Öyle ki, başkanlığın meclisten geçememesi tehlikesine karşılık partili cumhurbaşkanlığı isteniyor. Dış politikada atılan adımlar meziyetsizlikle kurgulanıyor ve yeni krizlere sebep oluyor. İç politikada da Suriyeli mülteciler sorunu kendi tabanında dahi hoşnutsuzluğa sebep oluyor. Her türlü yönetim yeteneğinden acınası bir acizlikle uzaklaşılmaya devam ediliyor.

Aklı başında hiç kimse içinde bulunduğumuz koşullardan yana memnun olamaz. Ancak yaşadığımız durum Erdoğan’ın hızla güç kazanıp bütün ülkeyi tek başına yönetmesine götüren ve her an onun kazandığı bir oyundan ibaret değil. Söylediğinin aksine Erdoğan yönetememeyi sürdürüyor. Bulunduğumuz yer ise faşizm değil. Sarayın sevdası ve umudu nedir bilemeyiz ama faşizan yöntemlerin sıklıkla kullanılması faşizmde yaşadığımız anlamına gelmiyor. Faşizm olmayan baskıcı bir burjuva düzen de zaten yeterince kötüdür. Burjuvazinin sermaye birikim krizi Türkiye işçi ve emekçilerinin başına ciddi ve yaşamsal belalar açmayı sürdürüyor.

Temel hak ve özgürlüklerdeki bu daralmalar aslında kapitalizmin krizinden kaynaklanıyor. Çıkış için ise işçi sınıfının en geniş birleşik cephesini yaratmaktan başka şansımız bulunmuyor.

Nasıl bir birlik?

DC önermesi her zaman olduğu gibi, umutsuz ve çıkışsız bir söylem olmayı sürdürüyor. Ancak yine de sınıf örgütlerinin ve solun bir biçimde bir araya gelmesi, çıkış yolları araması gerçekçi bir alternatif için bizlere umut verebilir.

Burjuvaziden bağımsızlaşmış; işçi cinayetlerinin engellenmesi, örgütlenme ve grev yasaklarının bertaraf edilmesi, devletin tüm gücünün sarayda merkezileştirilmeye çalışılması ve muhalefetin üzerindeki baskılara karşı birleşik bir mücadele verilmesi önerisi bizleri yalnızca sarayın ölümcül politikalarından değil, bundan sonrasında gelebilecek daha tehlikeli politikalardan da kurtarabilecek bir alternatif olmayı sürdürüyor. Bu bağlamda bir araya gelen sınıf örgütleri ve devrimcilerin temel haklar ve özgürlükler için böylesi bir cepheyi, birleşik bir işçi cephesini inşa etmesi bir sorumluluk olarak duruyor.

[1]     Cepheler, eylem birlikleri ve ittifaklar hakkındaki daha önceki incelemelerimiz için bkz: https://www.gazetenisan.net/2010/10/isci-sinifi-ve-kurtler-cephe-mi-eylem-birligi-mi/ ve https://www.gazetenisan.net/2011/09/bir-kez-daha-ittifaklar-cepheler-ve-devrimci-partinin-insasi-uzerine/

Altı yıl aradan sonra, Haziran sonunda gerçekleşen Türkiye-İsrail anlaşmasıyla, ilişkiler normalleşme sürecine girmiş bulunuyor. Bu ortaklık, Saray medyası tarafından İsrail’e diz çöktürülerek Gazze halkına uygulanan ambargonun kaldırıldığı şeklinde servis edildi. Oysa ne gerçekte böyle bir kazanım var ne de Filistin sorunu basit bir yardım gemisiyle çözülecek kadar yüzeysel.

Konu Gazze’ye yardım gemisi götürmekten ibaret olsaydı, bir anlaşmaya gerek olmazdı. Halihazırda Gazze’ye İsrail’in Aşdod limanından insani yardım malzemeleri İsrailli yetkililerin gözetiminde ve denetiminde götürülüyor. Yapılan anlaşma ile bu prosedür aynı şekilde devam edecek. Söz konusu olan Gazze’ye yardım kılıfıyla İsrail-Türkiye anlaşmasının meşrulaştırılmaya çalışılmasıdır.

Dış politikadaki 180 derecelik değişiklik, yeni gruplaşma eğilimleri ve ortaklıklar bugüne kadar süregelen dış politikanın iflasının kabul edildiğini gösteriyor. Bu değişikliğe sebep veren şey, Arap devrimleriyle birlikte başlayan Türkiye’nin Sünni temelli Ortadoğu’ya nüfuz politikasının tamamen çökmesi oldu.

Bu değişikliğin artık bir zorunluluk halini alması dış politikada gelinen noktanın dayanılmaz bir hal aldığını gösteriyor. Hem de tüm tükürdüklerini yalayarak gerçekleştirmeye çalıştıkları bir değişiklik.

Tabanından gelebilecek tüm tepki ve kırılma potansiyeline rağmen “İsrail bir terör devletidir. Ben iktidarda olduğum sürece ilişkilerin normalleşmesi söz konusu olamaz” tavrından “Türkiye İsrail yakınlaşması bölge için hayati önem taşıyor. Bizim de İsrail’e ihtiyacımızın olduğunu kabul etmemiz lazım” tavrına geçme dönekliğini gösteren RTE’yi bu hale getiren köşeye sıkışmış bir şekilde içinde bulunduğu -fakat “değerli” görülen- yalnızlıktan kurtulma isteği olduğu gibi, iktisadi anlamda içine girdiği bozulma ve çöküş sürecini yeni ilişkilerle tersine döndürme isteği de yatmaktadır.

Türkiye, dış politikadaki maceracı tutumun getirdiği cendereden çıkmaya çalışırken, İsrail Filistin’de yine bildiğini okumaya devam etmektedir. Anlaşmanın imzalandığı günün ertesinde Mescid-i Aksa’ya girmeye çalışan Filistinlilere ateş açılmasıyla bir kişi öldü. Ertesi gün ise, Gazze’ye kısa süreli de olsa bir hava harekatı gerçekleştirildi. Hem Kudüs hem de Gazze ablukası sonuna kadar devam etmektedir. Tüm bunlar olurken sırtını İsrail’in politik ve iktisadi gücüne yaslamaya çalışarak Ortadoğu’ya nüfuz etmeye çalışan Saray rejimi o kadar kirli politikalar güttü ki, zaten bir altüst döneminden geçen Ortadoğu’da 2010 öncesine dönmesi mümkün değildir.

Bu ortaklık ve flört döneminden çok memnun gözüken emperyalizm, Ortadoğu karşıdevrim cephesinin konsolidasyonu ve daha da merkezileştirilmesi için bu birlikteliğe son yıllarda hep ihtiyaç duydu. İran’ın bölgede artan göreli etkisi, Doğu Akdeniz’de Türkiye’yi dışlayan Mısır, Güney Kıbrıs ve İsrail’in oluşturduğu iktisadi cephenin kurulması gibi gelişmeler Türkiye’yi dış politikada yeni arayışlara iten nedenler arasında.

Mavi Marmara’nın avukatlığını yaptığı dönemi unutarak “bu yardımları götürürken bana mı sordunuz?” çıkışı İHH’yı bile şaşkına çevirdi. Hamas’ın da anlaşma neticesinde Türkiye’deki tüm operasyonel faaliyetleri donduruldu. Bu durum çıkar ilişkileri söz konusu olduğunda nasıl bir kaypaklık sergilenebileceğinin güzel bir örneği oluşturuyor.

İlerleyen dönemdeki hedef, İsrail gazının Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşınması olacak. Bu transit hat için Saray her şeyi satabilir. Bana mı sordular çıkışına şaşırmamak lazım. Ey İsrail diyerek parmak sallayıp ardından “Gazze’ye yardım götürürken bana mı sordunuz?” diyenler Filistin davasına sahip çıkamazlar.

Türkiye İsrail ittifakı kirli bir ittifaktır. Ortadoğu’nun emekçi halklarının düşmanıdır bu ortaklık. Tekrar ediyoruz. İsrail siyonizmi yok edilmelidir. Bu emperyalist karakol ile iyi ilişkilerde bulunmak Filistin’in tarihsel özgürlük davasına ihanet etmektir. Ortadoğu’daki açmazı derinleştirmektedir. İsrail ile tüm politik ve iktisadi ilişkiler kesilsin. İsrail devleti tanınmasın.

Dün akşam İstanbul Atatürk Havalimanı’nda gerçekleştirilen silahlı ve canlı bombalı saldırılar sonucu şimdiye değin ulaşan bilgiler uyarınca 36 kişi öldü, yüzün üzerinde yaralı var.

IŞİD tarafından üstlenilen bu saldırıyı lanetliyoruz. Korkunç katliamda yaşamını yitirenlerin yakınlarına sabır ve yaralılara şifa diliyoruz.

Son bir yıl içerisinde bu nitelikte meydana gelen 10. geniş çaplı katliam ile karşı karşıyayız. 250’nin üzerinde canımızı yitirdik ve yüzlerce yaralı verdik. Türkiye bu noktaya göz göre göre, adım adım geldi. Erdoğan’ın tutkulu başkanlık sevdası Türkiye’yi Kürtlerle savaşa sürüklerken, dış politikadaki maceracılığı ise Suriye’deki İslamcı çetelerin Türkiye’ye hızla nüfuz etmesi sonucunu doğurdu.

Taksim, Sultanahmet ve Güvenpark gibi en göz önünde bulunan yerlerin yanı sıra Türkiye’nin en yüksek güvenlikli konumuna sahip olması gereken Genelkurmay ve Meclis’e son derecede yakın olan Ankara patlamasının ardından şimdi de dünyanın en yüksek güvenlik tedbirli havaalanlarından biri olmakla övünen Atatürk Havalimanı’nda alçak bir saldırıyı yaşadık. Artık Türkiye’de Saray dışında hiçbir yerin bombalı saldırılara karşı güvenli olmadığını istihbaratın, valiliklerin ve emniyetin tek işinin sosyal medya ve basın organları üzerinden cumhurbaşkanına hakaret taraması yapmak olduğunu bir kez daha acı içerisinde görmüş olduk.

Kendisine başbakan olduğu söylenen Binali Yıldırım belki de Erdoğan’dan rol kapmamak için yaptığı alabildiğine sıkıcı konuşmasında utanmadan havalimanında güvenlik zafiyetinin olmadığını bildirdi. Yiğit Bulut gibi tescilli yandaşlar ise saldırının haberini yapan gazetecilere kin kusarken AKP’li Şamil Tayyar Beyaz TV’deki konuşmasında program yönetcisinden beddua izni isteyerek, “Yayın yasağını eleştirenler bir gün böyle bir saldırıda can verirler de…” diye başlayan insanlık dışı bir açıklamada bulundu.

Türkiye’de hiç kimse güven içerisinde yaşamıyor. Suçu nereye atacaklarını şaşıran AKP’li yetkililer (belki de bunun en ilginç örneğini Mehmet Metiner oluşturdu. Havalimanı saldırısını Kılıçdaroğlu’nun yoldaşlarının yaptığını iddia etti!) dahi yeni saldırıları beklediklerini gizlemiyorlar. Saray’ın başkanlık arzusu bizleri bu kan deryasında tutmayı sürdürürken hükümetin ise bu gibi saldırıları engellemeye yönelik herhangi bir planının mevcut olmadığını görüyoruz.

Hiç kimsenin canlı bombaların saldırısı altında ölmesini istemiyoruz. Sorunun temelini oluşturan başkanlık sevdasının derhal son bulmasını; ihmali olan ve sorunun çözümünde hiçbir adım atmayacağını açıkça gösteren hükümetin, istihbaratın, valinin ve emniyet sorumlularının istifasını istiyoruz!

Bilinen bir gerçektir. Bataklığa giren debelendikçe daha çok ve daha hızlı batar. Tek kurtuluş çaresi kişiyi kenara çekecek birilerinin olmasıdır. Ve bataklıktayken o birini seçme şansı pek olmaz. Yani kişi ya bastığı yere dikkat edip bataklığa girmeyecek ya da başına gelene razı olacaktır. Bugün Saray ve AKP’nin karşı karşıya olduğu durum, içerde dışarda, tam olarak budur. Saray ve AKP’nin düştüğü bataklıktan çıkabilmek uğruna bugünlerde kimleri dost tuttuğu, kimlerden ve nelerden çare beklediği ortada. Onca uyarıya, onca ikaza, onlarca açık emareye rağmen, kibirle, bile isteye bu “kayıp otoban”a girdiler. Üstelik sadece kendileri değil, Türkiye’yi de peşlerinden sürüklemiş durumdalar!

Saray ve AKP’nin bu, bir adım ileri iki adım geri yürüyüşü karşısında, aklı başında olan herkes, haklı olarak büyük bir dehşete kapılmış durumda. Freni patlamış kamyondan barutla mangal yapmaya kadar, çok sayıda metafor ile bu tablo özetlenebilir. Lakin şu gerçek değişmez: Bazı şeyler test edilmez! O şeyler başkalarının bir şekilde başına gelmiştir, örneğin yüksekten düşmek gibi; ve siz “Nasıl oluyor?” diye denemezsiniz. Düşenin başına gelenden çıkan ders size gerekli sonucu verir. Vermesi gerekir. Yine de test etmeye kalkarsanız ya ölürsünüz ya da kolunuz, bacağınız parçalanır, sakat kalırsınız.

Evet, Saray ve AKP kılavuzluğunda toplum olarak geldiğimiz yer ortada. Tekrarlamanın dahi dehşet verdiği bir ölüm, yıkım ve parçalanma tablosu hayatımızın tam orta yerinde inşa ediliyor. Öyle ki 14 yıl önce, yola çıktıklarında mücadele edeceklerini söyledikleri ne varsa, misliyle gündelik hayatın ayrılmaz bir parçası haline getirdiler. Topluma çözüm diye sundukları sadece ölüm ve yıkım; ve bu tabloya alışılmasını istiyorlar. Pekiyi, toplum buna alışacak mı? Toplumun bir kesiminin Saray ve AKP’nin politikalarını desteklemesi aldatıcı olmamalı; bu, ne alışılabilir ne de sürdürülebilir bir tablodur. Hamaset ile ne karın doyar ne de dünya döner. Nitekim dönmediği için de yanlış ellerde, yanlış politikalar sonucu ülke olarak battıkça batıyoruz.

Lakin hiçbir şekilde umutsuz da olmamalıyız. Biliyoruz ki kötülük kovulmadan iyilik gelmez. Ne yoksulluk ne yolsuzluk ne de yasaklar sınıf temelinde mücadele edilmeden kalıcı şekilde çözülmez. Bu doğrultuda öncelikle içinde bulunduğumuz bu olumsuz tablonun zorunluluk olmadığını ve bu duruma mecbur olmadığımızı bilelim. Bu olumsuz tabloyu değiştirebileceğimize inanalım. Değiştirmek için kenetlenelim. İhtiyacımız sadece; sokak sokak, mahalle mahalle, işyeri işyeri, okul okul, sendika sendika örgütlenmek, hiçbir sınıf kardeşimizi Alevi-Sünni, Türk-Kürt, şuncu-buncu diyerek dışarda bırakmamak, safları sıklaştırmak, kararlı ve birleşik bir mücadelede ısrar etmek.

Pekiyi niçin örgütlenme ve mücadele? Öncelikle kiralık işçilik gibi kölelikten farksız sömürüyü derinleştiren işçi düşmanı yasaları uygulanmaz kılabilmek için; siyasal, ekonomik, sosyal hak ve özgürlükleri ayaklar altına alan antidemokratik uygulamaları engellemek ve siyasal demokratik alanı genişletmek için! Fransız işçi ve emekçileri bugünlerde tüm dünya işçi ve emekçilerine bunun nasıl yapılacağını uygulamalı olarak gösteriyorlar. Bizler de ne kendimizden, ne sınıfımızdan, ne insanlarımızdan asla vazgeçmeyelim. Üç yıl önce bugünlerde milyonların neler yaptığını hatırlayalım, unutmayalım. Gelecek zaten bizim… Kazanmak için birlikte mücadele edelim… Bugünden geleceğe köprü kuralım…

7 Haziran günü, İstanbul Vezneciler’de vahşi bir saldırı ile güne uyandık. Hâlâ neyin bedelini ödüyoruz?

Bundan bir yıl önce, 7 Haziran seçimlerinde Erdoğan konumunu yitirme tehlikesi ile karşı karşıya gelmişti ve ülkeyi kan gölüne çevirmeyi göze almıştı. Görünürde başarılı da oldu. Başbakanı kovabiliyor, yargı ve anayasaya saygı duymuyor. Ancak açıkça görünen bir başka gerçek şunu ifade ediyor: Sarayın başlattığı iç ve dış çatışmalar onun kontrolünden çoktan çıktı.

Erdoğan ne kadar güçlü bastırırsa bastırsın bir türlü zafere ulaşıp ağız tadıyla ülkeyi yönetmeyi başaramıyor. Maceracı dış ve imhacı iç politikasının bedelini ise bizler ödüyoruz.

Her gün en az 5 işçi işyerinde ölüyor!

Erdoğan’ın iç ve dış politikadaki başarısızlıklar silsilesine kanlı bir işçi düşmanlığı eşlik ediyor. Mayıs ayında en az 119, 2016’nın ilk beş ayında ise en az 707 işçi yaşamını yitirdi.

İktidarının sonuçlarına bakacak olursak Türkiye tarihinin en başarısız yöneticisi olan kişinin Erdoğan olduğunu söylemek abartı olmaz. Onca vaade rağmen Erdoğan Kürt sorununu değil çözmek, körükledi. Ekonomi cephesinde (gözleri doysun!) Sanayi Odası Başkanı Erdal Bahçıvan dahi dert yanıyor. İşçilerin üç kuruşa ve ölüm tehdidi altında çalışması gibi kaba dayakla kazandıkları paranın bir kalkınma politikasına sahip olunmadığı için devamlı borca gittiğini aktarıyor. (Patronlar kusura bakmasın. Çar çur etsinler diye kazandıkları paraya karşılık bizim beş kardeşimiz ölüyor. Cenazelerimiz var, üzüntülerine ortak olamayacağız.) Eğitim sistemi ciddi şekilde geriledi. Araştırmalara göre Türkiye’de yaşayanlar dünyanın en mutsuz ve birbirine güvenmeyen kişileri haline geldi. Dış politika ise tam bir başarısızlık öyküsü.

Bu açık yenilgilere rağmen Erdoğan’ın tek marifeti bu işçi cenazeleridir. Erdoğan tüm hüner yoksunluğuna rağmen emeğe yönelik saldırılarındaki kararlılık ile patronlara ne kadar da kârlı bir lider olabileceğinin imajını verdi durdu.

Bunu aklımızdan çıkarmadan dış ve iç politikanın yeni gelişmelerine kısaca göz gezdirelim.

Dış politikada tarihi yenilgiler

Bundan birkaç ay önce “Ey Putin” diye başlayan naralar yerini “Putin’e kulak verme”ye bıraktı. Türkiye’nin ABD’ye IŞİD’e yönelik daha aktif bir çalışma yapacağına yönelik verdiği vaat yerine gelmeyince PYD’nin ilerleyişi başladı. Avrupa’ya mülteci kozu tutmadı. Alınması an meselesi olan vize serbestisi dahi avuçtan kaçtı. Dahası yıllardır lobi çalışmaları ve akıtılan onca para ile durdurulmaya çabalanan Ermeni Soykırımının tanınması hususunda da yenilgi alındı. Erdoğan ise Merkel ile tartışmaya giremedi ve sikletinin ancak Almanya’daki sıradan bir Türk parlamentere yettiğini gösterdi. Ne büyük bir çıkış gerçekleştirdi. Ondan kan testi istedi!

İç politikada tehlikeli ittifaklar ve filizlenen teslimiyet

Dokunulmazlıklarla ilgili anayasa değişikliği bugün resmi gazetede yayımlandı. Ancak onaylama süresinin son gününe kadar beklenmesi sarayın başta HDP’liler olmak üzere muhalefeti nasıl ezeceği konusunda hızlı hareket edemediğini gösterdi.

İlle de başkanlık sistemi diye tutturulurken gücünün şimdilik ancak partili cumhurbaşkanlığına yetebileceği anlaşıldı.

Erdoğan AKP’yi vasıfsızlaştırırken tehlikeli ittifaklara yelken açıyor. Ergenekoncular ile ittifaklar kuruluyor. Kürt illerindeki operasyonlara dair orduya yargı zırhı getiriyor. Komutanların ancak bakanlar kurulunun onayı ile yargılanmasının zemini hazırlıyor. Bunun öncesinde askerin sivil değil, askeri mahkemelerde yargılanması talepleri ile de karşılaşılmıştı.

Sonuç olarak Erdoğan tüm gücü elinde tutuyor imajını çizerken yönetim beceriksizliği onu yeni ittifaklara sürüklüyor. Hem de kendisinden bağımsızlaşma olanağı veren tavizler ile birlikte.

Mücadele eden kazanır

Erdoğan’ın tarihsel başarısızlıklarının biz işçi ve emekçilere otomatik bir zafer taşıyacağına inanmıyoruz. Erdoğan’ın geri çekilmesi ve hatta kaybetmesi dahi işçi düşmanı politikaların hız kesmesi anlamına gelmeyebilir.

Bu sebeple Balçınlar Madencilik, Avon, Avcılar Belediyesi, Başkurt Motor, Tor Demir, DEDAŞ işçileri gibi direnmeli ve de sürecin bir diğer mağduru olan ezilen Kürt halkı ile birlikte hareket edebilmenin zeminini aramalıyız.

Bugünlerde herkesin sonuçlarını tam anlamıyla kestiremediği bir atmosfer var ülkede. Anayasaya aykırı birçok şey, buna fiili sistem değişikliği de dahil, Saray’ın kontrolü ve inisiyatifinde gerçekleşiyor. Bugün dokunulmazlıkların kaldırılmasına ilişkin yasanın onaylanması akabinde olası sonuçları ve bunların ne boyutta cereyan edeceğini şu an tek bir yetkili makam belirleyecek, yasayı yapan ya da uygulayanlar değil.

Cumhurbaşkanı bundan tam 5 ay öncesinde “Parti kapatma olayı düşünülmemeli, gündeme dahi gelmemeli. Ama suçu irtikâp eden milletvekili (…) bedelini ödemek durumundadır. Diyarbakır ve Ankara başsavcılıklarının soruşturmaları da bu çerçevede değerlendirilmeli. Dokunulmazlıklarının kaldırılması suretiyle başlayacak süreç, terörle mücadele açısından ülkemizdeki havayı olumlu etkileyecektir…” demiş; ülkede olup biten kaostan HDP’li milletvekillerini sorumlu tutmuştu. Kendisi dokunulmazlıkların kaldırılmasının ‘terörle mücadele’nin bir gereği olduğuna dair kamuoyunu bu salvolarla hazırlamaya başlamıştı.

Nitekim bu süreçte, haklarında fezleke hazırlanmış tüm milletvekillerinin dokunulmazlıklarının bir kereliğine kaldırılmasına ilişkin anayasa değişikliği teklifi 20 Mayıs tarihinde 376 oyla –öncesindeki kavga ve dövüş sahnelerini ve HDP’li vekillerin saf dışı edilmesini unutmayalım- kabul edildi. Muhtemel Anayasa değişikliği bu yazı yayınlandığında Cumhurbaşkanı tarafından onaylanmış olacak.

Dokunulmazlıklar nedir, kalkarsa ne olur?

Burjuva anlamda dokunulmazlığın çıkış noktası, muhalefeti saf dışı bırakıp bir “iktidar ayrıcalığı yaratmak” değil, tam aksine halkın seçtiği temsilcileri iktidarlara karşı korumaktır. Bugün Türkiye’de siyasal bir cezalandırma aracı hâline getirilmek istenen dokunulmazlığın temelinde, seçilmiş temsilcileri iktidara karşı halk iradesi bağlamında korumak gibi burjuva demokratik bir amaç yatar. Ancak ülkemizdeki dokunulmazlık çifte standardı ezcümle, yolsuzluk, hukuksuzluk yapanın yargı yolundan korunması; gücü elinde tutanın egemenliğini pekiştirmesi anlamını taşımaktadır. Bu bağlamda biz yalnızca kürsü dokunulmazlığını savunuyor; dokunulmazlığın bu anlamda bir tür koruma zırhı olmasına karşı çıkıyoruz.

Bugünkü yasayla, milletvekillerinin yasama dokunulmazlığının kaldırılması, meclis üyeliğinin düşmesi anlamına gelmiyor. Dokunulmazlıkların kaldırılması sadece hakkında fezleke düzenlenen milletvekili için yargı yolunu açıyor. Vekilliğin kesin hüküm giyme veya kısıtlanma halinde düşmesi, kesin mahkeme kararının TBMM Genel Kurulu’na bildirilmesiyle mümkün oluyor. Karar Genel Kurul’da okunduğu anda milletvekilliği düşüyor.

Şu anda söz konusu yasanın hedefi olan HDP’li vekillerin ağır cezalık suç hali yok, yani bu tutuklanmalarını gerektirecek bir fiil olmadığı anlamına gelir. Şu an 59 HDP milletvekilinden 50’si hakkında hazırlanmış fezlekeler var.138 milletvekili hakkındaki toplam dosya sayısı 667. Bunların 405’i de HDP milletvekillerine ait. Şu anki anayasanın fiili uygulanma durumu düşünüldüğünde, tutuklama dahil her türlü durumun yine Saray makamı tarafından şekillendirileceğini söylemek mümkün.

Bu yasanın 376 yani meclisin yüksek çoğunluğu ile gerçekleştiğini unutmayalım. Yani kendi parti meclisi ‘hayır’ demesine rağmen, CHP yönetiminin Genelkurmay’dan aldığı iddia edilen bir brifing ile kararını ‘evet’ şeklinde açıklaması, MHP’nin ise kendi içindeki parti muhalefetini bastırmak amacıyla uzun süredir AKP’den yardım isteyişi ve bu rüşvete karşılık Başkanlık’a giden yolda AKP’yi desteklemesi, şu anki parlementonun basiretsizliğini ve burjuva parti düzeninin kokuşmuşluğunu göstermektedir.

CHP ve MHP bu ülkede tek başına karar alamayacak kadar aciz olduklarını ve bir parti olarak parlementoda hiçbir hükümleri olmadığını kanıtlamışlardır. Söz konusu Kürt sorunu, Alevi meselesi, insan hakları gibi rejimin kırmızı çizgilerini oluşturan konular olduğunda gayet rahat bir araya gelebiliyorlar. Demirtaş’ın da bir röportajında bahsettiği gibi birleştikleri nokta şu cümlede özetlenebilir: “Biz parlamentoda da farklı düşünen hiç kimseyi istemiyoruz”.

Dokunulmazlık ve ‘terörü sonlandırma’ ikilemi

Cizre, Sur, Nusaybin ve daha pek çok Kürt ilinde uygulanan cezalandırma politikasının sonuçlarını bu sayfalarda defalarca yazdık. Bilanço çok ağır; evler, yaşamlar harap edilmiş durumda. Şimdi ise yapılmak istenen, siyasi anlamda Kürt halkının demokratik temsilinin önüne geçmek, siyaset yapma hakkını tamamen geçersiz hale getirmektir. Türkiye partisi olmaya çalışan HDP’ye senin bu mecliste yerin yok demektir!

Bu bağlamda dokunulmazlık yasası bugün yalnızca HDP’yi kriminal bir parti haline getirme ve Kürt halkının tüm hak ve taleplerini terör bahanesi altında örtbas etme amacını taşımaktadır. İktidarın bu hamlelerinin ağır sonuçları olacaktır ve bunun bedelini yalnızca Kürt halkı değil, tüm sosyalistler ve emekçi Türkiye halkları ödeyecektir. Bunu önleminin yolu Saray’ın zorbalığına karşı siyasi demokrasi talebi ile Kürt halkı ile dayanışma göstermektir. Bununla birlikte, HDP’nin de PKK önderliğinin kitle seferberliklerinin önünü tıkayan ve ortak mücadeleye zarar veren eylemlerine ikna edici bir biçimde karşı çıkması gerekmektedir. Öte yandan, sınıfa yönelik ‘kiralık işçilik’, kıdem tazminatının kaldırılması gibi saldırıları gündemleştirmesi; sınıf örgütleri ile birlikte ortak duruş göstermesi elzemdir. Saray’ın zorbalığına karşı mücadelelerin ortaklaşması bugün yakıcı bir ihtiyaçtır.