Ana Sayfa Blog Sayfa 54

All imperialist and expansionist forces, out of the Middle East! We are calling the workers of the world to stand with the peoples of the Middle East!

0

1. Trump, the president of the US imperialism, got Kasim Suleimani, the commander of the Jerusalem Force under the Iranian Revolutionary Guards (Pasdaran) and the leader of Shiite expansionism, assassinated. As such, he poked the hornet’s nest in the Middle East. This assassination and the following promise of revenge by the Iranian administration indicate that an “irregular” war is about to begin in the region in the coming days and weeks. This process of conflict could lead to a redistribution of cards in the Middle East, which would affect Turkey closely.

2. Let’s recall how we got here: the US invasion of Iraq in 2003 resulted in an increase of Iran’s influence and role in Iraq, which has intimidated imperialism and Zionism. After the imperialist occupation in Iraq liquidated the Saddam and Ba’ath regime, which was based on the Sunni community in the country constituting about 30 percent of its population, governments formed by the alliance of Shiite parties (which make up about 65 percent of the population) and Kurdish parties have started to rule the country. It was through the Shiite parties that Iran has become one of the leading actors in the country’s administration. Throughout this process, Iraq has been governed on the basis of an implicit cooperation between the US and Iran.

3. The Mullahs’ regime, which came to power through the Islamic revolution in 1979 and strengthened itself by destroying Iran’s real revolutionary forces, had attempted to spread its counterrevolutions in the region in order to survive there under the pressure of imperialism and Zionism. Iran had the greatest opportunity to do so during the process of revolutions in the Middle East and North Africa in 2011, and it increased its direct military intervention in the region by sending thousands of militias and many military advisers to support the Assad dictatorial regime in order to crush the Syrian popular revolution. The military capacity of Hezbollah in Lebanon that was under Iranian control increased its militia units as well as establishing further units, again under the control of Iran, so as to fight ISIS in Iraq. While the national army of Iraq is now organized on the basis of the Shiite sect, the Shiite militias are also officially recognized as part of the national army. Iran, the same way, supports the Houthi militias in Yemen in turn.

4. In the conjuncture created by the agreement between the US and Iran during the Obama era, the US administration approached Iran’s interventions in the region in a friendly way. The US administration, which prioritized the strangulation of the revolutions in the region and the liquidation of the ISIS, did not raise its voice in the face of Iran’s presence in Syria and Iraq. During the process of liquidation of ISIS, especially in Iraq, the US forces cooperated with Iranian militias, and the pro-Iranian militias supported by the US air strikes captured ISIS-controlled regions, the most important of all having been Mosul. However, after the marginalization of ISIS and the withdrawal of the revolutionary wave, Iran’s rising military and political power in the region has become a problem of first degree importance for the US, Israel and Saudi Arabia. Thus, both the imperialist and Zionist forces, and the Sunni rulers who are concerned about and fight with the Shiite expansionism have made the gradual liquidation of the military forces under the influence of Iran in the region their main agenda item. In this context, military tensions have increased between the US and Iran in Iraq, and between Saudi Arabia and Iran in Yemen.

5. The economic collapse in Iraq and Iran and the popular uprisings that erupted against the pressure of the regimes in the recent weeks strengthened these tensions. While the Mullah regime took an even more repressive stance under the threat of collapse (during the protests, the regime forces killed a large number of demonstrators, while the exact numbers are still unknown), the United States and its allies used these protests as the perfect timing to back down the Iranian regime. In particular, the months-long uprisings of the Shiite population against the government of the Shiite parties in Iraq and the fact that these Iran-backed parties had no capacity to prevent the overturning of the country have made the conflict between the US and Iran even more sensitive when it came to who has the power of control in the latter. Following the defeat of ISIS, the US demanded the liquidation of Hashdi Shabi and organized attacks on the commanders of this organization. Iran-controlled groups responded by attacking US military units in return. Following the attack in which one US soldier was killed and four US soldiers were wounded, the US hardened its attacks on Hashdi Shabi. It is then that the pro-Iranian forces attacked the US Embassy in Baghdad and partially occupied the Embassy. The US’s response was to kill Qasim Suleimani and Abu Mehdi al-Muhandis, one of the most important commanders of Hashdi Shabi. It wouldn’t be a surprise to see mutual missions rise in the coming days.

6. Other factors that should be included in this picture are the recent developments in the domestic politics of the USA and Iran. The Trump administration is trying to strengthen its prestige in the eyes of the American people during the period of presidential elections, first with the assassination of Baghdadi, and now with that of Suleimani. Iran, on the other hand, aims to divert the internal rebellion by increasing nationalist and anti-USA sentiments through raising tensions on the basis of sectarianism in the region and through increasing frictions with the USA. At the same time, pro-Iranian groups are striving to divert the rebellion against the Shiite government from its course by tightening their attitude against the USA in Iraq. Undoubtedly, this attack by imperialism will help the Mullah regime to turn the rebellion against itself on its behalf and unite it on the basis of Shiism.

7. Although all these developments will not immediately lead to a war that will begin with a direct US attack on Iran (and while we don’t neglect this possibility), we foresee that mutual reprisals, in other words a kind of “irregular war,” will continue taking place in the region. Meanwhile, it is clear that the chaotic situation in Iraq will worsen given the fact that the pro-Iranian Shiite parties cannot rule the country anymore and that there even exist anti-Iranian Shiite parties. The US will obviously try to use this situation to break Iran’s influence in the country. Will the Iraqi parliament’s decision to “withdraw all foreign powers from Iraq (although the applicability of this decision is quite doubtful at a time when a real government could not be established in the country) put an end to the cooperation between the two countries (the USA and Iran) in the administration of Iraq since the US invasion? Will it lead to a new coation agreed by both parties through a new bargaining process? We will see the answer to this question in the coming days.

8.  It is imperative that all workers as well as all progressive and revolutionary forces in the region develop an open and clear attitude in face of all these developments. The Middle East has been under attack and pressure from imperialism and Zionism from the very beginning. The sovereignty of imperialism in the region has been contributing to the survival of monarchical and dictatorial regimes in many countries of the latter. The proletarian people of the Middle East and revolutionary currents in the region hate these regimes and their struggles are their reactions against them. Hence, our place will surely be on their side in case of any military attack that the imperialist and/or Zionist forces may engage in against Iran or Iraq. The USA military forces must immediately withdraw from the Middle East. For this reason, we call on the workers of the world, especially of the USA, to mobilize against American imperialism and Zionist aggression!

9. One of the biggest dangers awaiting the proletarian people of the Middle East is the imperialist project to divide the peoples of the region on ethnic and religious lines, to put them against each other, and to split the land they share in common on these grounds so as to better and more firmly control the resulting smaller pieces. The aim of imperialism is to create division and conflict between the Sunni and Shiite religious groups, to add ethnic sensitivities, to poison the relations between people so as to play them off against each other. Some monarchical and dictatorial regimes in the region would surely support this as well. We shouldn’t let this plan run its course. There is no doubt that all the peoples should be able to have right to self-determination for their own future freely. But it should not be forgotten that the only way to wipe the region off of imperialism as well as the expansionist, oppressive and counterrevolutionary forces is to unite the resistance of all peoples together through establishing a Federation of Workers, in which they can live together and freely in the Middle East.

Suyai Vilariño: “Şili’de kadın düşmanı Piñera hükümetinin istifasını istiyoruz”

0

İUB-DE Şili seksiyonu MST-Chile (Sosyalist İşçi Hareketi) ve uluslararası kadın örgütlenmesi Isadora önderlerinden Suyai Vilariño ile Şili’de Ekim ayından beri devam eden seferberlik, bu seferberliklerde kadınların rolü ve tüm dünyaya yayılan Las Tesis performansı hakkında konuştuk. Röportajın çevirisini okurlarımızla paylaşıyoruz.

Kadın Dayanışması: Şili’de Ekim’den beri süregelen kitle seferberliklerinde kadınlar öncü bir rol oynuyor. Ancak Şili’de kadınların mücadelesinin bu seferberliklerin çok daha öncesine dayandığını biliyoruz. Şili’de kadın mücadelesinin ana dinamikleri ve bileşenleri hakkında kısaca bilgi verir misiniz?

Suyai Vilariño: Şili’de kadınların mücadelesi 2016 yılında “Bir Kadın Daha Eksilmeyeceğiz” (Ni Una Menos) şiarıyla alevlendi. Bu her zaman ülkedeki kadın mücadelesinin en temel talebiydi. Emekçi kadınlar için aynı zamanda “eşit işe eşit ücret”, “tüm işyerlerinde ücretsiz kreş” ve özellikle kadınların en güvencesiz işlerde çalışıp en düşük düzeyde emekli maaşı aldığını düşünürsek “bireysel emekliliğe (AFP) hayır” gibi taleplerimiz de mevcut.

Şili’deki seferberlikler kendiliğinden gelişti ve şu an bir politik önderliğe sahip değil. Aynı şey kadın hareketi için de geçerli. Örneğin, 2018 yılında üniversiteli kadınların başlattığı Feminist Mayıs hareketi kendisini yönlendiren herhangi bir önderlik olmadan üniversite meclislerinde örgütlendi. Bununla birlikte ulusal düzeyde eylem çağrılarını yapan 8 Mart Feminist Koordinasyonu’nun doğrudan olmasa da hareketin başını çektiğini söyleyebiliriz.

Özetlemek gerekirse hareketin temel özelliklerinden birinin, rejimin partilerine duyulan güvensizlikten dolayı açık bir politik önderliğin bulunmaması diyebiliriz. Bu nedenle de net bir ortak talep de yok ve en çok öne çıkan sloganlar, örgütsüz olmaları nedeniyle hareketin önderliğini üstlenemeyen, dolayısıyla da kendi taleplerini tam anlamıyla genelleştiremeyen radikal feministlerin sloganları oldu.

KD: Peki, kadınlar Ekim ayında ekonomik taleplerle başlayan bu seferberliklere hangi aşamada dahil oldu? Öne çıkan talepleri nelerdi?

SV: Kadın hareketinin bir özelliği de aynı zamanda en örgütlü kitle olan öğrenci kadınlar etrafında yükseliyor olması. Ancak genç işçi kadınlar da kitlesel gösterilere yoğunluklu olarak katılıyor. Asıl sorun, çalışan kadınların, işyerlerindeki sendikaların dağınık ve güçsüz olması nedeniyle işyerlerinde örgütlenemiyor oluşu. Bir fikir vermesi açısından söyleyeyim; Şili’de sadece 15 işçi ile bir sendika kurabilirsiniz. Yani burada o kadar çok sendika var ve çoğu o kadar bürokratik yapılar ki insanlar sendikalara güvenmiyor. Buna ek olarak, bir işçinin sendikalı olduğu için işten çıkarılma ihtimali de çok yüksek. Ülkede PC’nin (Şili Komünist Partisi) etkisi çok fazla olduğundan insanlar sola ve genel olarak partilere güvenmiyor. Kadın hareketi için en acil talep, kadına yönelik her türlü şiddet türüne yönelik bütünlüklü bir şiddet yasasının oluşturulması ve kadına yönelik şiddetle mücadeleden sorumlu devlet kurumlarının etkili çözümler ortaya koyabilmesi için ihtiyaç duydukları finansmanı sağlayan gerçek bir bütçe oluşturulması. Ancak kitlesel mücadele ile bu talep değişerek derinleşti.

Kadınlar, 18 Ekim’de başlayan seferberliğe kitleler halinde katıldılar ve ikili iktidar nüveleri haline gelen halk meclislerine birebir katılarak seslerini yükselttiler. Devam eden seferberlik, başlıca düşmanımızın rejimin partileri ve son askeri diktatörlüğün el birliği içerisinde kabul edip uygulamaya koyduğu ekonomik modeli temsil eden Piñera hükümeti olduğunu ortaya koydu. Seferberlikle birlikte giderek büyüyüp güçlenen halk meclisleri Piñera’nın hükümeti terk etmesini ve süregelen ekonomik modelin sona ermesini talep etti.

Biz içinden geçtiğimiz bu süreci bilinçsiz bir sosyalist devrim olarak karakterize ediyoruz, çünkü yükseltilen talepler rejime karşı olduğu kadar ekonomik modele de karşı. Dolayısıyla seferberliğin şu anda en öncelikli talepleri Cumhurbaşkanı Piñera’nın istifası ve Pinochet diktatörlüğü tarafından dayatılan 1980 Anayasası’nı değiştirecek bir kurucu meclisin oluşturulmasıdır.

Kadınlar halk meclislerde önemli bir rol oynamanın yanı sıra aynı zamanda polise karşı mücadelede de ön saflarda yer aldı. Bu yüzden birçok kadın cinsel işkenceye maruz kaldı; siyasi mahkûmlar ve erkek protestocular gibi gözlerini kaybeden pek çok kadın da oldu.

KD: Ekonomik taleplerle başlayan mücadele hızlı bir şekilde rejim karşıtı bir karakter kazandı, bunun kadın mücadelesine yansıması ne oldu? Feministlerin genel greve nasıl, hangi taleplerle dahil oldu?

SV: Söylediğim gibi ülkede sendikalar çok dağınık ve güçsüz olduklarından, birlikte bir etkin genel grev örgütlemeleri gerçekten çok zor. Zaten bu yüzden bölgesel halk meclisleri kitle hareketinin somut örgütlenme biçimi olarak öne çıktılar. Kadınlar bu seferberliğe “Bir kadın daha eksilmeyecek, bir kadın daha ölmeyecek” sloganıyla katıldı. Biz Isadora olarak kadın toplantılarında reformist örgütlere karşı mücadele veriyoruz. Feminist hareketin taleplerinin sadece özgül olmakla kalmaması gerektiğini, aynı zamanda Piñera hükümetine karşı sokaklardaki ve halk meclislerindeki taleplerle birleşmesi gerektiğini düşünüyoruz.

25 Kasım yürüyüşüne kadın hareketi bir bütün olarak çok net taleplerle katılamadı. Ekonomik modele karşı talepleri sadece belirli emekçi sektörlerden kadınlar yükseltti. Örneğin, “Emekli maaşı sefalet maaşı olmasın”, “Güvencesiz çalışmaya son” gibi. Ancak bu talepler kadın hareketinin çoğunluğunun talepleri değildi. Mücadele etmemiz gereken en büyük sorunun bu olduğunu düşünüyoruz.

KD: Şili’deki seferberlik kadınların Las Tesis performansıyla tüm dünyada ses getirdi. Bu protestonun bu kadar hızlı yayılmasını ve sahiplenilmesini nasıl yorumluyorsunuz?

SV: Bence Las Tesis performansının dünyanın geri kalanına hızla yayılması, bu performansın dünyanın neresinde olursak olalım sadece kadın olmamız nedeniyle maruz kaldığımız hak ihlallerini ifade ediyor olmasından kaynaklanıyor. Performansın temel çıkış noktasının, polisi ve hükümetin polisle olan suç ortaklığını ifşa etmek olduğunu tekrar belirtmek gerekiyor. Burada vurgulanmak istenen, kadınların baskı dönemlerinde maruz kaldıkları politik cinsel şiddet sorunuydu.

KD: Şili’deki seferberlik süreci kadın mücadelesi açısından kalıcı örgütlenmeler yaratabildi mi? Süreç, kadın mücadelesi açısından ne gibi olanaklar ve olasılıklar sunuyor?

SV: 10, 11 ve 12 Ocak tarihlerinde ulusal çapta bir kadın toplantısı gerçekleşecek. Aslında toplantı sağ kanat ve hükümet safında yer alıp gösteri karşıtı bir yasa paketi için oy vererek, mücadeleye açıkça ihanet eden Geniş Cephe (Frente Amplio) isimli bir örgüt tarafından düzenlenecek. Yine de biz bu toplantıda, içinden geçtiğimiz devrimci sürece sadık gerçek bir kadın koordinasyonun ortaya çıkabileceğini umuyoruz ve elbette ki bu gerçekleşirse bu koordinasyonun bir parçası olacağız.

(Kapak görseli: “Biz kadınlar uzlaşmıyoruz. Kadın katili Piñera”)

Tüm emperyalist ve yayılmacı güçler, Ortadoğu’dan defolun! Dünya emekçilerini Ortadoğu halklarının yanında yer almaya çağırıyoruz!

0

1. ABD emperyalizminin başkanı Trump, İran Devrim Muhafızları’na (Pastaran) Bağlı Kudüs Gücü komutanı ve Şii yayılmacılığının yöneticisi olan Kasım Süleymani’yi bir suikastla öldürterek tüm Ortadoğu bölgesindeki arı kovanına çomak sokmuş oldu. Bu suikast ve ardından İran yönetiminin intikam vaadi, önümüzdeki günlerde ve haftalarda bölgede “gayri nizami” bir savaşın başlayacağına işaret etmektedir. Bu çatışmalı süreç Ortadoğu’da bütün kartların yeniden dağıtılmasına yol açabilecek ve elbette Türkiye’yi de yakından etkileyecektir.

2. Buraya nasıl gelindiğini hatırlayacak olursak, ABD’nin 2003’teki Irak işgali İran’ın Irak’taki etkisinin ve rolünün şu anda emperyalizmi ve Siyonizmi korkutacak derecede artmasıyla sonuçlanmıştı. Irak’ta ülkenin yüzde 30 civarındaki kesimini oluşturan Sünni topluluğa dayanarak varlığını sürdürmüş olan Saddam ve Baas partisi rejiminin emperyalist işgal yoluyla tasfiyesinin ardından ülkeyi Şii partilerin (nüfusun yaklaşık yüzde 65’ini oluşturan) ve Kürt partilerin ittifakıyla oluşan hükümetler yönetmeye başlamıştı. Şii partiler aracılığıyla da İran ülke yönetiminde başat aktörlerden biri haline gelmişti. Bütün bu süreçte Irak, ABD ve İran’ın örtük işbirliği temelinde yönetilir olmuştur.

3. 1979’daki “İslami devrim” ile işbaşına gelen ve İran’ın gerçek devrimci güçlerini katlederek kendini sağlama alan mollalar rejimi daha başından itibaren, emperyalizmin ve Siyonizmin baskısı altındaki bu bölgede ayakta kalabilmek için karşıdevrimlerini bölgeye yayma çabalarına girişmişlerdi. Bu çabalarındaki en büyük fırsatı 2011’de patlak veren Ortadoğu ve Kuzey Afrika devrimleri sürecinde bulan İran’ın bölgedeki doğrudan askeri müdahaleleri artmış ve Suriye’deki halk devrimini ezmek amacıyla Esad diktatörlük rejimini desteklemeye yönelik olarak binlerce milisi ve çok sayıda askeri danışmanı bu ülkeye göndermişti. İran’ın kontrolü altındaki Lübnan Hizbullahı’nın askeri kapasitesi artırmış, Irak’ta IŞİD’le savaşmak adına, İran’ın kontrolü altında milis birlikler oluşturmuştur. Irak’ta bugün milli ordu Şii mezhebi temelinde örgütlenmişken, Şii milisler de milli ordunun bir parçası olarak resmi kabul görmektedir. İran aynı şekilde Yemen’deki Husi milisleri de desteklemektedir.

4. Obama döneminde ABD ve İran arasında yapılan anlaşmanın yarattığı konjonktürde, ABD yönetimi İran’ın bölgedeki müdahalelerine hayırhah yaklaşmıştı. Önceliğini bölge devrimlerinin boğazlanmasına ve IŞİD’in tasfiyesine veren ABD yönetimi, İran’ın Suriye ve Irak’taki varlığı karşısında sesini yükseltmemiş, özellikle Irak’ta, IŞİD’in tasfiye sürecinde, ABD kuvvetleri İran milisleriyle askeri işbirliği yapmış, ABD’nin hava saldırılarıyla desteklenen İran yanlısı milisler başta Musul olmak üzere IŞİD kontrolündeki bölgeleri ele geçirmiştir. Ne var ki, IŞİD’in marjinalize edilmesinin ve devrimci dalganın geri çekilmesinin ardından İran’ın bölgedeki yükselen askeri ve politik gücü, ABD, İsrail ve Suudi Arabistan için öncelikli bir sorun haline gelmiştir. Böylece bir yandan emperyalist ve Siyonist güçler, öbür yandan Şii yayılmacılığından endişe duyan ve onunla çatışan Sünni egemenler, bölgede İran nüfuzu altındaki askeri güçlerin kademeli olarak tasfiyesini başlıca gündem maddesi haline getirmişlerdir. Bu çerçevede, Irak’ta ABD ve İran arasında, Yemen’de Suudi Arabistan’la İran arasında askeri gerginlikler artmıştır.

5. Son haftalarda Irak ve İran’da ekonomik çöküntü ve rejimlerin baskılarına karşı patlak veren halk ayaklanmaları bu gerilimleri güçlendirdi. Molla rejimi yıkılma tehdidi altında daha da baskıcı bir tutum alırken (protestolar sırasında rejim güçleri şu anda sayısı hâlâ kesin olarak bilinemeyen sayıda göstericiyi öldürdü), ABD ve müttefikleri de bu protestolardan yararlanarak İran rejimini geriletmek için uygun zamanın geldiğine kanaat getirdiler. Özellikle de, Irak’ta aylardır bizzat Şii nüfusun Şii partilerin hükümetine karşı ayaklanması ve İran destekli partilerin ülkedeki alt üst oluşu engelleme kapasitelerinin olmadığının tamamen açığa çıkması, ABD ve İran arasında bu ülkedeki güç kontrolüne ilişkin çatışmayı daha hassas hale getirdi. IŞİD’in yenilgisinin ardından Haşdi Şabi’nin tasfiyesini isteyen ABD, bu örgütün komutanlarına saldırılar düzenledi. İran kontrolündeki gruplar ise, ABD askeri birimlerine saldırarak karşılık verdi. Bir ABD askerinin öldüğü ve dört ABD askerinin yaralandığı saldırıların ardından ABD Haşdi Şabi’ye dönük saldırılarını sertleştirdi. Bunların ardından, İran yanlısı güçler ABD’nin Bağdat Büyükelçiliğine saldırdı ve elçiliği kısmen işgal etti. ABD’nin buna yanıtı Kasım Süleymani’yi ve Haşdi Şabi’nin önemli komutanlarından Ebu Mehdi el-Mühendis’i öldürmek oldu. Önümüzdeki günlerde karşılıklı missilemelerin yaşanması sürpriz olmayacaktır.

6. Bu tabloya dâhil edilmesi gereken diğer faktörlerse ABD ve İran’ın iç politikalarında yaşanan gelişmelerdir. Seçim dönemine giren ABD’de Trump yönetimi Bağdadi suikastının ardından Süleymani’yi katlederek, seçim sürecinde Amerikan halkı gözünde prestijini güçlendirmeye çalışıyor. İran ise, gerek bölgede mezhepçilik temelinde gerilimi yükselterek, gerekse de ABD’yle sürtüşmeleri artırarak, içeride yaşanan isyanı milliyetçilik ve ABD karşıtlığıyla saptırmayı hedefliyor. Aynı zamanda, İran yanlısı gruplar Irak’ta ABD’ye dönük tutumlarını sertleştirerek, Şii hükümete karşı isyanı rotasından saptırmaya çabalıyor. Kuşkusuz emperyalizmin gerçekleştirdiği bu saldırı mollalar rejiminin kendisine karşı isyanı Şiilik temelinde kendi etrafında birleştirebilmesine yardımcı olacaktır.

7. Bütün bu gelişmeler, şu anda hemen ABD’nin İran’a doğrudan bir saldırısıyla başlayacak bir savaşa yol açmayacak olsa da (ve bu olasılığı hiç göz ardı etmeden), bölgede “gayrı nizami savaş” olarak adlandırılabilecek karşılıklı misillemelerin devam edeceğini öngörebiliriz. Bu arada, Irak’ta İran yanlısı Şii partilerin ülkeyi yönetemediği, hatta İran karşıtı Şii partilerin de bulunduğu dikkate alınacak olursa bu ülkedeki kaotik durumun daha da ağırlaşacağı ortadadır. ABD bu durumu, İran’ın ülkedeki nüfuzunu kırmak için kullanmaya çalışacağı açıktır. Irak parlamentosunun aldığı “bütün yabancı güçlerin Irak’tan çekilmesi” kararı (her ne kadar hükümetin kurulamadığı bir dönemde bu kararın uygulanabilirliği şüpheli olsa da), ABD işgalinden bu yana Irak’ın yönetiminde iki ülke (ABD ve İran) arasında süren ortak işbirliğine son mu verecek, yoksa yeni bir pazarlık süreciyle her iki kesimin de razı olacağı yeni bir koalisyona mı yol açacak? Bu sorunun yanıtını önümüzdeki günlerde göreceğiz.

8. Bütün bu gelişmeler karşısında bölgedeki tüm emekçi halkların, ilerici ve devrimci güçlerin açık ve net bir tutum geliştirmesi zorunludur. Ortadoğu başından beri emperyalizmin ve Siyonizmin saldırısı ve baskısı altındadır. Emperyalizmin bu egemenliği bölgedeki ülkelerin pek çoğunda monarşi ve diktatörlük rejimlerinin varlıklarını sürdürebilmesine katkıda bulunmaktadır. Bölgedeki emekçi halklar ve devrimci akımlar bu rejimlerden nefret etmektedir ve onlara karşı mücadeleleriyle bu tepkilerini göstermektedirler. Bununla birlikte, emperyalist ve/veya Siyonist güçlerin İran’a veya Irak’a karşı girişebilecekleri her türlü askeri saldırıda yerimiz elbette Ortadoğu emekçi halklarının yanında olacaktır. ABD askeri güçleri Ortadoğu’dan derhal çekilmelidir. Bu uğurda başta ABD halkı olmak üzere tüm dünya emekçilerini Amerikan emperyalizmi ve Siyonist saldırganlık karşısında seferber olmaya çağırıyoruz!

9. Ortadoğu emekçilerini bekleyen en büyük tehlikelerden biri de, emperyalizmin bölge halklarını etnik ve dini temellerde bölmek, onları birbirine düşürme ve ortak olarak yaşadıkları toprakları bu temellerde bölerek küçük parçaları kendi egemenliği altına daha sağlam olarak alma projesidir. Emperyalizmin amacı Sünni ve Şii inançlı halk kesimleri arasında bir bölünme ve çatışma yaratmak, buna etnik hassasiyetleri de ekleyerek halkların arasındaki ilişkileri zehirlemek, onları birbirine düşürmektir. Bunu bölgedeki bazı başka monarşiler ve diktatörlük rejimleri de destekleyebilmektedir. Bu oyuna gelinmemelidir. Elbette tüm halklar kaderlerini bizzat kendileri özgürce belirleyebilmelidir. Ama unutmamak gerekir ki bölgenin emperyalizmden ve yayılmacı, baskıcı ve karşıdevrimci güçlerden temizlenerek barışa ve huzura ulaşabilmesi, ancak tüm halkların hep birlikte direnişine ve Ortadoğu’da birlikte yaşayabilecekleri bir Emekçi Halklar Federasyonu kurabilmelerine bağlı olacaktır.

Amerikan ordusunun Bağdat’taki bombalamalarını kınıyoruz!

0

İran Devrim Muhafızları komutanı General Kasım Süleymani ve Iraklı Şii liderlerin Bağdat Havalimanı’nda ABD’nin ikiyüzlü “savunma önlemleri” olarak adlandırdığı insansız hava araçlarıyla ateşlenen füzeler kullanılarak öldürülmesi, ABD’nin ve onun bölgedeki doğrudan ya da dolaylı temsilcisi olan İsrail’in Ortadoğu’daki kalıcı askeri müdahalesinin bir parçasıdır.

Genel olarak emperyalizm ve özellikle de ABD emperyalizmi için Ortadoğu’ya hakim olmak, dünya enerjisinin önemli bir kısmına katkıda bulunan muazzam petrol servetinin anahtarıdır. ABD’nin 2003 yılında George Bush başkanlığında, ABD’yi tehdit eden silahları olduğunu savunarak Irak’ı işgal ettiğini hatırlayalım. ABD sonunda 2011’de birliklerini geri çekmek zorunda kalsa da ülkede hâlâ toplam 5.000 askerin bulunduğu askeri üslere sahip. O zamandan beri Irak hükümeti nispeten İran’a bağımlı durumda ve iktidarın kontrolü konusunda kalıcı bir anlaşmazlık sürüyor. Ülkede son aylarda hükümete, yolsuzluğa ve yıkıcı ekonomik politikalara karşı kitlesel ayaklanmalar gerçekleşti.

Amerikan yanlısı monarşiyi yıkıma uğratan 1979 devriminden bu yana emperyalizmden nispeten bağımsız bir ülke olan İran’ın Şii mezhebine mensup İslami burjuva önderliği kendisini bölgesel bir güç olarak kabul ettirmeye çalıştığından, ABD ve müttefikleri İsrail ve Suudi Arabistan ile sürekli bir gerginlik içerisinde bulunuyor. İran’ın bu gerginliğin çekişme noktalarından biri olan nükleer enerji geliştirme arzusu ülkenin petrol satışlarını engelleyen ticari yaptırımlara yol açtı. İran, Obama ile yaptırımların kaldırılması karşılığında nükleer geliştirmelerini sınırlama anlaşmasına varmıştı. Trump ise İran’ı zayıflatmak ve İsrail ile ittifakını güçlendirmek için, Avrupa Birliği’nin karşı çıkmasına rağmen bu anlaşmayı bozdu.

İran’da da İslami diktatörlük rejimine ve emekçilerin omuzlarına yüklenen ekonomik sorunlara karşı kitlesel ayaklanmalar gerçekleşti.

Kendisine yönelik görevden azletme süreci devam eden ve ABD içerisinde kitlelerin desteğini her geçen gün daha çok kaybeden Donald Trump yönetimindeki emperyalizm ise şu an kendi politik kriziyle karşı karşıya ve tüm işaretler Trump’ın bu yılın Kasım ayında yapılacak başkanlık seçimlerini kazanmak adına oy tabanını sağlamlaştırmak kaygısıyla uluslararası bir macera arayışında olduğunu gösteriyor.

Ortadoğu’nun son yıllardaki bölgesel konjonktürü ise kalıcı savaşlar ve kitlesel isyanlar olarak özetlenebilir. Bunlar arasında en öne çıkanı, Suriye’deki halk isyanı ve (İran’ın Rusya ile birlikte diktatör Esad’ı doğrudan desteklemek amaçlı müdahalede bulunduğu) iç savaş gösterilebilir. Yemen’de süren iç savaşta ise Suudi Arabistan ABD desteğiyle bir soykırım müdahalesi gerçekleştirirken, isyancılar da İran tarafından destekleniyor. Ayrıca, sonrasında yenilgiye uğramış olsa da Irak’ta başlayan ve devamında Suriye’ye yayılan İslam Devleti’nin yükselişini de sayabiliriz.

Bu patlamalı süreçte son haftalarda pek çok gelişme yaşandı: Irak’ta bir Amerikan üssüne yapılan ve bir ABD askerinin ölümü ile sonuçlanan füze saldırısı ve Irak’ın başkenti Bağdat’taki Amerikan Büyükelçiliği önünde gerçekleşen protestolar. Pentagon’un açıklamasına göre Amerika’nın Bağdat havaalanında gerçekleştirdiği bombalamaya bu olaylar yol açtı: “ABD ordusu, Başkan’ın talimatı ile, ABD tarafından yabancı terör örgütü olarak tanınan İran Devrim Muhafızları Ordusu Kudüs Gücü’nün Komutanı Kasım Süleymani’yi öldürerek (bölgedeki) ABD personelini korumak için kararlı ve savunma amaçlı bir adım atmıştır.”

General Kasım Süleymani’nin öldürülmesini ve aşırı gerici Trump’ın bu ikiyüzlü ifadelerini kınıyoruz. Kimse Amerika Birleşik Devletleri’ne saldırmadı. Irak’ın kısmi askeri işgalini sürdüren ve kendine ülkenin ana havaalanını bombalama ve katliam gerçekleştirme “hakkını” veren ABD’nin kendisidir. Bu da yetmezmişçesine Bağdat’ta Amerikan ordusu gerçekleştirdiği bir saldırı sonucunda pek çok ölüye ve yaralanmaya yol açmıştır.

İran İslam Cumhuriyeti’ne veya Irak hükümetinin politikalarına hiçbir destek vermeksizin bu canice saldırıları kınıyor ve bunları emperyalist askeri eylemlerin Ortadoğu’yu topyekûn hakimiyet altına alma çabasının bir parçası olarak görüyoruz. Tüm dünya işçi ve halklarını bu saldırıları reddetmeye ve bölgeye soykırım ve yıkımdan başka bir şey getirmeyen ABD birliklerinin tamamının Irak ve Ortadoğu’dan derhal çekilmeleri için mücadeleye çağırıyoruz.

Amerikan Ordusu Irak ve Ortadoğu’dan çekilsin!

Sağcı Trump’ın önderliğindeki bu canice eylemi kınıyoruz!

İşçilerin Uluslararası Birliği – Dördüncü Enternasyonal (İUB-DE)

Genel-İş’te Mor Liste: “Sendikanın Yarısıyız!”

0

Aralık ayında, DİSK Genel-İş Sendikası Anadolu Yakası 1 No’lu Şubenin yeni yönetiminin olağanüstü seçimi gerçekleşti. Mor Liste, sendikada eşit söz hakkı taleplerine dikkat çekmek için “Temsil edilmek hakkımız” diyerek sadece kadınlardan oluşan bir listeyle seçime katıldı. Kadın Dayanışması’ndan Merve Şanlıdağ, Kadıköy Belediyesi’nde çalışan Nazan Çam Ay ve Özge Çehreli Özcan ile seçim süreci ve hedefleri hakkında konuştu.

Kadın Dayanışması: Olağanüstü seçime çok hızlı bir şekilde hazırlanmanız gerekti. Bu süreci nasıl örgütlediniz, neler yaptınız?

Nazan Çam Ay: Aslında Mor Liste olağanüstü seçim için örgütlenme amacı güden bir yöntem değildi. Olağanüstü seçim, bizim örgütlenme sürecimize denk geldi. İşçi sendikalarının tamamında olan; hep konuştuğumuz, tartıştığımız bir sorun olan kadın temsiliyetinin azlığı konusunda ne yapılabilir, nasıl ilerlemeliyiz diye düşünüyorduk. Belediye işçileri açısından kadın örgütlenmesi yapmak çok çabuk sonuç aldığınız ama bir o kadar bir araya getirmekte zorlandığınız bir konu. Dolayısıyla nereden başlayacağımızı bilemediğimiz bir sürece olağanüstü seçim biraz vesile oldu. Önce kadınların çok az çalıştığı Park ve Bahçeler, Dış Temizlik gibi birimlerle görüştük. 650 erkek işçinin olduğu yerde 7 tane kadın var. Dış Temizlik’teki kadınlarla görüşmeye gittik. “Niye geldiniz?” dediler, şaşırdılar. Bir kadın örgütlenmesi yapmamız gerektiğini, burada da çok önemli bir yer tutacaklarını düşündüğümüzü, birlikte hareket etmek adına geldiğimizi söyledik. Sonra Park ve Bahçeler’deki kadınlarla da aynı toplantıyı yaptık. 1 No’lu şube Kartal, Ataşehir ve Kadıköy’den oluşuyor. Kadıköy’de kadınlara çok rahat ulaşıp meramınızı anlatabiliyorsunuz. Ancak doğal olarak Ataşehir ve Kartal’la ilgili çok çalışma yapamadık. Ataşehir’e gittik, broşürlerimizi dağıttık. Kartal’da belediyenin tamamını dolaştık. Sınırlı vaktimizde anlatabildiğimiz kadarını anlattık ve olağanüstü kongreye kendimizden emin, çok anlamlı bir listeyle girmiş olduk. Mor Liste bir adım. Bu adımla amaç, sol siyaset içinde de kadına yer vermede veya kadınla ilgili bir pozisyon belirlemede ne kadar antidemokratik davrandıklarını biraz gözlerine sokmaktı açıkçası. Aslında sendikaların seçim sürecine yönelik de bir eleştiri var. Şöyle ki sendika yönetimlerini veya sendika başkanlarını seçilen delegeler seçiyor. Bu delege pazarlıkları işçiyle sendika arasında müthiş bir kopuşa neden oluyor. Dolayısıyla herhangi bir süreç yönetmek istediğinizde işçiye ulaşamaz hale geliyorsunuz. Sadece kadınla ilgili konuların dışında buna da çok büyük itirazı var kadın işçilerin. Sendikayla arasına mesafe koymuş birçok kadınla iletişime geçmiş olduk. Listemize cinsiyetçi diyenler oldu, karma liste yapsaydınız diyenler oldu. Listelerde neden kadın olmadığını sorduğumuzda nitelikli kadın bulamıyoruz diyorlardı. Biz de, bize karma liste yapın diyenlere “Nitelikli erkek bulamıyoruz, şansınızı zorlamayın. 30 tane kadınla biz bu işi yapıyoruz,” diye cevap verdik.

“Listelerde neden kadın olmadığını sorduğumuzda nitelikli kadın bulamıyoruz diyorlardı. Biz de, karma liste yapın diyenlere ‘Nitelikli erkek bulamıyoruz, şansınızı zorlamayın. 30 tane kadınla biz bu işi yapıyoruz,’ diye cevap verdik.”

KD: Mor Liste olarak başlıca hedefleriniz nelerdi?

NÇA: Mor Liste bir anlayış, sadece bir liste değil. Öncelikli olarak, sendikanın bütün karar organlarında kadınlarla ilgili bir kotanın olması için adım atacak. Bir yandan da bir kadın örgütlenmesi yapmaya devam edecek. Çünkü kadın çalışanlar her yerde var ve kadın işçiler düzeni değiştirebilir. Hiç kuşkum yok, her konuyla ilgili inisiyatif alır, her şeyi başarır, her türlü süreci de yönetiriz. Şimdi önümüzde temsilci seçimleri var. Mor Liste’nin delegeyle, tam temsiliyetle ilgili bir anlayışı olacak. O yüzden karma bir yapıya gidecek, sendikal anlayışa dair fikirlerini söyleyen bir yapı haline dönüşecek. Kadrolu işçi arkadaşlarımızın temsilci seçimi oldu. Orada bir kadın arkadaşımız tek başına aday oldu ve kazandı. Bizimle hareket etmemesi önemli değil, biz kadınların temsiliyetteki oranını önemsiyoruz. Başka bir kadın arkadaşımız da bir listede yer aldı. Aslında sendikada liste hazırlayan herkes “Ya bir Mor Liste vardı, bunlar bir şey söylemişti” deyip biraz daha temkinli davranacaklardır diye düşünüyorum. Tam temsiliyet önemli. Bir liste 117 oy alıyor, diğeri 101 oy alıyor ki son seçim öyle. 117 oy alan yönetimi alıyor, 101 oy alandan hiçbir şey yok. İşçiyi dahil edemediğiniz, işçinin onayını almadığınız bir şeyde sendikanın altı boşalır. İşçiyle arasına mesafe koymak sendikalarda yönetimlerin temel sorunu. Ayrışmışlığa son verecek bir anlayışın olması ve seçimi bütün işçilerin yapması gerekiyor. Bir sendika başkanı, bir yönetim seçilecekse bunu bütün işçiler yapsın.

KD: Bundan sonraki süreçte Mor Liste olarak faaliyete devam etmek istiyorsunuz. Neler planlıyorsunuz?

NÇA: Ayrıştırıcı dilin ortadan kalkması gerekiyor bir kere. Sadece kadınlar açısından ayrıştırıcı bir dilden söz etmiyorum. Alanda çalışan, beyaz yaka, mavi yaka diye bir dil var. O dilden kurtulmak gerekiyor. Aslında muhalefet dediğiniz, sizinle birlikte hareket etmeyen delegelerin, temsilcilerin fikri alınarak bambaşka bir yelpaze sunulabilir. Temel olarak temsilcilik seçimlerinde kadınların listelere girmelerini sağlayacağız ancak kadınlar temsilci olsa da olmasa da kadın örgütlenmesi yapmaya devam edeceğiz. Mor Liste’yi destekleyen erkekler de var. Erkeklerin de bizimle hareket etmesini sağlayacağız.

KD: Sendika içinde kadınlar için ne tür mekanizmalar var? Örneğin, Türk Metal’de Kadın İşçiler Kurulu, Birleşik Metal-İş’te Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Kurulu yakın zamanda sözleşme taslaklarına girdi. Siz bu tür kurullara nasıl bakıyorsunuz?

NÇA: Genel-İş’te henüz böyle bir çalışma yok. Her şeyden önce kadın örgütlenme uzmanı yok. Bence büyük eksik. Kim örgütleyecek kadınları? Örgütlenmenin verimli olmasını, herhangi bir süreçte işçinin sizinle birlikte hareket etmesini istiyorsanız kadınları da örgütlemek zorundasınız, yok sayamazsınız.

KD: Açıklamanızda, “Toplu İş Sözleşmesi görüşmelerinde varız ama sendikanın karar alma süreçlerinde yokuz” diyorsunuz. TİS’e yönelik ne tür talepleriniz olacak?

NÇA: 2020’de TİS görüşmeleri olacak. Bu toplu sözleşmenin, bütün işçilerin dahil edilerek hazırlanması gerekiyor. Mor Liste ekibi bununla ilgili, yönlendirmek için özel bir çalışma yapacak. Bütün kadın arkadaşlarla görüşerek onların taleplerini mutlaka TİS taslağına koymak isteriz. 8 Mart bizde ücretli izin, o geçti. Regl izni, kreş vs. bunlar zaten dillendirilir ama enflasyon farkı, geçim derdi nedeniyle maddi talepler de ön plana çıkıyor.

KD: Kadınların yönetim listelerine göstermelik yerleştirildiğini, haklarının savunulması için listelerde kadın olması gerektiğini ifade etmiştiniz. Şu anda DİSK Genel Başkanı bir kadın. Bunun sendika içindeki kadın mücadelesine yansıması nasıl oluyor?

NÇA: Çok olumlu ve ciddi katkıları var Arzu başkanın. Ve devam edecektir katkıları. Onun orada olması bizi mutlu eder, onurlandırır. Ancak biraz önce verdiğim örnekte olduğu gibi, esas örgütlenmeyi yapan kısımlarda bir sistematiğin olmaması, sadece genel başkanın kadın olmasıyla çözülebilecek bir sorun değil. Şubelerde daha kronik sorunlar var. Bunları çözmek için kadın işçilerin bir adım atması gerekiyordu. Alttan örgütlenmemiz kazım. Sendikayla arasına mesafe koymuş 6300 işçi var 1 no’lu şubede, bunların 2000’i kadın ama yönetimde kadın yok. Ama sendikacılığın delege sistemiyle ilgili de sorun var. Onları da biraz sorgulamak lazım. Sendikayla arasına bu kadar mesafe koymuş kadını siz bu sürece dahil edebilirseniz zaten tepeye doğru müthiş bir örgütlenme yapmış olursunuz.

KD: Mor Liste ile mücadeleyi bölmekle eleştirildiniz, size cinsiyetçi dendi. Bu konuda bir şey söylemek ister misiniz?

NÇA: Biz bu işe girdiğimizde kimseyi bölmedik, zaten bölünmüş durumdalardı. Biz bölen parçalayan, kısım değil, aksine o bölünmüşlüğe alternatif olarak çıktık. Bu bölünmüş yapıyı reddediyor, bambaşka bir anlayışla işçilerin ve delegelerin önüne gidiyoruz dedik. Bu adaletsiz ve haksız bir ithamdı. Bu liste aslında tarihi bir misyon. Herkes bunu gördü. 7 oyumuzu aldık. Onlar tüm pazarlıkları yapmışken biz 10 gün kala gelip 7 kişiyi ikna ettik.

Özge Çehreli Özcan: Bu kadar kısa bir sürede bunu başarıyor olmak, yarın ne kadar kuvvetlenebileceğimizi gösteriyor. Simgesel bir anlamı var. Bir kısım bizim o gün çekileceğimizi konuşuyordu.

NÇA: Ama çekilmedik, çok nettik.

KD: Taşeron olmanızdan kaynaklı sorunlar var mı?

NÇA: Daha önce kadrolu işçi arkadaşlarımız var sendikayı bunca yıl omuzlarında taşıyan. Sendikal hareket içerisinde yer almış, deneyimleyen, çeşitli hareketlere destek vermiş arkadaşlarımız var Kadıköy belediyesinde. Ama hükümetlerin politikasıyla birlikte taşeronlaşmaya giden işçi kadrolarının tamamı KHK ile birlikte sözde bir kadro verilerek, aslında hemen hemen aynı şartlarda belediyenin şirketine geçirildiler. Çok ciddi ücret eşitsizlikleri var. 2020 toplu sözleşmesine damga vuracak en önemli konulardan biri bu olmalı. İşçilere ücret eşitsizliğine dair bir politika sunulmalı.

KD: Geçtiğimiz 8 Mart’ta tüm dünyada feminist grevlere ve eylemlere tanık olduk ve burada da çeşitli eylemler düzenlendi. Ancak Türkiye’de sendikalılık oranı düşük, sendikalı kadın işçi sayısı ise daha da düşük. Sizce kadın grevi kadınların sendikalılaşması açısından teşvik edici olabilir mi?

NÇA: Kadınların sendikalılaşmayla ilgili daha geride kaldıkları ortada. Bir de bıyıklı ve erkek egemen bir kültür olunca kadınlar kendilerini iyice geri çekiyor. Ama başka bir sendikacılık anlayışını kadınlara anlatmak gerekiyor. Sendikayla arasına mesafe koyan bir sürü kadın var. Sürece, sendikal örgütlenmeye dahil edilmeleri ve sendikaların bununla ilgili bir politika belirlemesi gerekiyor. Ama bununla ilgili pek adım atılmıyor, okuduğum resim bu. O yüzden dünyadaki hareketler Türkiye’yi de etkileyecektir, ama örgütlenmelerle birlikte etkileyecektir. Bu duvar örgütlenmeyle birlikte yıkılabilir ancak. Kadınları ikna etmek lazım. Toplumsal olaylar işçi hareketinin lokomotifi gibidir. Dolayısıyla kadın hareketiyle kadın işçi hareketini birbirinden ayırmak, bağımsız saymak çok mümkün değil. Kadın cinayetleriyle, tacizlerle ilgili de bir şey söyleyecek bir kadın işçi hareketi yaratmamız gerekiyor. Çünkü o kadın geçim sıkıntısına tepki gösterecek ama aynı zamanda tacize de karşı çıkacak. Eşitlikle, toplumsal cinsiyet eşitliğiyle ilgili pek çok meseleyi kadınlarla konuşmak lazım. Bu konuda emek harcamış, gönül vermiş kadın hareketine çok ihtiyacımız olacak.

Erdoğan-Davutoğlu: İkiniz de haklısınız!

0

Erdoğan, en basit haliyle söylersek, Davutoğlu’na “üçkâğıtçı” dedi. Sebep, Davutoğlu’nun Şehir Üniversitesi’ne tahsis olunmuş araziyi kurucusu olduğu Bilim ve Sanat Vakfı’na bedelsiz olarak devrettiği iddiası!

Erdoğan’ın sözleriyle: “Malum zat başbakan olunca mülkiyet devrine dönüştürmüştür. Türkiye’de hiçbir üniversitede böyle bir şey olmamıştır.”

Davutoğlu ise bu kararın AKP MKYK’de alındığını öne sürdü! Anlayacağımız, hepsi oradaymış! İnsan bu sözler karşısında Erdoğan Bayraktar’ı da hatırlamadan edemiyor; kulakları çınlasın… Neyse, bahse konu o dönem Davutoğlu’nun başbakan olduğunun da özenle altını çizelim!

Yok aslında birbirinizden farkınız!

Davutoğlu, Erdoğan’ın suçlamaları karşısında “Ekonomik servet oluşturma bakımından kimlerin nasıl statü değiştirdiklerini milletimiz çok iyi bilmektedir,” diyerek, geri adım atmak bir yana, el yükseltti ve hepimiz soruşturulalım dedi!

Doğru söze ne denir! Sonuna kadar katılıyoruz! İkiniz de haklısınız! Kamuya mal olan bütün bu suçlamalar ve sözler sonuna kadar soruşturulmalıdır.

Testi nasıl kırılır!

Türkçesi, ortada gizli saklı bir durum yok. Her şey aleni şekilde gerçekleşmiş. Sorun ortaklığın bozulmuş olması. Tam da bu nedenle Davutoğlu kendisini dolandırıcılıkla itham eden Erdoğan’a “aynaya bak” diyebiliyor. Ne yalan söyleyelim; insan bu şekil bütün ortaklıklar bozulsun istiyor!

İstiyor ama maalesef Türkiye’de de gündemler ne derece önemli olursa olsun ancak bir kelebek ömrüne sahip olabiliyor.

Oysa görüyoruz ki Davutoğlu ve Babacan’ın AKP’den koparak yeni partiler kurmaya girişmeleri bir bakıma Pandora’nın kutusunun açılma ihtimalini gündeme taşımış durumda. Başka türlü asla öğrenemeyeceğimiz sayısız itiraf ve suçlama gündeme geliyor, gelecek. Peki, malumun ilanı olan bütün bunlar testinin kırılmasına yol açacak mı?

Biri gitsin diye ötekini seçme

0

Herkes oradaydı; akrabalar, arkadaşlar, dostlar, düşmanlar, rakipler, birbirini çekemeyenler…

Peki, ne yapıyorlardı?

Mustafa Sarıgül’ün oğlu ile Dursun Çakır’ın kızının düğününde hazır bulunuyorlardı.

Mustafa Sarıgül bildiğimiz gibi umut taciri bir kariyerist. Seçimlere her şeye çare olacağı iddiasıyla giren, cebini doldurup makama kök salmaya çalışan bir burjuva politikacı. Rüzgâr nereden eserse oraya dönen, CHP’den aday olamayınca DSP’den olan bir mevki düşkünü.

Dursun Çakır burjuvanın kendisi, işçileri sömüren bir patron, fazla söze gerek yok.

Bu burjuva ittifakı kutsamaya gelenler arasında Melih Gökçek, Binali Yıldırım, “Ecevit’in gölgesi” olarak anılan koalisyon hükümeti zamanının başbakan yardımcısı Hüsamettin Özkan ve Zorlu Holding’in Nazif Zorlu’su vardı.

Peki, nikâhı kim kıydı? Ekrem İmamoğlu.

Seçimlerde Binali Yıldırım’a karşı “Her şey güzel olacak” sloganı ile İstanbul halkının güvenini kazanan aynı Ekrem İmamoğlu, her şeyin kötü gitmesine alenen sebep olanlarla bir zengin düğününde bir araya geldi; üstelik nikâhı da kendi kıydı.

Demezler mi, Ankara’yı mahveden Gökçek ile kendi katıldığın seçimlere hile karıştıran Yıldırım’ın şahit olduğu nikâhı nasıl kıyarsın? Hiç kimse düşünmez mi, kariyer peşinde koşan Sarıgül ile gelirini sömürüden elde eden Çakır’ın düğününde nasıl bulunursun?

Durum açıkça gösteriyor ki sermaye çevreleri, parti aidiyetlerinden bağımsız olarak, ittifak halinde. Patronlar sömürüyor, siyasetçiler sömürü düzenini devam ettiriyor. Bir asalak ile bir patronun düğününde toplananlardan işçi sınıfına nasıl bir hayır gelebilir? Hiçbir hayır gelemez. Biri diğerinin alternatifi değil, biri ehvenişer değil; ikisi de şer! Biri şerrin bir yüzü, diğeri öte yüzü. Hiçbiri, hiçbir şart altında işçilerin desteğini hak etmiyor. İşte bu yüzden işçi sınıfı kendi partisini yaratmaya, kendi demokratik yönetim organlarını kurmaya ve iktidarı almaya mecburdur. Meydan burjuvazinin herhangi bir kanadına bırakılamaz.

İntihar için değil, iktidar için sıra emekçilerde!

0

Mesele yavaşça kaynayan kazandaki kurbağa hikâyesini geçeli çok oldu. Un ufak ediliyoruz; yoksuluz, işsiziz, yalnız, mutsuz ve umutsuzuz… Sadece geçen hafta bu nedenle üç emekçi daha kendini asarak intihar etti. Yalnız, mutsuz ve umutsuz olmasalar, işleri güçleri olsa, ailelerini geçindirebilseler, yine de intihar ederler miydi? Biri borçlarının listesini bırakmış yakınlarına, biri geride bıraktığı evladından “seni seviyorum kızım” diyerek özür dilemiş… Siyanür, ip ya da ateş! 2019 yılı en çok da işçilerin kendilerine böylesine kitlesel şekilde kıymaya başladıkları yıl olarak mı kayda geçecek?

Emekçiler neden böylesine kederli, böylesine bıkkın ve çaresiz bir şekilde, boynu bükük bir yenilgiyle hayatlarına son veriyor? Milyonlarca emekçi benzer sorunları yaşarken, birleşip sorunlarını çözmek için harekete geçmek yerine, neden bu derece yalnız, çaresiz ve çözümsüz hissediyor ve bir çözüm yolu bulamıyor?

 “Sıra kimde” dememek için!

Bundan yaklaşık sekiz yıl önce, 4 Nisan 2012 günü, 77 yaşındaki emekli Dimitris Hristulas, Yunanistan’da Sintagma Meydanı’nda, ardında bir intihar mektubu bırakarak canına kıymıştı. Başına dayadığı silahın tetiğini çekmeden önce, “çocuklarıma borç bırakmayacağım” dediği söylenen Hristulas, bıraktığı mektubunda; “Adalet bulamıyorum. Çöpte yemek aramaya başlamadan önce yaşamıma onurlu bir şekilde son vermek dışında çıkar yolum kalmadı,” diye yazmıştı.

Bazen tek bir örnek bütün bir hikâyeyi anlamaya, anlatmaya yeter! Hristulas’la, geçen hafta canına kıyan Oktay, Gökhan ve Binnet’in hikâyeleri bir ve aynıdır! Emin olabiliriz; bizleri bu noktaya getiren kapitalist kriz ve çürümedir.

O dönem Yunanistan büyük bir ekonomik kriz yaşıyordu. Bugün Türkiye’de olduğu gibi Yunan hükümeti de çözümü krizin faturasını emekçilere yüklemekte görmüştü. Bunun sonucu Hristulas’ın 35 yıllık çalışmasının karşılığı emekli maaşı çöp olmuş ve hayatta kalma imkânı imha edilmişti.

Kapitalizmin yarattığı yoksunluklar cinayettir. Hayatlarımızın ellerimizden alınmasına, geleceğimizin çalınmasına hayır!

İntihar için değil, iktidar için sıra emekçilerde!

Şirketler kurtarılıyor, ekonomi batıyor

0

Simit Sarayı’nın Ziraat Bankasınca 500 milyon dolar aracılığıyla kurtarılması girişimi tüm ülkeyi ilgilendiren ve halk arasında infial yaratan bir konu oldu. Sonunda Cumhurbaşkanı “Bu olmaz” diyerek bankanın bu girişimini durdurdu.

Konu pek çok yanıyla tartışıldı. Ziraat Bankası, kurtarma kararını RTE’den bağımsız almış olamaz, halkın tepkisi karşısında RTE kendini yalanlayarak geri adım atmış oldu, dendi. Diğer pek çok çevre de, hükümet memur ve kamu emekçileri maaşlarında cimrilik yaparken veya asgari ücrette insafsız davranırken veya emeklilikte yaşa takılmışların sorunu varken veya okullar batıp öğretmenler maaşlarını alamaz ve çocuklar açıkta kalırken, hükümetin emrindeki bir kamu bankası bu denli büyük bir meblağı bir simitçiye nasıl olur da ayırır diye sorguladılar durumu.

Bu ve benzeri pek çok haklı soru soruldu ve eleştiri yapıldı. Ama ben biraz daha derine inip şirket kurtarmalarının ardında yatan sistemin ele alınması gerektiğini düşünüyorum.

Sorun, sürmekte olan ekonomik krizde yatıyor. Ekonomik kriz demek, o ülkedeki işletmelerin ve genel olarak ticaretin daralması, dolayısıyla da ulusal gelirin azalması ya da yeterince artmaması demektir. İflaslar olur, işyerleri kapanır, işsizlik yaygınlaşır, halkın önemlice bir bölümü yoksulluğa, yoksullar da açlığa sürüklenir.

Kapitalizm koşullarında, yani özellikle büyük üretim araçlarının ve finansın özel mülkiyetin elinde bulunduğu ve ekonomide serbest rekabetin geçerli olduğu bir ekonomik sistemde bu krizden nasıl çıkılır? Önce krizin neden çıktığına bakmak lazım: Krizin ardında yatan esas unsur rekabet sistemidir. Bir sektörde bir işletme olduğunda bu işletme kâr eder. Bu kârı gören başka yerli ve yabancı işletmeler de bankalardan kredi alarak bu sektöre girerler. O sektörde işletme sayısı arttıkça ve de tüketici miktarı aynı oranda artmayınca rekabet gereği fiyat kırmalarıyla satışlar ayakta tutulmaya çalışılır. Bu arada tabii kâr oranları düşmesin diye işçi emeğinden ve sayısından kısıtlamaya gidilir. Böylece tüketim de azalmaya başlar. Ve nihayet bazı işletmeler krize girer, ardı ardına zarar eder, ne kadar işçi ücretlerini düşürseler ve işçi atarak çalışan sayısını düşürseler de zarardan kurtulamazlar ve nihayetinde iflas ederler.

İşte böylece başlayan ekonomik krizden çıkışın yolu sermaye temizliğidir. Yani iflas eden şirketler piyasadan çekilir ve dara giren sektörlerde işletme sayısı azalır, böylece kâr oranları da yavaş yavaş tekrar artmaya başlar. Tabii bu krizin faturasını da işsiz kalan, ücret ve sosyal haklarını kaybetmiş olan, yoksulluğa ve açlığa mahkûm edilen işçiler ve emekçiler ödemiş olur.

Bu şema tabii serbest rekabetin geçerli olduğu ve devletin bu rekabet sistemine müdahale etmediği bir ortamda gerçekleşir. Ama bu gerçek bir durum değil. Bugün devletin göbeğinde bir dizi yandaş firma, büyük işletme toplaşmış durumda. Ve hükümet şimdi bu şirketleri kurtarma çabasında. Bugün 200 kadar firmaya kredi desteği, istihdam desteği, nefes desteği veriliyor; bazı işletmeler de kamu bankaları eliyle devralınıyor.

Bu yolla ekonomiyi kurtaracaklarını sanıyorlar. Ama kapitalist sistemde piyasada sermaye temizliği olmadıkça, bazı işletmeler batıp yok olmadıkça çıkış yolu mümkün değil. Yani Tek Adam devleti yandaşlarını kurtarmak adına ekonomiyi, özellikle de bankacılık sistemini daha da büyük bir krize doğru sürüklüyor.

Bu kısır kriz döngüsünden kurtulmanın yegâne yolu ise, rekabete dayalı kapitalist sistemden kurtulmaktır. Bu yapılmadıkça, krizlerden, işsizliğin ve yoksulluğun artmasından kurtulmanın yolu yok. Bu konuyu gelecek yazımda işlemeye devam edeceğim.

Trump neden azledilmek isteniyor?

0

18 Aralık akşamı Birleşik Devletler Temsilciler Meclisi (TM), ABD başkanı Trump’ı görevinden azletme yönünde oy kullandı. Bu, Trump’ın görevden alındığı anlamına henüz gelmiyor; süreç yeni başlıyor. Yine de mevcut durum, Beyaz Saray rejiminin içinde ABD emperyalizminin geleceğine dair birçok farklı projeksiyona sahip birçok farklı fraksiyonun olduğunu gösteriyor. Siyasi programlar arası bu rejim içi çatışma, ABD emperyalizminin eski ekonomik, politik ve askeri gücünün gerilemesinin bir yansıması.

Trump’ın başkanlık koltuğundan edilmesi elbette bir hak ve dünya işçileri ile emekçilerinin refahı için de bir zorunluluk. Bu saldırgan gerici, Cumhuriyetçi Parti dışında bir ırkçı siyasal hareketin örgütlenmesi için çalışarak, ABD toprakları üzerinde göçmenlerin içine konduğu toplama kampları inşa ederek, emekçilerin kazanılmış sendikal haklarına ve ücretlerine saldırarak, kadın hareketini kriminalize ederek ve emperyalist askeri işgalleri örgütleyen fonlara halkın vergilerini aktararak zaten iktidardan indirilip yargılanmayı hak etti.

Ancak Demokrat Parti’nin (DP) öne sürdüğü azil gerekçeleri arasında bunlar yok. DP’ye göre Trump Rusya ile Ukrayna’ya karşı daha agresif bir dış politika yürütmediği için azledilmeli. DP’nin emperyalist ikiyüzlülüğü de buradan kaynaklanıyor: Trump’ı bir gerici, bir kapitalist olduğu için değil, ABD emperyalizmini dilendiği oranda iyi yönetemediği için azletmek istiyorlar. Özetle Trump’ı azlederek, Trump’ın işini Trump’tan daha iyi yapacak birinin gelmesini istiyorlar.

18 Aralık’ta Trump’ı azletme yönünde oy kullanan TM, bir gün sonra, yani 19 Aralık’ta, Trump’ın 2019 senesinin öncelikli politikası olarak gördüğü ve Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması (NAFTA) yerine geçen ABD-Meksika-Kanada ticaret anlaşmasını onayladı: DP’den 193, CP’den 192 olumlu ve toplamda 41 olumsuz oyla. Bu anlaşmanın amacı ABD’nin ekonomik hegemonyasını, onun güney ve kuzeydeki komşuları üzerinde yeniden tesis etmek.

Bunun anlamı; azil talep eden Demokratların, aslında Trump’ın ticari saldırganlık, demokratik hakların tırpanlanması, göçmen düşmanlığı, karşıdevrimci askerî aygıtın ve istihbarat servislerinin güçlendirilmesi gibi kritik noktalarda Trump’la tamamen anlaştığı.

O halde Demokratlar neden Trump’ın azlini istiyorlar? Yalnızca bir sebepten dolayı: Kapitalist saldırganlık politikalarıyla kitlelerin hoşnutsuzluğunu ve öfkesini uyandırmış olan Trump’ın, bir devrimci seferberlikle düşmesinin yol açacağı tehditlerin önüne geçmek için.

Trump’ın azli Trump’ın politikalarını durduramayacaktır, aksine onun tabanını oluşturan yoksulların, onun programı etrafında daha fazla kenetlenmesini getirecektir. Trump’ı ve onu yaratan emperyalist ekonomik ve politik atmosferi ancak ve ancak ABD işçi sınıflarının bilinçli bir devrimci atılımı yenilgiye uğratabilir.

Fransa’daki emeklilik sistemi reformuna karşı işçi sınıfının yürüttüğü grevle dayanışma

0

Eylül ve Ekim aylarından bu yana Fransa’da, Devlet Başkanı Macron tarafından savunulan emeklilik sistemi reformuna karşı bir dizi eylem gerçekleşti: Bunlar arasında, toplu taşıma emekçilerinin bir aydan uzun süren grevi ön plana çıkıyor. Makinistlerin %75’i greve katıldı; Paris metro hatlarının yarısı durdu ve diğer yarısında sadece asgari düzeyde hizmet verildi; otobüslerin ise %70’inde seferler durdu.

Bu mücadeleler sendika konfederasyonlarını sektör çapında bir grev çağrısı yapmaya zorladı: 5 Aralık’ta başlayan grev, Fransa Başbakanı Éduard Philippe’in reform projesini kamuoyuna duyurduğu 11 Aralık’a kadar sürdü. Devlet memurları, sağlık çalışanları, itfaiyeciler ve hatta Paris Operası bale sanatçıları gibi kamu çalışanlarının önemli kesimleri greve katıldı. Tüm bu kesimler, Fransız hükümetinin kemer sıkma politikalarından ciddi şekilde etkilenmiş durumda. Greve halkın desteği %62 düzeyinde. SUD-Rail ve CGT konfederasyonları grevi sürdürse de, UNSA ve CFDT grevin yılbaşı tatili boyunca askıya alınmasını istedi. Ancak işçi meclisleri bu karara isyan etti ve oylamalarda greve devam kararı çıktı. Mahallelerdeki grev komiteleri de eylemlerin -daha önce görülmedik bir biçimde- yılbaşı tatili boyunca sürmesi kararı aldı; halihazırda tatilde olan öğretmenler de şimdiden demiryolu işçileri ve şoförlerle birlikte eylemler planlamış durumda.

Seferberlikler (grevler ve gösteriler) Noel tatili sırasında devam etti ve 1995’ten bu yana görülen en uzun grev gerçekleştirildi: O dönemde, üç hafta süren grevlerin ardından zamanın muhafazakar başbakanı Alain Juppé, sosyal güvenlik sistemine ve memur emekli sandıklarına yönelik reform projesini geri çekmek zorunda kalmıştı. Bugünkü grev de, işçilerin mücadele kararlılığını ortaya koydu ve iki küçük zafer getirdi: Hükümette emeklilik reformundan sorumlu isim istifa etti ve reformun Paris Operası dans sanatçılarına uygulanma tarihi ileri alındı. Fakat, zenginlerin devlet başkanı olan Macron, en fazla birkaç küçük “düzeltme” hamlesi yapıp reformu uygulamakta ısrarcı.

Ancak söz konusu olan sadece emekli maaşlarının akıbeti değil, aynı zamanda işçi sınıfının ve Fransız halk kesimlerinin mücadele kapasitesini muhafaza etmek: Bu kesimler 2019 yılı boyunca, kırsal bölgelerdeki çalışma ve yaşam koşullarının bozulması ve de -iptal etmeyi başardıkları- benzin zamlarına karşı “sarı yelekler” eylemleri gibi bir dizi seferberlik gerçekleştirdi. Fransa demiryollarında da özelleştirme planlarına karşı 36 günlük grev yapıldı; ancak çoğunluktaki sendika konfederasyonlarının güttüğü politika nedeniyle grev hedeflerine ulaşamadı.

Bu mücadeleleri Fransız hükümetinin yürüttüğü genel politika çerçevesinde görmek gerekiyor: Hükümet, işçilerin yaşam koşullarını ve kamu hizmetlerini tırpanlayarak şirketlerin kazançlarını artırmak amacıyla, kemer sıkma planlarını uygulamaya çalışıyor; öte yandan Macron, büyük servetler üzerindeki gelir vergisini de iptal etti.

Bununla birlikte, emeklilik sisteminin özelleştirilmesine karşı mücadele uluslararası bir mücadeledir: Hem Şili’de, hem de kamu emeklilik sistemlerinin özelleştirmesi planlarına karşı mücadelenin sürdüğü Nikaragua’da zirveye çıkmıştır. Fransız işçi sınıfının mücadelesi; burjuva hükümetleri, IMF ve OECD’nin kemer sıkma politikaları karşısında dünyayı sarsan bir ayaklanmalar dalgası bağlamında gerçekleşmektedir.

Macron’un emeklilik reformuna yönelik greve tam destek veriyoruz.

30/12/2019

İşçilerin Uluslararası Birliği – Dördüncü Enternasyonal (UIT-CI)

Kanal İttifakı: “Soygun düzenini çılgınca sürdürecek bir proje”

0

AKP hükümetinin bir “çılgınlık” projesi olan Kanal İstanbul, gündemin temel maddelerinden biri haline gelmiş durumda. Saray iktidarının küçük ortağı Bahçeli’nin 2011’de “soygun düzenini çılgınca sürdürecek bir proje” olarak tanımladığı Kanal İstanbul, yapılması halinde büyük bir çevresel yıkıma yol açacağı gibi ülke kaynaklarının çok büyük bir kısmının da AKP etrafında kümelenen patronlar tarafından yutulmasını beraberinde getirecek.

Faturasının tüm vatandaşlara bindirilecek olması itibariyle yalnızca İstanbulluları değil tüm emekçi halkı ilgilendiren bu proje, AKP hükümetinin önceliklerini göstermesi açısından da oldukça anlamlı. Ayrıntıları açıklanmayan projenin maliyetinin 75 milyar TL olduğu bildirildi. Erdoğan konuya ilişkin, “Bu büyük projeyi devletimize ve milletimize herhangi bir yük getirmeden, yap-işlet-devret modeliyle, oldu ki bulamadık, milli bütçeden bunu yapmak suretiyle hayata geçireceğiz” açıklamasında bulundu. Erdoğan’ın sözleri, bu çılgınlığın nasıl bir yıkım yaratacağını berrak biçimde anlatıyor. “Bir yük getirmediğini” söylediği yap-işlet-devret modeliyle yapılan havalimanlarının, köprülerin, şehir hastanelerinin bütçede şimdiden yaratmış olduğu devasa kara deliği düşünürsek, ek masraflarıyla 75 milyar TL’yi fazlasıyla aşacak olan bu projenin yaratacağı sonuçları öngörmek zor değil. Erdoğan’ın alternatif olarak kamu bütçesinin kullanılabileceğini açıklaması ise, emekçi halkın vergilerinin doğrudan bir yıkım projesine gömüleceğinin açık itirafı anlamına geliyor.

“Soygun düzenini çılgınca sürdürecek” bu projeye kamu kaynaklarından on milyarlarca akıtılması büyük bir iştahla savunulurken ve projeye karşı çıkanlar, 2019 Bahçelisi tarafından vatan haini ilan edilirken, emekçi halka sefalet koşullarının dayatılması, “makroekonomik istikrar”, “devlet ciddiyeti”, “tasarruf zorunluluğu” gibi söylemlerle büyük bir ciddiyetle savunulmaya devam ediyor. EYT’lilerin gasp edilmiş haklarının verilmesi durumunda devletin batacağını iddia edenler, Kanal İstanbul’la Türkiye’nin büyük bir “sükse” yapacağını açıklıyorlar. Ülkenin çalışanlarının neredeyse yarısını ilgilendiren asgari ücret zamlarındaysa gerçek enflasyonun çok daha altında bir rakam dayatılmaya devam ediyor. Toplu sözleşme sürecindeki metal işçileri ise, grev yasakları ve işten atmalarla tehdit ediliyor.

Bu yağmacı “çılgınlık” düzeni altında ekonomide ve iç politikada durum giderek kötüleşirken, Saray ittifakı her geçen gün biraz daha fazla “beka” söylemine sarılıyor. “Barış Pınarı” operasyonundan umduğunu bulamayan Saray yönetimi, şimdi odağını Libya’ya çevirmiş durumda. Saray sözcüleri Libya’ya asker göndermenin Türkiye’nin bir beka meselesi olduğunu, Libya Ulusal Mutabakat Hükümetiyle yapılan askeri ve güvenlik anlaşmalarının “büyük oyunu bozduğunu” vurgulamaya başladılar. Türkiye’nin egemenlik haklarından bahseden Saray yönetiminin tek ilgilendiği konunun kendi egemenliğinin sürdürülmesi ve kendi kanatları altında palazlanan oligarşik şirketlerin çıkarlarını maceracı ve yayılmacı bir dış politikayla savunmak olduğu açıkça ortada. Tam da bu nedenle, iktidarın iç politikadaki “çılgınlıklarının” devamı dış politikaya da yansımakta ve bölge halkları arasında düşmanlığı körükleyen adımlar atılmakta. AKP’nin “yerli ve milli” makyajıyla sunduğu maceracı girişimler, tam tersine Türkiye’yi emperyalizm ve Rusya karşısında daha da bağımlı ve kırılgan hale getirmekte.

Gerek içeride sefalet ve baskıyı katmerleştiren “çılgınlıklar” gerekse de dışarıda izlenen tehlikeli, yayılmacı politikalar karşısında işçi sınıfının bağımsız, enternasyonalist sesine ihtiyaç her geçen daha fazla artıyor. Saray’ın yıkım politikalarına karşı emekten yana tüm kesimlerin böyle bir alternatifi inşa etmek için birleşik mücadeleye omuz vermesi gerekiyor.

Kanal İstanbul – Muhittin Karkın’la Gündem Sohbetleri – 31.12.2019

0

Çevre mühendisi Sedat Durel ile Kanal İstanbul üzerine sohbet

Metal işçilerinin fabrika eylemleri sürüyor

0

Metal iş kolunda toplu iş sözleşmesi (TİS) devam ederken, işçiler metal patronlarının sendikası MESS’e karşı fabrikalarda uyarı eylemleri yapıyor. Düşük zam oranı ve 3 yıllık sözleşme dayatmasında bulunan patronlara karşı sendikaların öncülüğünde metal işçileri mücadeleye hazır olduklarını uyarı eylemleriyle göstermiş oldular.

TİS sürecinde krizi bahane eden metal patronları, işçilerden fedakarlık beklediklerini belirterek, düşük zam teklifinin sinyalini vermişti. Onların bu beklentilerini boşa çıkarmak ve sendikaların belirlediği koşullarda bir TİS yapabilmek için işkolundaki bütün sendikaların birlikte hareket etmesi ve metal işçilerinin tabandan örgütlenen birliğinin kurulması zorunluluktur.

Metal işkolunda örgütlü olan sendikaların aralarında diyalog ve işbirliği protokolü imzalamaları işçilerin ortak hareket etmesi adına olumlu bir adım olmuştu. Bu protokole sadık kalınırsa işçilerin mücadele kararlılığı artacak ve diğer işçi sınıfı kesimlerine ışık tutacaktır. Şimdi bu protokol gereğince sendikaların sözleşme sürecinde ortak hareket etmeleri ve tabanlarını MESS dayatmalarına karşı harekete geçirerek, grev kararlılığı vurgulanmalıdır.

Birleşik Metal İşçileri Sendikası 26 Aralık Perşembe günü internet sayfasından yaptığı açıklamada toplu iş sözleşmesi için arabulucu görüşmelerinden sonuç alınamadığını ve grev sürecine girildiğini açıkladı. Birleşik Metal İş’e bağlı Gebze’de kurulu olan Sarkuysan işçileri de 26 Aralık Perşembe günü fabrikalarında uyarı eylemi yaptı. İşyeri temsilcisi yaptığı konuşmada metal patronlarına seslendi, işçilerden fedakarlık beklenmemesi gerektiğini vurgulayarak metal işçilerinin kararlılığını eylemlerle gösterdiğini söyledi. Daha sonra “Patronların kölesi olmayacağız, metal işçileri direniyor” pankartı açarak servislerin toplanma alanından fabrikaya doğru kalabalık bir yürüyüş gerçekleştirildi. “Direne direne kazanacağız”, “Kurtuluş yok tek başına ya hep beraber ya hiçbirimiz”, “MESS şaşırma, sabrımızı taşırma”, “Genel grev genel direniş” sloganlarını sıklıkla atan işçiler fabrikalardan başlattıkları eylemliliklerini gerekirse greve kadar götürme iradesinde olduklarını göstermiş oldular.

Eylemden sonra işyeri temsilcilerine Metal Gazete’yi vererek, sürece dair bir sohbet gerçekleştirdik. Sohbette metal işçilerinin kararlılığı ve mücadeleyi sonuna kadar götürme iradesini görmüş olduk.

Türkiye-Libya anlaşması: Maceracı dış politikada yeni perde

0

Doğu Akdeniz’deki petrol ve doğalgaz rezervlerinin kontrolüne ilişkin gerilim gün geçtikçe artıyor. Türkiye’yi gerek bölge ülkeleri, gerekse de ABD ve AB ile karşı karşıya getiren bu mesele, Türkiye ile Libya arasında imzalanan anlaşmalarla yeni bir boyut kazandı. Türkiye 27 Kasım’da Libya Ulusal Mutabakat Hükümetiyle deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ve güvenlik ve askeri işbirliğine ilişkin bir mutabakat muhtırası imzaladı. Bu gelişmeyle Türkiye Akdeniz’deki münhasır ekonomik bölge sınırlarını Yunanistan, Güney Kıbrıs ve Mısır aleyhine genişletirken, Libya’ya asker gönderme seçeneğini de içeren kapsamı oldukça geniş bir anlaşmaya imza atmış oldu. Saray rejimi, bu anlaşmayı yeni bir Sevr girişiminin parçalandığı, “büyük oyunun bozulduğu” biçiminde kamuoyuna duyurdu. Saray ittifakının küçük ortağı Bahçeli ise, Libya’ya asker göndermenin de bir “beka meselesi” olduğunu iddia ederek, Türkiye’nin bekasına ilişkin sınırları yeni bir merhaleye taşımış oldu.

Bölgedeki gerilimin kaynağında, 2010’da Doğu Akdeniz havzasında bulunan büyük ölçekteki petrol ve doğalgaz yatakları bulunuyor. Küresel ölçekte mevcut petrol kaynaklarının tükenmeye başlamasıyla birlikte, emperyalist ülkelerin petrol tekelleri gözlerini bu bölgeye dikmiş durumda. Öte yandan, bölge ülkeleri bu pastadan elde edebilecekleri en büyük payı kapmanın peşinde. Peki, bölgedeki fosil yakıt rezervleri hangi ülkeye ait ve nasıl paylaşılacak? Uluslararası hukuka göre, bir ülke kara sınırından 200 deniz mili (370 km) mesafeye kadar bir alanda yeraltı ve yerüstü zenginlikleri kullanma hakkına sahip. Buna münhasır ekonomik bölge adı da verilmekte. Ne var ki, Akdeniz bölgesi gibi ülke sınırlarının birbirlerine oldukça yakın olduğu yerlerde bu bölgeler ikili anlaşmalarla belirleniyor. Üstelik, Türkiye ve Güney Kıbrıs’ın birbirlerini tanımamaları, korsan İsrail devletinin Filistin’in zenginliklerini yağmalayarak girişimlerde bulunması, emperyalist devletlerin bölgesel düşmanlıkları körükleyecek biçimde bu konuya müdahil olmaları gibi etkenler, meseleyi oldukça karmaşık ve bölge halkları açısından tehlikeli hale getirmekte.

Mesele ne zaman bir gerilim kaynağına dönüşmeye başladı? Güney Kıbrıs bölge ülkeleriyle münhasır ekonomik bölge anlaşmaları imzalaması ve ardından çokuluslu petrol şirketlerinin Güney Kıbrıs yönetimiyle anlaşarak petrol arama faaliyetlerine girişmeye başlamasına Türkiye tepki gösterdi. Türkiye hükümeti bu anlaşmaları tanımadığını ilan etti ve ardından kendi petrol arama şirketlerini bölgeye gönderdi. Bunun ardından, Libya’nın batı kısmını kontrol eden Ulusal Mutabakat Hükümetiyle yaptığı anlaşmayla, Mısır ve Yunanistan’ın da hak iddia ettiği bölgelerde kesinlikle petrol ve doğalgaz arama faaliyetlerine izin vermeyeceğini açıkladı. Yunanistan ve Mısır bu anlaşmayı tanımadıklarını açıkladılar ve konuyu BM’ye taşıdılar.

Konuya ilişkin bu çok kısa özetin ardından, meselenin politik boyutuna gelelim. Öncelikle, bu konu önümüzdeki yıllarda önemi daha da artacak biçimde gündemimizde yer alacak ve bölge halkları arasında düşmanlıkları körükleyecek, belki de çatışma ve savaş sebebi doğuracak temel maddelerden birisi haline gelecek. Dolayısıyla emekçilerin bu konuyla yakından ilgilenmesi ve meseleye sınıfsal, enternasyonalist bir yaklaşım geliştirilmesi büyük önem taşıyor. Böylesi bir yaklaşımın temel köşe taşlarını oluşturacak başlıkları madde madde özetlemeye çalışalım.

İlk olarak, kendi çokuluslu tekellerinin çıkarları adına bölgeye müdahale eden ve halklar arasındaki düşmanlıkları körükleyen asıl aktör olan emperyalist ülkeler, petrol şirketleriyle birlikte bölgeden tasfiye edilmelidir. ABD, İtalya ve Fransa’nın bölgede petrol arama faaliyetleri derhal son bulmalıdır. Bu çerçevede, emperyalizmin bölgedeki askeri üsleri kapatılmalıdır. Bunlar arasında, öncelikle Kıbrıs’taki İngiltere üslerini ve İncirlik üssünü sayabiliriz. İkinci olarak, bölge ülkelerinin hükümetleri, bölgede yayılmacı ve saldırgan politikalara son vermeli, kendi patronlarının çıkarları için halklar arasında düşmanlık yayan milliyetçi, şovenist politikaları durdurulmalıdır. Üçüncü olarak, petrol ve doğalgaz şirketlerinin kârları uğruna hem Akdeniz havzasını hem de tüm dünyayı daha fazla kirletecek enerji politikalarına karşı çıkılmalıdır. Fosil yakıtlar yerine doğayı ve canlı yaşamı tahrip etmeyen enerji politikalarını yükseltmek zorundayız. Bütün bunları ise, emperyalizme ve onların çokuluslu şirketlerine göbekten bağlı, kendi oligarşik sermayelerinin çıkarlarını temsil eden yönetimler değil, ancak bir işçi-emekçi hükümeti gerçekleştirebilir.

Saray yönetiminin politikalarına bu çerçeveden baktığımızda, Libya ile yapılan anlaşmaların maceracı, saldırgan ve yayılmacı dış politikada yeni bir aşama olduğunu görüyoruz. İçi boş tehditlerle, saldırgan ve yayılmacı bir politika izleyerek Saray yönetimi, bir yandan “beka söylemiyle” meşruiyetini içeride sağlama çabasını sürdürürken, diğer yandan kendi kanatları altında gelişen silah ve enerji sektörlerinin çıkarlarını koruma gayretinde. “Sevr’i parçaladığını” iddia eden hükümetin, NATO’nun bölgedeki en önemli ülkesi olduğunu unutmayalım. Saray’ın saldırgan ve yayılmacı politikaları karşısında bizler şunu söylemekte ısrar edeceğiz: Bölge halkları arasında düşmanlıkları körükleyen politikalarla “ulusal çıkarlar” korunamaz. Tam tersine, bölgeye ekilen savaş tohumları emekçi halkların çıkarlarına verilecek en büyük zarardır.

Şilili kadınlardan Türkiye’deki kadınlara destek

0

Şili’de kadın mücadelesinin bileşenlerinden biri olan ISADORA Chile’nin* Türkiye’de Las Tesis performansını sergileyen kadınlara yönelik baskılar ve polis müdahaleleri karşısında ilettiği dayanışma mesajını okurlarımızla paylaşıyoruz.

* İşçilerin Uluslararası Birliği Dördüncü Enternasyonal Şili seksiyonu ve İşçi Demokrasisi Partisi’nin kardeş örgütü İşçilerin Sosyalist Hareketi’nden (MST) kadınlar + bağımsızlar

“Şili Isadora -Mücadeledeki Kadınlar- olarak, “Yolunun Üzerindeki Tecavüzcü” adlı “Las Tesis” grup dansını yaparken Erdoğan hükümetinin saldırısına uğrayan Türkiyeli kadın dostlarımızın yanında olduğumuzu duyururuz. Tüm dünyada kadınlar, hükümetlerden aldıkları güçle polis tarafından politik ve cinsel tacize maruz tutulmaktadır, ve biz feministler buna izin veremeyiz! Bu nedenle, Türkiye’deki kadın hareketiyle tam bir dayanışma içinde olduğumuzu ve sadece kadın olduğumuzdan ötürü maruz kaldığımız her türlü şiddeti kınamaya devam edeceğimizi duyururuz.Kadınların mücadelesi uluslararası olmalıdır, zira kapitalist ve patriyarkal hükümetler bize dünyanın her tarafında saldırmaktadır. Başarmak ve kadın düşmanı bu hükümetlere karşı koymak için birleşmeliyiz!”  

Metnin İspanyolca orjinali:

“Desde Isadora – mujeres en lucha – Chile, solidarizamos con las compañeras en Turquía, quienes fueron brutalmente reprimidas por el gobierno de Erdogan, cuando realizaron la performance del grupo “Las tesis” llamado “Un violador en tu camino”. Las mujeres de todo el mundo sufren violencia política y sexual por parte de la policía con la complicidad de los gobiernos, ¡y las feministas no podemos dejarlos pasar!. Por lo tanto, toda nuestra solidaridad se dirige al movimiento de mujeres en Turquía y seguimos denunciando toda la violencia que sufrimos por el solo hecho de ser mujeres.
La lucha de las mujeres debe ser internacional, porque los gobiernos capitalistas y patriarcales nos atacan en todo el mundo. ¡Debemos unirnos para tener éxito y derrotar a estos gobiernos misóginos!”

Kuzey Ormanları Savunması’ndan çağrı: Ya Kanal ya İstanbul!

0

Türkiye’nin günlerdir tartıştığı “Kanal İstanbul” projesi için hazırlanan Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu halkın görüş ve önerileri için 10 gün süre ile askıya çıkarıldı.

Dün (26 Aralık) Kuzey Ormanları Savunması’nın çağrısıyla pek çok siyasi parti temsilcisi ve sivil toplum örgütü katılımcıları Levent Kültür Merkezi’nde bir araya geldi. Kuzey Ormanları Savunması temsilcisi Ayşe Yıkıcı; halkın eleştiri ve görüşlerine açılan ÇED Raporu’nun projenin olumsuz çevresel etkilerini bertaraf edecek değerlendirmeler içermediği vurgusuyla toplantıyı açtı. Ardından söz alan Cemil Aksu, ÇED raporuna itirazın çok önemli olduğunu, İstanbul’un kaderinin bu projeye bağlı olduğunu vurguladı.

Toplantı boyunca öne çıkan eleştirileri sıralamak gerekirse; Kanal İstanbul Projesi ile,

1- İstanbul’un yaşam destek sistemleri olan Kuzey Ormanları, su havzaları, su havzalarını besleyen su kaynakları, tarım ve mera alanları yok olacağı;

2- İstanbul’un önemli su kaynaklarından biri olan Sazlıdere Barajı’nın yok olacağı;

3- Doğal yaşam alanları, doğal ve arkeolojik sit alanları, tabiat parkları, milli parklar vb. koruma alanlarının yok olacağı;

5- Sadece İstanbul da değil, Trakya’ya kadar tatlı suların beslediği tarım alanlarının yok edileceği için bölgede tarım ve hayvancılık yapılamaz hale geleceği;

6- ÇED Raporuna göre 1.155.668.000 m3 olan kazı materyalinin taşınmasıyla bozulan ekosistemin halkın sağlığını tehdit edeceği;

7- Üç aktif fay hattının geçtiği bölgeye nüfus ve yapılaşma baskısı yükleyerek afet riskini artıracağı vurgulandı.

Acil Eylem Planı

Kanal İstanbul’un ÇED raporu 3 Ocak’a kadar halkın görüş ve önerileri için askıda kalacak. Tüm İstanbul halkının TMMOB İstanbul İl Koordinasyon Kurulu’nun hazırladığı dilekçe yönergesi ile İl Çevre Müdürlükleri’nin önüne gitmesi, gerek hukuki yolları tüketmek gerekse AKP iktidarının kar hırsını teşhir etmek adına hayati önemde.

Yüzlerce taşeron firmanın, onlarca hafriyat kamyonunun, binlerce emekçi güvencesiz ve fazla çalışma koşullarında en az 5 yıl sürecek bu ekolojik yıkım projesinde ter döküp, dirsek çürütmesi, canından olmasına karşı, İstanbul halkının can sağlığı için Kanal İstanbul projesine karşı duralım!

VIP Tekstil işçilerinin sendika hakkına dokunulamaz!

0

20 Kasım’da Kocaeli Darıca’da bulunan VIP Giyim’de sendika çalışması yürüten işçilerden biri patron tarafından işten çıkarıldı. Ardından sendikal faaliyete başlamış olan işçiler için fabrika içinde bir cadı avı başladı. Patron işçilerden zorla e-Devlet şifrelerini istedi ve şifrelerini paylaşmayan işçileri işten çıkardı. Bu sırada fabrikanın içinde işsizlik ve mobbing tehdidiyle bir korku ve baskı rejimi kuruldu.

Çoğunluğu kadınlardan oluşan ve 600’den fazla işçinin çalıştığı fabrikada işçiler, işten atılanların geri alınması talebiyle direnişe çıktılar. DERİTEKS sendikası fabrika yönetimine görüşme teklifi yapmış olsa da henüz bu öneri patron tarafından kabul edilmiş değil.

İşçilerin sendika hakları için mücadele ediyor olmalarının ardında yatan sebep çok. Bunların başında günde 10 saatin üzerinde çalışıyor olmaları ve 22 yıllık işçilerin dahi asgari ücret bandında maaş almaları geliyor. Bunun yanı sıra erkek işçilerin ücretleri kadın işçilerin ücretlerinden daha yüksek. İşçiler eşit işe eşit ücret talep ediyor.

Fabrika önünde direnişlerini sürdüren işçiler bütün sendikalara ve emek dostlarına dayanışma çağrısında bulundular. Sendika hakkının savunulması için bu çağrıya kulak vermek şart.

Asgari ücret niçin tüm emekçilerin mücadelesidir?

0

Gazetemizin Ocak sayısı matbaaya girmeden hemen önce 2020 yılının asgari ücreti açıklandı: 2.324 TL. Elbette patronlar ile iktidarın işbirliği ile işçi sınıfına gene yoksulluk uygun görüldü.

Asgari ücret tespit komisyonu daha toplanmadan önce sendikalar Türkiye’deki tüm emekçileri asgari ücret için mücadele etmeye çağırmışlardı.

Peki, asgari ücret için niçin tüm Türkiye emekçileri bir arada mücadele etmeli?

Türkiye’de asgari ücret

Normal şartlarda minimum ücret olması gereken asgari ücret Türkiye’de hiç de asgari bir ücret değil, aksine ortalama ücrete denk geliyor. Türkiye’de maaşlıların yüzde 11’i asgari ücretin altında bir maaşa çalışıyor. Asgari ücretin yalnızca yüzde 20 fazlasından az (yani 2.424 TL altında) maaş alan emekçiler ise tüm işçilerin yüzde 64’ünü oluşturuyor.

Asgari ücretteki her artış asgari ücretle çalışan emekçilerin sayısını artırırken, asgari ücretin bir nebze üzerindeki maaşların da baskılanması sonucunu doğuruyor. İkinci bir saldırı dalgası olarak ise, asgari ücrete gelen düşük zam sonucunda önce tüm toplu sözleşmeler, sonrasında da asgari ücret üzerindeki tüm maaşlar daha az zam ile enflasyon karşısında eritiliyor.

Bugün Türkiye’de asgari ücret ve asgari ücret mücadelesi istisnasız tüm emekçilerin ücret mücadelesi ile yakından ilişkili durumda. Yaşamak için çalışmak zorunda olan her emekçinin, asgari ücretin insanca bir düzeye çekilmesi için verilen mücadelede yerini alması gerekir. Aksi durum önce asgari ücretlileri, hemen ardından toplu sözleşme dönemi gelen metal işçilerini ve sırası ile tüm çalışanları daha yoksul, patronları ise daha zengin hale getirmenin yolunu yapar.

Asgari ücret tespit komisyonundakiler kimlerdir ve emekçilere karşı nasıl mücadele ederler?

Bugün 4857 sayılı iş kanunu uyarınca asgari ücret en geç iki yılda bir Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın topladığı Asgari Ücret Tespit Komisyonu aracılığı ile belirleniyor.

Komisyonda beş hükümet, beş işveren ve beş işçi temsilcisi yer alıyor. Bunun manası şu: İşverenleri temsilen Türkiye’nin en büyük patron örgütü olan Türkiye İşverenler Sendikası, işçileri temsilen Türk-İş, son olarak da hükümet temsilcileri masaya oturuyor. Hükümetin tamamının patron olduğunu ve hepsinin şirketleri olduğunu düşünecek olursak, onların temsilcilerinin de patron olmaları gayet normal (!). Bu durumda komisyonda on patron, beş de işçi temsilcisi var diyeceğiz, ancak Türk-İş’i temsil eden heyetin asgari ücretin kaç katı maaş aldığını görünce bunu da söyleyemiyoruz.

Her ne kadar işçilerin basıncı Türk-İş bürokrasisini komisyonda aktif olmaya zorlasa da Başkan Ergün Atalay’ın son düzlükte “Uzasa işi karıştıracağız. En azından kapattım böyle,” dediğine şahidiz.

Komisyona diğer sendikalardan temsilciler alınmadığı gibi, komisyon kararına itiraz da edilemiyor.

Bu antidemokratik uygulama dahi patronları yeterince tatmin etmemiş olacak ki, komisyon 2018 Temmuz’unda çıkan bir kararname ile bir kişiye, yani cumhurbaşkanına bağlandı. Böylece komisyonun bu patron ağırlıklı bileşeninin meclis önergesi gibi yöntemler ile değiştirilebilmesinin önü kapatıldı.

Hükümetin asgari ücret hedefi ne?

Yerli ve milli olmakla övünen ancak her adımlarında yabancı patronların çıkarlarını kendi zenginlerinin çıkarından ayrı tutmayan hükümet, asgari ücret konusunda da yabancı patron temsilcilerinin sözünü dinledi. IMF’nin Eylül ayında yayımladığı Türkiye raporunda asgari ücretin gerçekleşen enflasyon üzerinden değil, hükümetin enflasyon beklentisi üzerinden zamlanması öneriliyordu. Damat Albayrak raporu çok beğenmiş olacak ki hemen bir hafta sonra asgari ücretin belirlenme yönteminin bu olacağını ifade etti. Gerçek enflasyonun yüzde 20’leri aştığı bu koşullara karşı Albayrak’ın yayımladığı enflasyon beklentisi yüzde 8,5 idi.

Patron cephesi asgari ücreti enflasyonla eriterek her geçen gün işçiyi daha fazla sömürmenin yollarını arıyor. Her sıkıştığında, işçilerden alınan vergilerle oluşturulan kamu kaynaklarını patronlara dağıtıp, onlara vergi afları ve muafiyetleri sunan hükümet de asgari ücret konusunda patronların adeta sözcülüğünü yapıyor.

Ücret nasıl belirlenmelidir?

2020 yılı asgari ücreti ne olarak belirlenirse belirlensin, bunun için verilen mücadelenin hepimizin mücadelesi olduğunu unutmamalıyız.

Yoksulluk darboğazından bir nebze olsun kurtulabilmek için DİSK, 2020 yılında asgari ücretin net 3.200 TL olması gerektiğini söylemişti.

Komisyonun açıkladığı karar bunun yanına yaklaşamasa dahi asgari ücret konusunda sendika farkı gözetmeksizin ve sendikalı-sendikasız ayrımını tanımaksızın ortak bir mücadele yürütmemiz gerektiğine inanıyoruz.

Zammımızın az da olsa çok da olsa enflasyon karşısında eriyeceğini ve 2021 yılına girerken bu yıl alabildiğimiz şeyleri satın alamayıp daha da çok borçlanacağımızı öngörebiliyoruz.

Patronun üretenin emeğine el koyma düzeni devam ettikçe insanca yaşama hakkı hiçbir şekilde kendiliğinden gelmeyecek. Kalıcı ve güvenilir sonuçları ise ancak mücadelemizin kararlılığı ve gücü belirleyecek.

Asgari ücret tespit komisyonu her ne karar alınmış olursa olsun, 2020’de sendikalaşma-örgütlenme-toplu sözleşme çalışmalarımızla asgari ücreti patron temsilcilerinin değil, işçinin örgütlü gücünün belirleyeceği günler için mücadele etmeyi sürdüreceğiz.

Trelleborg işçileri insanca ücret için grevde!

0

Gebze’deki Trelleborg işçileri toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde yaşanan anlaşmazlık sonucunda 10 Aralık itibariyle haklarını kullanarak greve çıktı. Fabrika önünde eylemlerini sürdüren Petrol-İş’e bağlı yaklaşık 400 işçi, Petrol-İş Gebze Şubesine bağlı işyerlerinden temsilciler ve kitle örgütlerinin dayanışma ziyaretleriyle güç buluyorlar.

Gazete Nisan olarak 18 Aralık günü gerçekleştirdiğimiz ziyarette işçiler grev sürecine ilişkin şu bilgileri paylaştılar: “Toplu iş sözleşmesi süreci 1 Temmuz tarihinde başladı ve bugüne kadar 9 ayrı müzakere gerçekleşti. Ekonomik krizin en sert olduğu ve işten çıkarmaların en fazla olduğu; artan zamların, emekçiler üzerindeki baskıların en yoğun olduğu Temmuz ayında sendikayla beraber karar alıp taleplerimizin arkasında durarak bugüne kadar geldik. Sürdürmekte olduğumuz grev, toplu sözleşme sürecinde ücret artışı maddesinde anlaşmaya varılamadığı için başladı. İşverenin verdiği son teklif yüzde 23 zam. Bizim gelebildiğimiz son nokta yüzde 37,5. Anlaşmaya varamadığımız için de grev yoluna başvurduk. Ücretlerimiz çok düşük ve biz insanca yaşayacağımız bir ücret istiyoruz. Bunun için mücadelemize devam edeceğiz.”

Tüm işçiler fabrika önünde bulunuyor ve mücadelelerini güçlü bir direniş ve dayanışma ile sürdürüyorlar. 1985 yılında Petrol-İş’in örgütlendiği bir fabrika olan Trelleborg’da tamamen kol gücüne dayalı bir emek süreci var. İşçiler, haftada 45, ayda 225 saat çalışıyorlar. Toplamda 324 işçi çalışıyor. Ve bu 324 işçinin tamamı sendikalı.

Uluslararası bir şirket olan Trelleborg’da kauçuk hortum ve basınçlı hortum türünden iş makineleri ve sondaj-kazı yapımında kullanılan ürünler üretiliyor. Yapılan üretimin yüzde 95’inin ihraç edildiğini söyleyen işçiler, nasıl bir üretim sürecinde bulunduklarını ve yarattıkları değeri şöyle aktarıyorlar: “Patronlar bu ürünleri ihraç ederken ürünün fiyatı döviz kuru üzerinden belirlenip öyle satılıyor, bizlere ödeme yapılırken ise TL cinsinden ödeme yapılıyor. Bizler ilk kaybımızı bu kur üzerinden alıyoruz, ardından da ülkedeki krizin sonuçlarından etkileniyoruz. Her dönem yeni bir vergi kesintisiyle karşılaşıyoruz, 100 lira kazanıyorsak 40 lirası kesiliyor.”

Grev ve dayanışma esnasında en fazla dayanak aldıkları şeyin fabrikada çalışan işçilerin ortalama çalışma yılları olduğunu söyleyen işçiler; tüm işçilerin 13 yıl gibi yüksek bir ortalama ile burada çalıştıklarını belirtiyor ve bunun mücadelelerini daha da kuvvetlendirdiğini söylüyorlar.

Trelleborg’un mücadele deneyimi yüksek bir fabrika olduğunu söyleyen işçiler, bu sürecin uzun soluklu olacağını tahmin ettiklerini ve bunun mücadele azimlerini daha da artırdığını söylüyor. Bizler de Trelleborg işçilerinin ve diğer tüm emekçi halkın daha iyi bir yaşam ve insanca ücret için başlattıkları grev ve mücadeleyi destekliyoruz.

Dünyayı sarsan ayaklanma dalgası

0

Hong Kong’dan Latin Amerika’ya, Fransız genel grevinden, Ortadoğu ve Kuzey Afrika’ya; halk ayaklanmalarının izleri gezegeni ateşe verdi.

2019 yılının başından bu yana, devrimci dalga güçleniyor. 2018 yılının sonunda Fransa’daki Sarı Yelek‘lerin müthiş ayaklanması bir ilk örnek olmuştu. 2019 yılı, Cezayir’deki diktatör Bouteflika’yı istifa ettiren halk ayaklanmasının büyük zaferiyle başladı. Ardından, Hong Kong’da aylardır Çin Komünist Partisi diktatörlüğüne karşı koyan ve dünyayı sarsan büyük ayaklanmalar geldi. Temmuz’da Puerto Rico’da patlak veren “Yurttaş Devrimi” genel valiyi iktidardan indirdi. Son aylarda, Katalan halkının mücadelesinin siyasi mahkumların özgürlüğü için etkileyici bağımsızlık ayaklanmalarıyla yeniden canlandığına tanık olduk. Bu arada, Amerika Birleşik Devletleri’nde, yarım yüzyılın en uzunu olan ‘’General Motors’’ grevi gerçekleşti.

Halk ayaklanmalarıyla dolu son çeyrek

Yılın son aylarında, bir dizi devrimci ayaklanma gerçekleşti. Bunların hemen hepsi sınırlı taleplerle başladı (ücretlerdeki veya yakıt fiyatlarındaki artışlar ya da yeni konan bir vergiye karşı) ve hızla hükümetlere karşı bir mücadeleye dönüştü.

Ekvador’daki kısmi ayaklanma başarıya ulaştı. Bu, IMF tarafından dayatılan planın ve petrol fiyatındaki artışın yenilgisiyle sonuçlanan ilk zaferdi. Lenin Moreno hükümeti, Conaie’nin önderliğindeki yerli halk ve ona destek veren öğrenci hareketi, işçiler ve halk kesimleri tarafından ele geçirilen başkentten çekilmek zorunda kaldı. Kontrolü yeniden ele alma çabasından da vazgeçti. Bu zafer muazzam bir etki yarattı: IMF’nin planlarının seferberlikler yoluyla yenilebileceğini gözler önüne serdi.

Neredeyse anında, Şili’de, Piñera’ya ve Pinochet’den miras kalan siyasi-ekonomik modele karşı devrimci bir ayaklanma başladı. Milyonlarca genç, işçi ve kadın, Piñera’nın sağcı liberal hükümetine karşı, tüm siyasi ve sendikal önderlikleri aşarak ayaklandı. Piñera Hükümeti’nin metro ücretlerini yükseltme konusunda geri adım atmış olmasına rağmen, halk olağanüstü hal ve sokağa çıkma yasağını hiçe sayarak, “hükümeti istifa” ve ekonomik modelin yıkılması talepleriyle sokaklara dökülmeye devam ettiler. Ayaklanma bir buçuk aydan uzun bir süredir devam ediyor; Piñera’nın gitmesini, bütün kemer sıkma programının sona ermesini ve Pinochet kalıntısı, son otuz yılın siyasi rejiminin sona ermesi isteniyor.

Haiti’de ise yeni bir halk ayaklanması gerçekleşti (bu dördüncüsü). Lübnan’da işçilerin, gençlerin ve halk sektörlerinin hükümetin istifasını talep ettikleri gösterileriyle “WhatsApp Devrimi” yaşanmaya başladı. Irak’ta, hükümetin çöküşüyle sonuçlanan devasa ayaklanmalar oldu. İran ve Etiyopya’da da sokaklara dökülen milyonlarca insan görüldü. Bolivya’daki gerici darbeye karşı büyük yürüyüşler ve mücadeleler geröekleştirildi. Yıl, Kolombiya’da genel grevler ve büyük protestolarla sona ererken Fransa’da 1995’ten bu yana en büyük, neredeyse süresiz bir genel grev başladı.

Bunların yanı sıra, 8 Mart Dünya Grevi ve diğer protesto gösterilerinde somutlanan kadınların yeşil dalgasının devamını da içeren ve dünya iklim değişikliğine karşı yeni kitlesel ve küresel bir gençlik hareketinin doğduğu 2019 yılı yaşamış olduk.

Kemer sıkma planlarına karşı küresel isyan

İşçi sınıfı, gençlik, kadınlar ve diğer halk kesimleri, bu ayaklanmalara katılıyorlar. Halk ayaklanmaları, genel grevler, genç kitlelerinin gösterileri, işsizler, yerli halklar, ulusal sorunlar için mücadeleler… Birçok yerde, geleneksel partilerin ve sendikaların eski önderliklerini geride bırakıyorlar; Şili’de olduğu gibi bazı ülkelerde ise mücadelelere kimse önderlik etmiyor. Şili, Lübnan ve Irak’ta bu dinamik yürürlükte. Farklılıklarının ötesinde, hepsinin ortak bir özelliği var: Kemer sıkma planlarına, emperyalist kapitalizmin ve hükümetlerin aşırı sömürü ve yağmalama politikalarına karşı koymaları…

Bu durumun kökeni 2007 yılında başlayan küresel kapitalist krize dayanmakta. Emperyalizm ve dünya kapitalist hükümetleri bu sorunu, gittikçe daha da katılaşan kemer sıkma tedbirlerini, işçi sınıfının ve ezilen kesimlerin sırtına yükleyerek atlatmaya çalıştılar. Fakat işçilerin ve halkın olağanüstü öfkesiyle karşılaştılar. En kritik noktalardan biri de 2011 yılındaki “Arap Baharı” idi. Şimdi ise dünya genelindeki kitlelerin tehlikeli ayaklanmaları neticesinde, emperyalizmin daha çok sömürüyle krizin üstesinden gelmesini daha da zorlaştıran yeni bir devrimci dalga ile karşı karşıya bulunmaktayız. Büyük politik istikrarsızlıklar yaratan ayaklanmalarda kilit rol oynayan faktör bu ve bu ayaklanmalar çoğu yerde hükümetleri düşürüyor ya da politik rejimlere büyük krizler yaratıyor. Ve kemer sıkma planlarını hayata geçiren her türden patron hükümetleri karşısında ceza oyu gibi daha dolaylı olan başka ifadelere bürünüyor.

Emperyalizm ve hükümetleri tarafından aşırı sömürü planlarının uygulanması, kitlelerin nefretini artırmakta. Bu hem liberal sağ hükümetler ve rejimlere, hem de “sol”, “merkez-sol” veya “ilerici” gibi görünen hükümetlere karşı gerçekleşmekte. Bu durum, diğerlerinin yanı sıra, Yunanistan’da Syriza, Venezuela’da Maduro-Chavizm ya da Brezilya’daki Lulismo için de böyle olmuştu. Hepsi burjuva sektörler ile birlikte yöneterek ve çokuluslu şirketlerle anlaşmalar yaparak emekçileri yoksullaştırmaları sonucunda yenilgiye uğradılar.

Ana görev: Yeni bir devrimci önderlik inşası

Bu yeni mücadele dalgasının, devrimci bir önderliğin yokluğu gibi zayıf bir noktaya sahip olduğunu biliyoruz. Bu durum hâlâ işçi sınıfı ve dünya halkları için en büyük sorundur.

Sendika bürokrasileri, kapitalist hükümetler ile reformist ve uzlaşmacı önderlikler, kitlelerin ayaklanmalarına ihanet etmektedir.

Önümüzdeki görev ise yeni devrimci önderliklerin inşasıdır ve bunun için, her ülkede devrimci partilerin inşa edilmesi gerekiyor. Bu mücadeleyi üstlenmekteki olumlu unsur ise, her işçi ve halk mücadelesinin ön sıralarında yer alan, eski liderleri aşan binlerce ve binlerce savaşçının varlığıdır. Devrimci önderlik eksikliğinin üstesinden gelmenin temel unsurları burada bulunmaktadır. Yalnızca en acil talepler için mücadelede başı çeken değil, aynı zamanda kitlelerin sürekli seferberliğini geliştiren, kapitalizme son verme hedefiyle işçi-emekçi hükümeti ve sosyalizm programını öne süren yeni bir önderlik…

Arjantin’deki Sosyalist Sol partisinin ve İşçilerin Uluslararası Birliği-Dördüncü Enternasyonal’in (İUB-DE) önderlerinden Miguel Sorans tarafından Sosyalist gazetesinde yayımlanmıştır.

Siperde kucaklaşma…

0

O sıcak 1914 yazındaki uluslararası kriz, çok sayıda sıradan insanı gafil avladı. Avusturya veliaht prensinin Saraybosna’da öldürülmesinin yalnızca beş hafta içinde topyekûn bir Avrupa Savaşı’nı tetikleyebileceğini çok az sayıda insan öngörmüştü.

Oysa on milyondan fazla askerin ve altı milyon sivilin can vereceği korkunç ve sanayileşmiş devasa bir yıkımının koşulları son 15 yıldır olgunlaşmaktaydı.

Bir asırdır üzerinde ciddi bir savaş yaşanmamış Avrupa toprakları, süratle güçlü kapitalist devletler ve bu devletlerin endüstriyel ve finansal çıkar grupları arasında bir iç çatışmaya sürüklenecekti. Şüphesiz bu sanayileşmiş kıyım makinesinin ana odağı yeni sömürge toprakları kazanma hedefiydi.

Dünya işçi hareketi, bu korkunç kıyıma hazırlıksız değildi. 19. yüzyılın son on yılı boyunca uluslararası işçi hareketi, giderek yoğunlaşan militarizme karşı bir dizi uluslararası kampanya düzenledi. İşçi sınıfı saflarındaki uyanışın basıncı, Sosyalist (II.) Enternasyonal yönetiminin olası bir savaş döneminde işçilerin birbirlerine silah çekmemesi yönünde kararlar almasına yol açtı. Ne var ki, savaş patladığında dünya sosyalist hareketinin sözü geçen hemen hemen tüm önderleri vaatlerine ihanet edeceklerdi.

Başta Lenin, Troçki ve Rosa Luxemburg olmak üzere bir avuç sosyalist önder savaşa uzlaşmaz bir dille karşı çıkmış, bu büyük alt üst oluş koşullarında yeni bir devrimci hat arayışı içine girmişlerdi.

Sıradan insanlara gelince, hemen herkesin fikri, bu zafer ve refah vaat eden savaşın sonbahara, bilemediniz Noel’e kadar süreceği yönündeydi.

Savaşın başındaki milliyetçi şişinme ve coşkunun yerini dünyanın gördüğü ilk sanayileşmiş kıyımın dehşetine bırakması çok zaman almadı.

Bu kitlesel, örgütlü ve kolektif yıkım deneyimi çok geçmeden merkez Avrupa’da birkaç metrelik siperlere sıkışmış çaresiz askerlerin çok boyutlu bir kriz süreci içine sürüklenmesiyle, ama daha çok kendi subayları ve egemen sınıflarından tiksinmeyle özdeşleşecek bir sınıf savaşıyla sonuçlandı.

Önce karşılıklı siperlerde tütün, içki, bisküvi değiş tokuşu ile başlayan yakınlaşmalar, bir süre sonra “Yaşa ve bırak yaşasın” denilen bir yöntemle siperlerde pasif direnişe dönüşecekti.

1914 Noel günü, şafağın körpe ışığıyla birlikte, Belçika ve Fransa’nın batı cephesindeki Alman ve İngiliz askerleri, kazdıkları karşılıklı siperlerde kendi iradeleriyle bir ateşkes ilan ederek, üstlerine meydan okudular. Kendi dillerinde Noel şarkıları söyleyerek yarı donmuş siperlerden çıkmaya; karşılıklı kucaklaşmaya; sigara, askeri ambalajlı şekerlemeler, ceket düğmeleri gibi küçük hediyeler paylaşarak Noel’i birlikte kutlamaya başlamışlardı. Bu etkileyici ve dönüştürücü buluşma kıran kırana bir futbol maçıyla bitecekti.

Daha sonradan tüm batı cephesi hattına yayılacak ve “Kardeşleşme” adı verilecek olan bu eylemlilik ve isyan dalgası olmasa, bu isyancı zemin içine sızacak savaş karşıtı bildiriler, siper gazeteleri ve devrimci propagandacılar da olmazdı. O devrimci propagandacılar olmaksızın asker konseylerinin, barış hareketinin ve gelecekteki devrimci dalganın önderlerinin açığa çıkması da mümkün olmazdı.

O devrimci propagandacılar, Romanya’daki Rus siperlerinden, Verdun cephesindeki Caures düzlüklerinde Fransız birliklerine ve Kiel’deki Alman donanma üssündeki Alman denizcilerine tek bir sloganı usanmaksızın taşıyacaklardı: “Gerçek düşman kendi ülkemizde.”

10 soruda Kanal İstanbul: Fakirden alıp zengine vermek

0

1. Kanal İstanbul’un güzergâhı nedir?

Karadeniz’e Arnavutköy’ün batısından Baklalı-Terkos-Durusu mahallelerinin arasından açılacak olan kanal Sazlıbosna ve Dursunköy Mahallelerinden Sazlıdere barajına ulaşacak, oradan da Altınşehir ve Şahintepe mahallelerinden geçerek Küçükçekmece lagününe ve Marmara’ya bağlanacak.  Böylece bölgenin orman ve tarım alanları ile su havzalarının tamamı yapılaşma rezerv alanı haline gelecek.

2. Kanal İstanbul bizi bağımsız yapar mı? Boğaz trafiği rahatlar mı?

Söylenenlerin aksine projenin tamamlanması halinde, İstanbul boğazı ücretsiz olmaya devam edecek. Rusya ve Kafkaslardan geçen petrol ve doğalgaz boru hatlarından ötürü 2007-2017 yılları arasında boğazdan geçen gemi sayısı yüzde 27 azaldı. Trafiği zaten azalmakta olan Boğaz’a ücretli bir kanalın faydalı olacağını öngörmek güç; öte yandan kanalın büyük maliyeti için yabancı bankalardan alınacak borçlar yoluyla Türkiye’nin daha bağımlı bir hale geleceği söylenebilir.

3. Kanal’ın Marmara’ya etkisi ne olur?

10.000 yıl önce Karadeniz bir göldü. Suların yükselişiyle birlikte bu göl Marmara ve Akdeniz ile birleşerek tuzlanmaya başladı. Karadeniz ile Marmara’nın dengesi ancak son 3500 yılda kurulabildi. Daha az tuzlu olan Karadeniz bugün hâlâ Marmara’dan ortalama 50 cm daha yüksektedir. Bu farklılık Boğaz’da da hassas bir denge yaratır. Tuzlu Marmara akıntısı dipten Karadeniz’e ulaşırken, Karadeniz suyu da üst akıntı ile Marmara’ya ilerler. İkinci bir hattın açılması da zamanla bu tuzluluk değerlerini değiştirip bu dengenin/akıntının kaybolmasına sebep olur. Daha kısa vadede ise Karadeniz’den gelen besin yüklü su Marmara’da tek hücreli canlılarda nüfus patlamasına yol açar. Bu canlılar zaten çok az olan Marmara’nın oksijenini tamamen tüketerek Haliç’in eski hali ile kıyaslanmayacak şekilde Marmara’yı canlılığın olmadığı çürüyen bir deniz haline getirebilir.

4. Kanal’ın İstanbul suyuna ve bölge tarımına etkisi ne olur?

İstanbul su kaynakları kıt bir kenttir. Bu kaynaklardan biri olan Sazlıdere barajının kanala dahil edilmesiyle beraber İstanbul’un su bağımlılığı artar. Melen’den su pompalamak maliyeti arttırırken afet ve kazalar halinde tüm şehre zehirli suların pompalanması ya da su verilememesi riski doğar. Trakya’nın jeolojik yapısından ötürü ise kanaldan sızan tuzlu suyun Trakya topraklarında tuzlanmaya yol açma ve tarımı öldürme riski söz konusudur.

5. Kanal’ın hava kirliliğine etkisi ne olur?

Kanaldan 1,5 milyar m3’lük bir hafriyatın açığa çıkması bekleniyor. Hafriyatın çok daha yüksek olacağını ifade eden eleştirileri bir kenara bıraksak dahi, bu miktarda hafriyatın yalnızca taşınmasının atmosferde bırakacağı etkinin en iyimser bir tahminle 5 yıl boyunca sürmesi beklenir. Bu iyimser planın hayata geçebilmesi için de 3.300 ton dinamitin kullanılması, buna ek olarak da 600 yeni taş ocağının açılması gerekir. Tüm bunlar da dünyadaki her türden kirlilik limitlerinin misliyle aşılacağını ifade eder.

6. İstanbul depreminin kanala etkisi ne olur?

Fay hattına çok yakın olan kanalın beklenen İstanbul depreminden hasar almayacağını düşünsek dahi, Sakarya’dan İstanbul’a pompalanan suyun böyle bir depreme ne kadar dayanabileceği bilinmemekte. Ulaşımın köprülerle sağlanması ve adanın yalıtılması ise afet halinde bölgedeki zayiatın/salgın hastalıkların ciddi şekilde artmasına yol açabilir.

 7. Kanal’ın trafiğe etkisi ne olur?

Karayolu ulaşımının Kanal üzerinde inşa edilecek 6 köprü ile sağlanması planlanmış. İstanbul’un kuzeyinden güneyine tüm yollarının sadece altı köprüye sıkıştırılacak olması bir karayolu trafiği planlamasının yapılmadığını gösterirken köprü geçiş ücretleri hakkında 3. Köprü deneyimimiz dışında elimizde bir veri bulunmamakta.

8. Kanal’ın nüfusa etkisi ne olur?

Şu anda 369.222 kişilik bir nüfus kanala komşu olacak. Ancak kanal sayesinde imara açılacak bölgenin birkaç milyonluk yeni bir nüfusu barındırması önünde hiçbir engel bulunmuyor.

9. Kanal’ın işçi ve emekçilere etkisi ne olur?

Soma madencilerinin iş cinayetine kurban gitmesi karşısında Erdoğan 1800’lü yıllardan örnekler vermişti. Aldığı örnekler yine aynıysa yapımları süresince Süveyş Kanalı’nda 125.000, Panama Kanalı’nda ise 33.000 işçi iş cinayetlerine kurban gitmişti.

10. Kim/niçin ikinci bir boğaza ihtiyaç duyuyor?

İşçileri ölümüne çalıştırdıklarında bile kârları onlara yetmeyen patronlar son yıllarda kendi birikimlerine bir de kamu kaynaklarını dahil ediyorlar. Bugüne değin açılan adrese teslim ihaleler, geçiş garantili köprüler, imar planları, ihtiyaç fazlası güç üreten enerji santralleri bunların basit örnekleri idi. Bugün de patronlar hükümete “Daha fazlasını istiyoruz” diyerek İstanbul’u tarihten silmek pahasına böyle bir projeyi çağırıyorlar.

Arazileri tekellerinde toplayan hükümet yanlısı zenginler varlıklarını katladılar bile. Ancak rant denilen bu haksız kazanç buzdağının yalnızca görünen kısmı. İnşaat patronları İstanbul’u hiç ihtiyaç olmasa da kuzeyinden güneyine kadar kazarak buraya beton dökmek, hafriyatı taşımak ve bunların tamamını devlete fatura etmek için projeyi sahipleniyorlar. Bu da hem işçi emekçilerin vergileriyle oluşan kamu kaynaklarını patronlara açmak, hem de inşaat patronlarını yeni kredilerle ihya etmek anlamına geliyor. Hükümet sonucun ne olacağını hiç mi hiç umursamıyor. Kanalın kullanımı hayalden ibaret.

Patronların kazancının yalnızca görünen boyutu şöyle: Proje açıklanmadan önce Kuzey güzergâhı üzerinde bulunan en ucuz arazinin m2 değeri 5 TL, en pahalı arazinin m2 değeri ise 30 TL idi. Geçtiğimiz yıl bu değerler en düşük 250, en yüksek 600 TL civarına ulaştı.[1]


[1] Yazıda yer alan tüm veriler TMMOB ÇMO İstanbul Şubesi’nin Mayıs 2018’de yayınladığı “Kanal İstanbul ve Yenişehir Rezerv Alanları Teknik İnceleme Raporu”ndan alınmıştır.

Eziyete, ölüme karşı yaşam nöbeti: Atlı faytonlar kaldırılsın!

0

Hayvan hakları aktivistlerinin, sona ermesi için yıllardır mücadele ettiği atlı fayton zulmü, 81 tane atın yakalandıkları bulaşıcı Ruam hastalığı nedeniyle öldürülmesine sebep oldu. Bunun üzerine hayvan hakları aktivistleri soluğu Saraçhane’deki İstanbul Büyükşehir Belediyesi önünde aldılar.

19 Aralık günü saat 14:00’te basın açıklaması için toplanan aktivistler, açıklama sonrası aldıkları ortak karar ile belediyenin önünde “yaşam nöbeti” tutmaya başladılar ve daha önce atlı faytonların kaldırılacağının sözünü veren İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu ile görüşme yapılıp, bu eziyete son verilene kadar nöbete devam edeceklerini belirttiler. Basın açıklaması olarak başlayan eylem, atlara uygulanan eziyet ve köleliğe karşı seferberliğe dönüştü.

23 Haziran seçimi öncesinde Hayvan Hakları Yasama İzleme Delegasyonu’nun “Söz Veriyorum” taahhütnamesi, hayvan hakları üzerine bir dizi uygulamayı içeriyordu. Bunlardan bir tanesi “nostalji” adı altında atların sürüldüğü fayton işkencesinin kaldırılıp, yerine elektrikli faytonların geçirilmesiydi.*

20 Aralık (bugün) saat 19:30’da İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu ile görüşme yapacaklarını söyleyen aktivistler, belediyenin bu konuda, atların doğrudan kullanımını kaldıracak gerçekçi bir tavır almaması halinde eylemlerini sürdüreceklerini söylüyorlar.

*Taahhütnamenin atlı faytonları içeren maddesinde “Atlı faytonları kaldırarak yerine akülü ulaşım araçları koyacağıma, kurtarılan atların ekolojilerine uygun geniş doğal ortamlarda rehabilite edilerek ölene kadar yaşamlarını sürdürmelerini sağlayacağıma söz veriyorum,” deniyordu.

Tarihte bu ay: Osmanlı Devleti’ne isyan eden Şeyh Bedrettin idam edildi

0

Baktı.

Bedreddin yiğitleri kayalardan ufka baktılar.

Gitgide yaklaşıyordu bu toprağın sonu

                     fermanlı bir ölüm kuşunun kanatlarıyla.

Oysaki onlar bu toprağı,

                 bu kayalardan bakanlar, onu,

üzümü, inciri, narı,

tüyleri baldan sarı,

          sütleri baldan koyu davarları,

ince belli, aslan yeleli atlarıyla

duvarsız ve sınırsız

bir kardeş sofrası gibi açmıştılar.

– Nazım Hikmet, Şeyh Bedrettin Destanı

Şeyh Bedrettin, Osmanlı tarihinin en tartışmalı figürlerinden birisi oldu daima. Vakanüvisler (sarayın resmi tarih tezini yazmakla görevli memurları), onu daima mülhitlikle (dinsizlik), şirkle, müşrikle veya tam tersine, padişah ve halife olma isteği uğruna insanları kıyıma götüren bir tez canlılıkla suçladı. Hanedanlık onun ismine ve mirasına çamur atabilmek için birçok takla atmak zorunda kaldı.

Bedrettin 14. yüzyıl sonu ve 15. yüzyıl başlarında yaşadı; Molla Yusuf’tan fıkıh ilmi, Bursa’da astronomi ve matematik, Konya’da mantık ve Kahire, Kudüs, Mekke ve Medine gibi şehirlerde İslam ilmi dersleri aldı. Hüseyin Ahlatî’nin öğrencisiyken Mısır’da tasavvufa yöneldi.

Bedrettin bir vücûdiyye idi; yani vahdet-i vücûd felsefesini savunuyordu. İslam’ın bir kolu olan bu düşünce, dönemin en radikal materyalist dünya görüşlerinden biriydi. Bu felsefeye göre varlık, kendinde bir hakikat olarak (madden) ele alınmalıydı. Bedrettin’in bu felsefi görüşü yansımasını siyasal düzlemde de buldu. İlk olarak o, özel mülkiyete karşıydı. Toprağın, çiftliklerin, tarım araçlarının ve ürünlerinin, yük hayvanlarının ortak mülkiyetini; yani üretim araçlarının kamulaştırılmasını savunuyordu. İkinci olarak, dinlerin rekabetine karşı çıkıyor ve Müslüman, Hıristiyan ve Yahudi halkların birliğini savunuyordu.

Fetret Devri döneminde tahta oturan Mehmet Çelebi tarafından İznik’e sürülen Bedrettin’in iki takipçisi Börklüce Mustafa ve Torlak Kemal, yoksul köylülerle birlikte iki isyan başlattılar. Börklüce’nin topraksızlardan oluşan 10 bin kişilik ordusu Osmanlı’yı iki defa yenilgiye uğratır. Ancak Osmanlı Devleti bütün askeri gücünü Ege’ye yığınca Börklüce yenildi. Osmanlı Börklüce’yi, tıpkı Roma’nın Spartaküs’e yaptığı gibi çarmıha gerer. Torlak Kemal’in yönettiği Manisa ayaklanması da bundan sonra yenilir.

Üçüncü ayaklanma Bedrettin’in önderliğindedir. Muğla’dan Sakız Adası’na, Bulgaristan’dan Yunanistan’a halk Bedrettin’e katılmıştır. Ancak Deliorman ve benzeri yerellerdeki ayanlar (yerel egemenler) Mehmet Çelebi’yle anlaşarak Bedrettin’i çadırından kaçırıp monarşiye teslim ederler. Şeyh Bedrettin 18 Aralık 1416’da Serez çarşısında idam edilir.

İşçilerin Uluslararası Birliği-Dördüncü Enternasyonal’in 7. Dünya Kongresi’ne doğru

0

İşçilerin Uluslararası Birliği-Dördüncü Enternasyonal’in (İUB-DE) 7. Kongresi 2020 yılının Temmuz ayı ortasında gerçekleşecek.

Bu karar 28, 29, 30 Kasım ve 1 Aralık tarihlerinde Buenos Aires’te yapılan ve Arjantin, Bolivya, Brezilya, Şili, İspanyol Devleti, Peru, Meksika, Türkiye ve Venezuela seksiyonlarının temsilcilerinin bir araya geldiği Uluslararası Yürütme Komitesi (UYK) toplantısında alındı. Stalinizm tarafından katledilmesinin 80. yılında Lev Troçki’ye ithaf edilecek olan kongre, İUB-DE ile emperyalizme, IMF’ye ve kapitalist hükümetlere karşı işçi hükümetlerinin inşasını hedefleyen ve İUB-DE gibi asgari bir devrimci program çerçevesinde devrimci mücadeleleri birleştirmenin gerekliliğini savunan Latin Amerika, Avrupa, Kuzey Afrika, Ortadoğu ve Amerika Birleşik Devletleri’nden devrimci örgütlerin, grupların ve militanların davet edilmesine açık olacak.

Gerçekleşen UYK toplantısında bu çerçevede dünyanın içinden geçmekte olduğu devrimci mücadeleler dalgasına ağırlık verildi. Özellikle Şili’deki halk isyanı tartışılarak “Piñera İstifa!” ve “siyasi mahkûmlara özgürlük” şiarlarıyla yürütülmekte olan uluslararası dayanışma kampanyasının iki katı güçlendirilmesine karar verildi. İUB-DE ayrıca Fransa’daki genel greve, Lübnan ve Irak’taki halk isyanlarına, Katalan halkının kendi kaderini tayin hakkı ve siyasi mahkûmların serbest bırakılması için sürdürdüğü seferberliklere, Hong Kong’lu gençlerin özgürlükleri için verdikleri mücadeleye ve Bolivya’daki mevcut gerici ve sağcı hükümete karşı verilen mücadelelere de destek kararı aldı.

Bu yeni seferberlikler dalgasının, devrimci önderlik krizinin üstesinden gelmek için verdiğimiz mücadelede yeni fırsatlar ortaya çıkardığına inanıyoruz. Ancak bu tek bir örgütün kendi başına çözemeyeceği bir kriz. Dolayısıyla kendinden menkulcü zihniyeti reddediyoruz. Bu nedenle, yedinci kongremize giderken İUB-DE olarak bizi diğer siyasi geleneklerden ve deneyimlerden gelen farklı devrimci akımlar, gruplar ve sektörlerle asgari devrimci talepler çerçevesinde yakınlaştıracak ve birleştirecek işbirlikleri yapmaya yöneliyoruz.

Silvia Santos, Enternasyonal Sekreterlik üyesi

Mobilisations in the Middle East: “People want the fall of the regime”

0

El Socialista, the publication of Izquierda Socialista in Argentina, interviewed with Görkem Duru from the Workers’ Democracy Party (Turkey), the official section of the International Workers’ Union (IWU-FI), about the mobilizations of recent weeks in the Middle East.

What triggered the revolts in Lebanon, Iraq and Iran?

The bad economic and social conditions that condemned the masses to poverty caused the mobilisations in these three countries to explode. In Lebanon, it was the government’s decision to create a new tax on WhatsApp and other Internet services that led to the rebellion. In Iraq, the working masses took to the streets because of the high rates of unemployment and poverty. In Iran, the fuse of mass protests was lit when the government raised the price of fuel to almost 300 percent. These have been the factors that sparked the revolts. At the bottom lay the unease of the masses over the nefarious capitalist policies of the governments of these three countries. The “garbage revolt” of 2015 in Lebanon, the rebellions of 2011, 2015 and 2018 in Iraq and the struggles that were coming from 2016 to 2018 in Iran, were signs of the discontent of the masses. It would interest two examples to show destruction caused by neoliberal policies in those countries. In Iraq only 48.7 percent of the active population is working. Of the 38 million inhabitants of the country 13 million of them almost 30 percent of the population lives in poverty. In Iran, GDP fell by 9 percent this year and inflation is around 40 percent. As a result, food prices have risen three or four times. In Lebanon, the government has been trying to implement austerity policies since April this year to respond to the severe economic crisis. To make the working people pay the bill of the crisis, it set as an aim to eliminate public expenditures, lower the salaries of public workers and raise taxes. So, the poor have become poorer, without access to public services such as electricity, water and sanitation. The level reached by the policies of capitalist exploitation opened the way to the mobilisations of the masses with economic demands.

You say that it was the economic demands that provoked the revolts. But in these three countries the masses shout “The people want the fall of the regime”, a slogan that has been repeated in many countries of the Middle East and North Africa since 2010. How do you see it? How is the progress of mobilisations?

Yes, in fact, the demonstrations that began spontaneously with the economic slogans quickly spread and took on a political character against both governments and regimes. There were conditions that facilitated the emergence of democratic demands. The strong repression of the mobilisations by the state apparatuses (the repression in Iraq and Iran caused over 400 deaths) has been one factor for the masses to direct their anger against the governments and regimes. In fact, there had already been rebellions in those countries in the recent past and the governments promised structural reforms to quench them, promises never fulfilled. And the standard of living of the people went from bad to worse. As a result, the masses began to question the regimes more harshly. After the last revolts began the governments of Lebanon and Iraq again promised reforms, however, this time the masses did not retreat from the streets, nor after the prime ministers of these two countries resigned. This shows us the level of anger of the masses. In Lebanon, people were shouting, “Let They all go! The masses demand a secular system instead of the sectarian, oligarchic and corrupt regime built on the interests of imperialism after the 1975-90 civil war. In Iraq the masses hate the regime built after the intervention of the United States (2003) with American and Iranian collaboration based on oligarchic hegemony over oil and dividing the country along sectarian lines. In Iran, apart from the economic demands, there is a struggle against the regime of the mullahs with democratic slogans. In the three countries the working class, women and youth organise street protests and regional strikes with both economic and democratic slogans. Considering the demands, the character and the vanguard of the current rebellions, we can say that all of them are part of the revolutionary process that started in the Middle East and North Africa.

You say that the current mobilisations are part of the revolutionary process that began in the area in 2010. What was missing then was revolutionary leaderships capable of meeting the democratic and social demands of the masses. In today’s leaderships, is there a revolutionary leadership capable of meeting the democratic and social demands of the masses?

Unfortunately, there were no leaderships capable of getting the masses to meet their demands. We already know the result, or rather everyone must have seen it. The lack of revolutionary leadership in the example of Tunisia made the revolution stop in the middle of the road, in the democratic stage, by the policy of democratic reaction applied by the bourgeoisie with the help of imperialism and with the approval of reformism. In Egypt and Syria, the army, imperialism, reactionary bulbs (Hezbollah, ISIS, etc.) And the countries of the region tried to crush the mobilizations of the masses. A more current example is Algeria. The mobilisations that started in 2019 could defeat the dictatorship of Bouteflika. However, the bourgeoisie and the army try to sustain the regime with the methods of democratic reaction. They want to make a “transition” by electoral means so that the regime does not fall. But the struggle of the masses against the regime continues.

Also, the working peoples have had experience in the last nine years. The lack of revolutionary leaderships in the process that began in 2010 caused “moderate Islam” like the Muslim Brotherhood to triumph in many countries. But the neoliberal policies of these reactionary leaderships deepened the poverty and exploitation of the masses. And today in countries like Lebanon, Iraq and Iran the peoples reject religious sectarianism because of the experiences they have had throughout this period.

However, revolutionary leaderships have not yet emerged in the area. This lack will be a determining factor in the course of the revolts. This also applies to revolutionary processes in other parts of the world. This is equally important today in Chile, in Colombia, in the struggles of the masses against the policies of capitalist exploitation. Today the slogans “it’s not 30 pesos, it’s 30 years” and “The people want this regime to fall” are manifestations of the same popular anger. The construction of a revolutionary leadership in one of these countries will be an example for the masses to follow the same path. Therefore, the construction of a program of struggle that can unite the economic and social demands based on the independence of the working class and internationalism, with the perspective of a rupture of capitalism and imperialism, and the unification of the struggles of the masses around this program are the urgent tasks that we revolutionaries have to assume and carry out.

Ortadoğu’da seferberlikler: “Halk rejimin yıkılmasını istiyor!”

0

UIT-CI (İşçilerin Uluslararası Birliği-Dördüncü Enternasyonal) Arjantin seksiyonu Izquierda Socialista (IS-Sosyalist Sol), Türkiye seksiyonu İşçi Demokrasisi Partisi’nden Görkem Duru ile geçtiğimiz haftalarda Ortadoğu’da gerçekleşen seferberlikler üzerine konuştu. El Socialista’da yayımlanan röportajı okurlarımızla paylaşıyoruz.

Yaklaşık olarak 1,5 aydır Lübnan ve Irak’ta devrimci kitle ayaklanmaları devam ediyor. İki hafta önce de bunlara İran’da başlayan halk isyanı eklendi. Tüm bu seferberlikleri tetikleyen ne oldu?

Bu üç ülkede de seferberliklerin açığa çıkmasına neden olan, emekçi halkların yaşamaya maruz bırakıldığı kötü ekonomik ve sosyal koşullar. Lübnan’da ayaklanmayı tetikleyen, hükümetin WhatsApp ve benzeri internet aramaları sağlayan uygulamaları vergilendireceğini açıklaması oldu. Irak’ta ise emekçi halkı sokağa döken yüksek işsizlik ve yoksulluk oranları idi. Hükümetin yüzde 300’lere varan akaryakıt zammını açıklaması da İran’da ayaklanmanın fitilini ateşledi. Bunlar ülke halklarının o an seferber olmasını etkileyen faktörler. Ancak konunun arka planına baktığımızda bu üç ülkede de kitlelerin kapitalist yıkım politikalarına karşı hoşnutsuzluklarının süreklilik arz ettiğini görebiliriz. Lübnan’da 2015 yılında gerçekleşen “çöp ayaklanması”, Irak’ta 2011, 2015 ve 2018 yıllarındaki isyanlar ve yine İran’da 2016 ve 2018 yıllarından bu yana süregelen mücadeleler bunların örnekleri. Bugüne geldiğimizde, kapitalist yıkımın etkilerini görmek adına birkaç örnek vermek yerinde olur diye düşünüyorum. Örneğin bugün Irak’ta işgücüne katılım oranı yüzde 48,7 ile ifade ediliyor. 38 milyon nüfusa sahip ülkenin 13 milyonu, yani yaklaşık yüzde 30’u olağanüstü yoksulluk koşullarında yaşıyor. Yıl sonunda ekonominin yüzde 9 civarında daralması beklenen İran’da ise enflasyon yüzde 40 bandına ulaşmış durumda. Bunun doğal sonucunda da temel gıda maddelerinin fiyatları 3 ila 4 kat artmış vaziyette. Lübnan’da ise hükümet Nisan ayından bu yana ekonomik krizden çıkış amacıyla kemer sıkma politikaları uygulamaya çalışıyordu. Krizin faturasını emekçi halka ödetmek adına devletin kamu harcamalarından elini çekmesi, kamuda ücretlerde kesintiye gidilmesi ve emekçilerin vergi yükünün arttırılması hedefleniyordu. Bunun sonucu ise, artan yoksulluk ve elektrik, su ve sağlık gibi temel kamu hizmetlerine halkın erişememesi oldu. Kısacası, kapitalist sömürü politikalarının ulaştığı boyut emekçi halkların kendiliğinden bir şekilde ekonomik taleplerle seferber olmasının önünü açtı.

Ayaklanmaları başlatanın ekonomik talepler olduğunu söylüyorsun. Ama bir yandan da bu üç ülkede de kitleler, 2010 yılından bu yana Kuzey Afrika ve Ortadoğu coğrafyasında birçok halkın dillendirdiği, “Halk rejimin yıkılmasını istiyor!” sloganı etrafında birleşmiş durumda. Bunu nasıl değerlendirmek gerekiyor? Seferberlikler nasıl bir seyir izliyor?

Evet, aslında ekonomik taleplerle kendiliğinden bir şekilde başlayan bu ayaklanmalar, hızlı bir şekilde ülkelerin önemli bir bölümüne yayılarak hem hükümet hem de rejim karşıtı bir karakter kazandı. Tabii kitleler nezdinde demokratik taleplerin ön plana çıkmasını yaratan koşullar da mevcut idi. Devlet aygıtının seferberlikleri ezmeye dönük yoğun baskısı (Irak ve İran’da katliam niteliğini alan bu baskı sonucunda 400’ü aşkın kişi hayatını kaybetti) kitlelerin öfkesinin hükümet ve rejimlere yönelmesini yaratan koşullardan bir tanesi oldu. Yine yukarıda da söylediğim gibi, bu ülkelerde yakın zamanda da mücadeleler olmuştu ve hükümetler bu mücadeleler sırasında sürekli olarak yapısal reform sözleri vererek eylemlerin geri çekilmesini sağlayabilmişti. Ancak verilen sözler hiçbir zaman yerine getirilmedi ve emekçi halkların yaşam koşulları iyileşmek yerine daha da kötüleşti. Bunun sonucu ise kitlelerin mevcut düzeni daha derinden sorgulamaya başlaması oldu. İsyanlar başladıktan sonra Lübnan ve Irak hükümetleri de yine yapısal reformlar yapacaklarını açıklasalar da bu kez emekçi halklar geri adım atmadı. Bu iki ülkede başbakanların istifasını sunması dahi kitlelerin sokakları terk etmesini sağlamadı. Bu da aslında bize rejimlere karşı öfkenin ulaştığı boyutu gösteriyor. Lübnan’da bunun dışa vurumu “Hepsi gitsin!” sloganında ifadesini buluyor. Kitleler ülkedeki iç savaş deneyiminin ardından emperyalizmin çıkarları doğrultusunda inşa edilen mezhepçi, oligarşik ve yolsuzluklara batmış rejimin yerine laik bir düzeni arzuluyor. Irak’ta da ABD’nin askeri müdahalesi sonrasında ABD emperyalizmi ve İran’ın işbirliğinde oluşturulan, petrol gelirleri üzerindeki oligarşik egemenliğe ve ülkenin mezhepçi temellerde bölünmesine dayanan rejim kitlelerin hedefi haline gelmiş durumda. Yine İran’da da ekonomik taleplerin yanında, demokratik talepler etrafından molla rejimine karşı gelişen bir mücadele söz konusu. Üç ülkede de işçi sınıfı, kadınlar ve gençler hem ekonomik hem de demokratik talepler etrafından kitlesel sokak eylemleri ve bölgesel grevler örgütlüyor. Yani, mevcut ayaklanmaların talepleri, karakteri ve öncüsü düşünüldüğünde, bunların 2010 yılında Kuzey Afrika ve Ortadoğu coğrafyasında başlayan devrimci sürecin bir parçası olduğunu ifade edebiliriz.

Son bir soru daha. Ayaklanmaların 2010 yılında bölgede başlayan devrimci sürece içkin olduğunu söyledin. Devrimci süreç içerisinde farklı ülkelerde gelişen kitle seferberliklerinin en temel eksikliği emekçi halkın demokratik ve sosyal taleplerini hayata geçirebilecek devrimci bir önderliğin noksanlığıydı. Mevcut ayaklanmalar içerisinde böylesi bir önderlik açığa çıkabilmiş durumda mı? Ya da buradan emekçi sınıfların yararına nasıl bir çıkış mümkün?

Evet, 2010 yılında açılan bölge devrimci sürecinde maalesef emekçi sınıfların taleplerine ve mücadelesine eşlik edebilecek bir önderlik açığa çıkamamıştı. Bunun sonuçlarını hepimiz deneyimledik ya da şu ana kadar deneyimlemiş olmamız gerekiyor. Devrimci bir önderliğin eksikliği Tunus örneğinde, demokratik gerici yöntemlerle devrimin demokratik aşamada dondurulmasına yol açtı. Mısır ya da Suriye gibi örneklerde ise ordu, emperyalizm, karşıdevrimci odaklar (Hizbullah, IŞİD vb.) ve bölge ülkeleri eliyle kitle hareketinin ezilmeye çalışılmasına neden oldu. Daha güncel bir örnek ise Cezayir. 2019 yılında başlayan seferberlikler Buteflika diktatörlüğünü devirmeyi başarsa da ordu ve ülke burjuvazisi rejimi ayakta tutabilmek adına demokratik gerici metodlara başvuruyor. 12 Aralık tarihinde Başkanlık seçimleri gerçekleştirerek rejim yıkılmadan bir “geçiş” sağlamanın yollarını arıyorlar. Bir yandan da rejimin yıkılmasını talep eden kitlelerin mücadelesi sürüyor.

Aynı zamanda, aradan geçen 9 yıllık süreçte emekçi halkların da önemli bir deneyim kazandığını belirtmemiz gerekiyor. 2010 yılında başlayan süreçte devrimci bir önderliğin açığa çıkamamış olması birçok ülkede Müslüman Kardeşler benzeri “ılımlı İslam” deneyimlerinin galebe çalmasına neden olmuştu. Kapitalist neoliberal sömürü politikalarını sürdüren bu deneyimler, kitlelerin ekonomik ve sosyal çöküşlerini daha da derinleştirdi. Ve bugün Lübnan, Irak ve İran gibi ülkelerde emekçi halkların bu kadar net bir biçimde mezhepçilik karşıtı bir pozisyon almasında bu deneyimlerin “yaşanmış” olduğu gerçeği yatmakta.

Ancak bölgede devrimci bir önderliğin halen açığa çıkamamış olduğunu belirtmemiz gerekiyor. Bu eksiklik mevcut ayaklanmaların seyrinde belirleyici olacak. Tabii bunun belirleyiciliği sadece Kuzey Afrika ve Ortadoğu coğrafyasını etkilemiyor. Bugün Şili’de, Kolombiya’da kapitalist neoliberal sömürü politikalarının enkazına karşı gelişen kitle seferberliklerini de yakından ilgilendiriyor. Bugün Şili’de atılan “30 pezo değil, 30 yıl!” sloganıyla, “Halk rejimin yıkılmasını istiyor!” aynı sisteme olan öfkeyi dile getiriyor. Ve bu ülkelerin birinde gelişen mücadeleler içerisinde açığa çıkabilecek devrimci bir önderlik de diğer ülkeler için önemli bir örnek teşkil edecek. Bu nedenle kitlelerin ekonomik ve sosyal taleplerini, işçi sınıfının bağımsızlığı ve enternasyonalizm perspektifiyle, kapitalist düzenden, emperyalizmden ve rejimden kopuş doğrultusunda birleştirebilecek bir mücadele programının oluşturulması ve bu program etrafından mücadele halindeki kitlelerin birliğinin sağlanması en acil görev olarak biz devrimcilerin önünde duruyor.

Kır kökenli “yeni işçilerin” sınıf mücadelesine katılmalarını sağlamalıyız

0

31 Mart yerel seçimlerinde Manisa’nın Şehzadeler ilçesinde belediye başkanlığına adaylığını koyan ve “İşçinin sorununu işçi çözer” sloganıyla tanınan Nuri Koç ile ildeki işçi sınıfı hareketi üzerine sohbet ettik. Nuri Koç, Manisa’daki yaygın sanayinin emek gücünü çoğunlukla kırsal kesimlerden gelen ve “yeni işçileşen” kesimler arasından topladığını, bunun da sınıf mücadelesi üzerinde önemli etkisinin olduğunu belirtiyor.

Nisan: Sevgili Nuri Koç, sen ildeki sanayileşmenin yeni bir işçi katmanı yarattığını ve bunun sendikalaşma ve siyasallaşma üzerinde etkili olduğunu söylüyorsun. Bunu biraz açar mısın?

Nuri Koç: Özellikle 1960’larda hızlanan özel sektör sanayileşmesi sürecinde de kırsal kesimlerden sanayinin bulunduğu büyük kentlere hızlı bir akım olmuştu. Bu insanlar gerek kent yaşamının etkisiyle, gerekse de sendikaların ve siyasal oluşumların çabalarıyla hızla sınıf bilinci kazanmışlardı. Sendikayı, hak istemeyi hızla öğrendiler, üstelik pek çoğu sınıf bilincinde yükselerek sosyalist oldu. Dolayısıyla o dönemde sendikaların ve siyasal partilerin sınıf içinde örgütlenebilmesi oldukça kolaydı.

Nisan: Ya şimdi?

NK: Büyük, metropol kentlerdeki sanayiler oralardan taşındı. O dönemin işçileri de emekli olup oralarda kaldılar. Tabii onların çocukları da kentlerde kaldılar ve onların proleterleşmesi gündemden düştü. Şimdi sanayi merkezleri örneğin Manisa veya Çorlu gibi eskinin taşra kesimlerinde kuruluyor. Buralarda da esas olarak kırsal kesimlerden gelen ve yeni işçileşen kişiler istihdam ediliyor. Bunlar henüz sendikal bilince, sınıf bilincine sahip değiller.

Nisan: Bunun etkisi nedir sence?

NK: Bunların çoğu işçiliği esas olarak bir ek iş olarak görüyor. Bu işçilerin bir ayağı geldiği yerdeki toprağında, tarlasında, bağında bahçesinde. Tabii bunlar kendi yaşamları açısından güvencelerinin olduğunu düşünüyorlar. Oysa aynı fabrikada çalışan ve toprağıyla bağları kopmuş, bağı bahçesi olmayan işçi için durum öyle değil. Onlar patronlara karşı mücadele edilmesi gerektiğini daha çabuk kavrayıp sindiriyorlar. Böylece aynı işyerindeki işçiler bölünmüş oluyor. Tarlasından meyvesi sebzesi gelen işçi, bundan yoksun olanın feryadını duymuyor. Bu da işçilerin mücadele birliğini bozuyor.

Nisan: Yani 1960’ların başlarına mı döndük gibi?

NK: Hayır, o kadar değil. Kuşkusuz aradan geçen bunca zaman içinde, tüm askeri darbelere ve baskı rejimlerine rağmen sendikalar, devrimci siyasal akımlar, öncü nitelikli işçiler pek çok deneyim ve bilgi kazandı. Yani 50 yıl öncesindeki sıfır noktasından hareket etmiyoruz. Bu dönemde de pek çok mücadele var ve onun bilinci yavaş yavaş filizleniyor, şekilleniyor.

Ama gerek sendikacıların gerekse de devrimci unsurların, eskinin taşrası olup şimdilerde büyük sanayi merkezlerine dönüşen yerlerde yoğunlaşan işçilerin sınıf bilincine ulaşması açısından yeni tezler ve girişimler geliştirmeleri gerekir. Bağ bahçe sahibi işçiler ile ücretinden başka hiçbir geliri olamayan işçiler arasındaki ayrımı gidermenin yollarını bulmak zorundayız.

Geleneksel basım-yayın ve değişimin tamtamları

0

İnsanın nasıl temel ihtiyaçları varsa, toplumların da aynı biz canlılar gibi vazgeçilmeyecek ihtiyaçları vardır. Bunlar, tıpkı canlının evrimi gibi, büyüdükçe ve geliştikçe daha kompleks cevaplar ister. Matbaanın gelişmesi ve yaygınlaşmasıyla, yani teknolojik imkânların olgunlaşmasıyla beraber, 1605 yılında ilk gazete Strasburg kentinden Johann Carolus tarafından Tüm Değerli ve Anma Haberlerin Toplanması adıyla basıldı. Yaklaşık 400 yıldır var olan ve gelişen yaygın basım-yayın, 2000’li yılların başından itibaren bir krize girmiş durumda ve görüldüğü gibi bildiğimiz çözümlerle bundan kurtulabilecek gibi durmuyor.

Peki bu krizin sebebi nedir?

İlk olarak Türkiye penceresinden bakacak olursak, bunun ana nedenlerini baskıcı iktidar ve kendi kârını düşünen medya patronları olarak tespit edebiliriz. Uluslararası Basın Enstitüsü raporuna göre, Türkiye’deki basının neredeyse %95’i AKP iktidarına ya doğrudan bağlı ya da ona bağlı kurumlarca yönetiliyor ve yönetilemeyenler ya engellendi ya da kapatıldı. Ayrıca hepimizin bildiği gibi bu dönemde muhalif olan basın emekçileri işsiz bırakılmakla, yargılanmakla ve tutuklanmakla tehdit edildi, ediliyor. Fakat basın ve medyanın bu kadar kontrol altında tutulmaya çalışılması başka bir soruna neden oldu. Kendi kitlesi bile artık ne televizyon izliyor ne de gazeteleri takip ediyor, çünkü tek ses toplumun ihtiyaçlarına cevap vermiyor.

Medya patronları tarafında ise, yaygın basım araçlarına verilen reklamlardaki düşüşü ve basım-yayın maliyetlerinin fazlalığını gerekçe göstererek klasik sektörden çıkmaya çalışıyorlar. Bunların her ne kadar Türkiye’ye özgü olduğunu düşünsek de aslında dünya genelinde de benzerleri farklı ülkelerde gerçekleşmekte. Fakat dünyada direkt, Türkiye’ye de dolaylı yoldan etki eden başka bir kritik neden daha var, o da her ne kadar yozlaşmış, bürokratik de olsalar işçi iktidarlarının çökmesi. Bu her sektöre etki ederken, basım-yayın sektörü özelinde daha fazla hissedilecek boyutta hem entelektüel birikiminin yozlaşmasına hem de akıl-empati-insanlık ilişkisinin tamamen ticari çıkarlara kaymasına sebep oldu.

Kriz analizine politik pencereden baktık, peki bunda gelişen teknolojinin ve kullanılmakta olan araçlardaki eskimenin payı ne kadar? Elbet politik sebepler kadar önemli değil, yaygınlaşan sosyal medya kullanımı ve hepimizin artık elinin altında olan internet, yaklaşık 400 yıldır var olan klasik basım-yayın aygıtını da arka plana itmiş durumda. Her gün pompalanan daha hızlı tüketim çılgınlığının tamtamlarının altında araçlarımız ne yazık ki sesimizi duyurmaya yetmiyor.

Ne yapmalı?

Şimdiden “işçi iktidarı yoksa veya ona yaklaşamadıysak basım-yayın olamaz” sonucuna varamayız ama ticari kaygıları olmayan ve temelinde insan olan, denetlenebilir yapıların ancak ve ancak sosyalizmle gerçekleşebileceğini de öngörebiliriz. 400 yıl önce hayatımıza girmiş araçlar demode olabilir ve onları kullanmak için farklı yöntemler deneyebiliriz. Mesela farklı bir örnek olarak #Susamam şarkısı aslında bize gündelik hayatta yaşadığımız sorunları, geniş kitlelere farklı bir perspektiften sunmanın yolunu gösterdi ve kitlelerce özümsendi. Önemli olan, bizim dönemin ruhuna uygun araçları sınıf eksenli bu mücadelemizde nasıl kullanacağımızın cevabını bulmaktan geçiyor. Toplumun ve bireylerin evrimsel sürecinde ortaya çıkan kompleks soru ve olgulara geliştirdiğimiz yeni araç ve yöntemlerle basit cevaplar verebilmek, aslında bu sosyalist medyanın temel ödevidir. Marx’ın da dediği gibi dünyayı sadece anlamakla kalamayız, asıl olan onu değiştirmenin yöntemlerini her zaman bulmaya çalışmak.

Asgari Ücret – Muhittin Karkın’la Gündem Sohbetleri – 13.12.2019

0

Asgari Ücret – Muhittin Karkın’la Gündem Sohbetleri – 13.12.2019 by Gazete Nisan

Ofiste sistematik iş cinayetleri

0

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi verilerine göre 2018 yılında 1923 işçi iş cinayetlerine kurban verildi. 2019 yılında da Ekim ayı sonuna kadar 1477 işçiyi bu cinayetlerde kaybettik.

Görüldüğü üzere ülkemizin işçi sağlığı ve iş güvenliği konusundaki karnesi maalesef sıfırlarla dolu. Neoliberal politikalar eliyle emek, günden güne sermaye için kırpılması gereken üretim maliyeti olarak görülüyor. Güvencesizliğin arttığı, sendikal örgütlülüğün zayıfladığı bu dönemde iş cinayetleri de bununla orantılı olarak artıyor.

Ofis ve plaza çalışanlarının durumu da bu durumdan azade değil. Krizin vites yükseltmesiyle kârlılıklarını kaybetmek istemeyen işletmeler, maliyetlerden kısmak için kadrolarını daraltıyor, emekçilerinin ücretlerine ve sosyal haklarına saldırıyor. Bu da çalışanlarına işsizlik, sistematik psikolojik baskı ve güvencesizlik olarak geri dönüyor. Bunun yanında Türkiye’de çalışanların antidepresan kullanım oranları incelendiğinde de son on yılda yüzde 225 oranında artış olduğunu görüyoruz. Etrafımızda kaygı ve stres bozukluğu yaşamayan büro çalışanı ise yok denecek kadar az.

Gazete haberlerinde iş cinayetleri kapsamında görmesek de, plazalarda çalışanlar da patronların kârlılıklarını korumaları uğrunda yavaş yavaş öldürülüyor. 2017 yılında mobbing sebepli olarak beyin kanamasından kaybettiğimiz on beş yıllık bankacı Nadide Kısa vakası bu durumun su yüzüne çıkmış vakalarındandır. Sistematik psikolojik baskı da bir iş cinayeti yöntemidir. Nasıl ki işveren maliyetlerden kısmak için işçisine iş güvenliği ekipmanları ve uygun şartları sağlamadığından iş cinayetleri gerçekleşiyorsa, işsizlik korkusuyla mecbur kalınan zorunlu ve ücretsiz mesai, performans baskıları, dar kadro sebebi ile yaşanan yoğun çalışma ve düşük ücret politikaları da çalışanları öldürüyor.

Diyoruz ki, patronların yarattığı krizin sebebi biz çalışanlar değiliz, bu krizin bedelini de bizler ödememeliyiz. İşten çıkarmalar yasaklansın, zorunlu ve ücretsiz fazla mesai uygulamaları son bulsun. Sistematik psikolojik baskılara; cinsiyetçi ve ırkçı ayrımcılığa karşı işçilerin denetiminde mobbing kriz merkezleri kurulsun. Ofis işçilerinin çalışma hayatı önündeki engellerden biri olan çocuk bakımı için işyerleri ücretsiz ve nitelikli kreş hizmeti sağlasın.

Perakende işçisi sömürüye karşı spotların altında direniyor!

0

Türkiye’de perakende sektörü son 15 yılda, ekonomide tüketimi artırıcı borçlanma politikalarının da etkisiyle büyüdü. Siyasi iktidarın inşaat ve yatırım teşvikleriyle, vergi teşvikleriyle birlikte zincir mağazaların sayısı yükseldi ve her mahallede birkaç AVM inşa edilmeye başlandı. Hem işçi maliyetlerinin çok düşük olması, hem de vatandaşların yüksek borçlanması ile tüketimin yükselmesi sebebiyle yabancı yatırımcılar birbirlerinin üzerine basarak Türkiye pazarına girdiler. Pazara giremeyenler ise yerli zincirlere ortak oldular.

Her AVM kendi içerisinde bir istihdam alanı açtı. Zincir işletmeler bünyesinde çalıştıracak işçileri işe aldılar ve spotların altında bir sömürü düzeninin ilk adımları atıldı. Esnek çalışmanın yazısız kural haline getirildiği, orta kademe mağaza yöneticilerinin hakarete varan mobbing uyguladığı, asgari ücretin norm haline geldiği, sendikal örgütlülüğün çok zayıf olduğu, fazla mesai, prim gibi hak edişlerin engellendiği bir çalışma düzeni dizayn edildi. Yabancı sermaye parasal genişleme döneminde getirdiği yatırımı işçilerin üzerine basarak fazlası ile kazandı.

Önce 2008 küresel ekonomik krizinin patlak vermesi, ardından Tunuslu işportacı Muhammed Buazizi’nin kendini yakarak fitilini ateşlediği Arap devrimlerinin etkisi ile küresel sermayenin katırları korktu ve sıcak para yavaş yavaş anavatanı olan emperyalist ülkelere geri dönmeye başladı. Bu da bizim gibi sıcak para ile dönen gelişmekte olan ülkeler üzerinde yıkıcı oldu. Bu noktadan itibaren AVM’lerin kâr şampiyonları küçülmeye gitti.

Krizin faturası işçiye çıkarıldı

Krizin etkileri Türkiye’nin küresel şirketlere, teşvikler, sübvansiyonlar, yağlı rantlar, KGF (Kredi Garanti Fonu) gibi sınırsız borçlanma imkânlarıyla giderilmeye çalışıldı. Bu kısa vadede büyüme rakamlarını hormonlu biçimde etkilemekle birlikte istihdam rakamlarında minör bir artış yarattı. Bunun sebebi şirketlerin aldıkları ucuz ve çok düşük faizli kredileri finans sektöründe değerlendirmesiydi.

Devlet eliyle oluşturulan hormonlu parasal genişleme, benzinin bitmesi ile son buldu. Şimdi firmaların ne devletten alabilecekleri yağlı teşvikleri, ne de dar gelirli halka ürünlerini satabileceği ekonomik ortam kaldı. Artan enflasyon ile birlikte yükselen işsizlik beraberinde stagflasyonu (durgunluk içinde enflasyon) getirdi. Ancak şirketler, kendi yarattıkları krizi, 1 milyon 800 bin perakende işçisine ihale etmenin yollarını geliştirmeye çalışıyorlar.

Şimdi geldiğimiz noktada, tüm çalışanlar gibi, yüksek enflasyon altında, düşük ücret ve güvencesizlik ile boğuşuyorlar. Patronların derdi ise sebebi oldukları ekonomik krizin bedelini işçilere ödeterek işletmelerinin kârlarını korumak.

H&M çalışanlarının kazanımı örnek oldu

Geçtiğimiz günlerde, çalışma koşullarından, güvencesizlikten ve insanlık onuruna yakışmayan düşük ücretlerden dolayı H&M çalışanları sendikal örgütlenme mücadelesine hız verdi. İşçilerin birlikteliği ile çoğunluk sağlanarak patron ile toplu iş sözleşmesi imzalandı. Perakende sektöründe norm haline gelmiş sömürü düzenine karşı bu zafer, diğer zincir işletmelerde çalışan işçiler için değerli bir deneyim oldu.

Koton işçileri patrona geri adım attırdı

Halihazırda sendikal çalışmalarının başladığı hazır giyim devi Koton’da da örgütlülük hızlandı ve durumun gidişatından korkan patron, sendikalaşma çağrısı yapan sosyal medya hesaplarını takip ettiği için 300 kadar çalışanını 25/2 maddesinden işsizlik maaşı alamayacak şekilde işten çıkarttı. İşçilerin mücadeleci tavrı ve kamuoyu baskısıyla çekingen birkaç geri adım atan patron, çalışma koşullarında göstermelik iyileştirmeler yapıp yemek ücretinde cüzi bir artırım yaptı. Ancak ne işten atılan çalışanları geri aldı, ne de toplu iş sözleşmesine yanaştı. Ne var ki, Koton’da sendikal örgütlenme ve mücadele; işten çıkarılan tüm işçilerin işe geri alınması, sendikal örgütlenmenin önündeki tüm engellerin kaldırılması, insanlık onuruna yakışır ücretler ile düzenlenmiş bir toplu iş sözleşmesi talebiyle her geçen gün artıyor ve zafer Kaf Dağı’nın ardında değil.

Sektörde durumun böyle gitmeyeceği de aşikâr. Perakende sektörü çalışanları suni gündemlere aldanmıyor. İşçiler emeklerinin sömürüldüğünün farkında ve tüm zincir markalar içinde sendikal örgütlülük oranları da artıyor. Ne maceracı savaş politikaları, ne de kısır siyaset tartışmaları işçileri aldatmaya yetiyor. Tıpkı H&M mağazalarında olduğu gibi perakende sektörünün diğer patronları da muhtemelen yakın bir zamanda masalarında toplu iş sözleşmelerini görecekler.

Şili’den Lübnan’a, Ekvador’dan İran’a kadar tüm insanlar neoliberal kemer sıkma politikalarına karşı mücadele ediyor. Türkiye bu mücadelelerden azade farklı bir gezegende bulunmuyor. Patronların yağma politikalarına karşı direnişler yükseliyor. Biz de perakende çalışanlarının mücadelesinin dünyadaki mücadelelerden izole olduğunu düşünmüyoruz. Perakende işçilerinin kazanacağı zafer aynı zamanda dünya işçi sınıfı için de bir kazanım olacaktır. Bu aşamada bizlere düşen ödev ise direnen işçilere elimizden gelebilecek tüm desteği vermektir.

Fonla teşvik edilen patronlar… ve işsizler

0

En son Ağustos ayında açıklanan işsizlik verilerine göre Türkiye’de 15 yaşını aşmış bireylerde işsizlik oranı, geçen senenin aynı ayına göre 980 bin kişi artarak 4 milyon 650 bin kişi olmuştu. İş arayan ve çalışanların yüzde 14’üne tekabül eden bu rakamın alt açılımları, gençlerin bu artıştan en şiddetli etkilenen kesim olduğunu gösteriyordu.

Yeni rakamlar TÜİK tarafından henüz yayımlanmadı fakat durumun iyiye gittiğini söylemek için elimizde bir neden yok. İşçiler hâlâ günde en az 8 saat çalışıp en az 9 saatini işyerinde harcamakta, özellikle İstanbul gibi trafik felaketi yaşanan şehirlerde iş için toplam harcanan süre 11-12 saati bulmakta. Nice mücadelelerle kazanılmış “8 saat iş, 8 saat uyku, 8 saat canımız ne isterse!” düzeni yıkılmakta, zorunlu olarak mesaiye kalan işçilerin birçoğu mesai ücretlerini dahi alamamakta.

Tüm bunlar patronların cebinden birkaç kuruş daha çıkmasın düsturuyla işlemekte. Artık zaten patronlardan oluştuğu alenen belli olan hükümet kendi sınıfının çıkarlarını işçilerin hayatlarından çalarak korumakta. İster fabrikada, atölyede, ister plazada, AVM’de çalışsın emekçiler fakirleşmekte, patronlar zenginleşmekte. Bir zamanların çok kazanan avukatı, doktoru bile insanca yaşayacak ücreti zar zor elde etmekte veya edememekte, hele mimar-mühendisler çalışacak iş bulamamakta. Toplum giderek iki uzlaşmaz kutba ayrışmakta. Bir tarafta dini, fikri, soyu ne olursa olsun, işçiler ve ekonomik koşulların dayatmasıyla onların yanlarına çekilen, eskinin görece iyi kazanan serbest meslek erbabı küçük burjuvazi; diğer tarafta ise bütün pervasızlıklarıyla patronlar, rantçılar, asalaklar.

Biz biliyoruz ki, istense işsizliği çözmek işten bile değil. Emek üretkenliğinin geldiği nokta, adil bir dağıtım olsa bütün dünyayı hayli hayli doyuracak kadar. Bu sayede çoktandır tüm işler tüm insanlar arasında bölüşülebilir. İş saatleri azalırken işsizlik çabucak çözülebilir. Bunu engelleyen şey, servetlerini paylaşmaktan imtina eden patronların sistemi olan kapitalizmdir. Patronlardan oluşan ve patronları koruyan bu hükümet işsizlikle baş etmek bir yana, kendi eylemlerinin sonucu aç kalan insanların ihtiyaçlarını karşılayacağının sözü ile topladığı fonu dahi işsiz kalmış işçilere hakkaniyetli bir biçimde dağıtmamakta. Hak etmek için, işçinin, maaşından, işten atılmadan önce son 120 gün kesintisiz ve son 3 yılda en az 600 gün prim yatırdığı bu fon 2019 yılının Ocak-Temmuz ayları arasında patronlara, işverenlere teşvik adı altında 8,8 milyar TL paramızı heba ederken, işsiz kalan kardeşlerimize ancak 5,8 milyar TL yardımda bulundu. Bu yardımın 2019 yılında 2030 TL’yi geçmediği bilinirse kişi başına ne kadar yetersiz bir rakamdan bahsedildiği daha iyi anlaşılacaktır. Patronlara yapılan “teşvik” işsizlere iki kat kadar fazla maaş yatırılmasına olanak verirdi. Fakat patronları teşvik etmek hükümet tarafından daha uygun görülmüş olacak ki, emeğimizin karşılığı paralar gasp edildi. Peki, ne uğruna? Biz teşvik alıp yeni iş imkânları sağlayan, ekonomiyi düzelten patronlar göremiyoruz, ya siz?

Hem çalışması hem de “çalışmaması” gerekenler: mülteciler

0

“İşimizi alıyorlar, mülteciler yüzünden iş bulamıyoruz!” Gerçekten öyle mi?

Son yıllarda neredeyse hepimiz ya yakın çevremizde ya da bir toplu taşıma aracında bu sözü duymuşuzdur. Adına mülteci, Suriyeli, Afgan deyince insan olduğu unutuluyor galiba. Zira bir insanın çalışmak istemesi garip karşılanamaz, insan geçinebileceği parayı kazanmadan yaşayamaz.

Yukarıdaki söylemde bulunan insanlardan aynı zamanda şunu da duyabilirsiniz: “Onlara biz mi bakacağız, gidip çalışsınlar!” Devamlı mültecilerle görüşen bir kişi olarak sizi garanti edebilirim ki, onların da istediği zaten bu. Çalışmak… Ülkelerine dönecekleri günü beklerken yaşamsal ihtiyaçlarını karşılayabilmek için çalışmak… Elbette ki, bu konuda da hayatları göründüğü kadar kolay değil.

Halihazırda bir mültecinin büyük şehirlere kayıt yaptırıp çalışma izni alması mümkün değil. Mültecileri aldığı için yerel seçimde oy kaybettiğini düşünen iktidar partisi, bunun çözümünü kendi ağzıyla ülkesine çağırdığı mültecilerin hayatını zorlaştırmakta buldu. Seçim dönemine kadar kayıtlı olmasalar da büyük şehirlerde bir şekilde çalışabilen Suriyeliler artık kayıtlı oldukları illere gönderiliyor. Diğer mülteciler de uydu kentlere yönlendiriliyor. Bu illerin neresi olduğuna baktığınızda ise senelerdir işsizlik yüzünden oluk oluk göç veren şehirler olduğunu görüyorsunuz. Mültecilerin ise tek bir sorusu var: Ben iş olmayan ilde nasıl yaşayacağım?

Kayıtlı olmadıkları ilde yaşayan mültecilerin yakalanması için devamlı yol üstünde kontroller ve işyeri baskınları yapılıyor. Yapılan baskınlar, işverenleri sigortasız dahi olsa mültecileri çalıştırmaktan vazgeçirdiği gibi, yakalanan mülteci hayati tehlikesi olduğu halde ülkesine geri gönderiliyor.

Sorun yalnızca iş bulmakla bitmiyor. Kayıtlı olduğu ilde işe başlayan mülteci dahi çalışma iznini alamıyor. Çünkü mülteciler, işveren için sigortasız ve güvencesiz olarak çalıştırılabilen ucuz işgücü demektir. Fabrikalarda çalışma iznini nasıl alacaklarına dair kendi aralarında konuşan işçiler işten atılma tehdidiyle yüz yüze geliyor. İşyerine müfettişler geldiğinde misafir olduklarını söylemeleri tembihleniyor. Üstelik kayıtsız çalıştırıldıkları tespit edildiğinde kendilerine de idari para cezası kesiliyor. Hem işten atılma tehdidi hem de para verecek durumlarının olmaması şikâyette bulunmalarına da engel oluyor. Bir iş kazası halinde ise kayıtsız çalışmaları nedeniyle kimsenin sorumluluğu olmuyor. Ölseler dahi ailelerinden hiçbir şey olmamış gibi hayatlarına devam etmeleri bekleniyor.

Bu sorunlara baktığımızda ise gözden kaçan ancak ilk anda dikkat çekmesi gereken nokta şu: Hepimiz aynı şeyleri yaşıyoruz. İş bulabilmek, insanca bir hayat yaşayabilmek için memleketimizden çıkıp İstanbul’a, Ankara’ya gelip bütün hayatımızı değiştiriyoruz ve gece gündüz çalışıyoruz. İstesek de ailemizin veya bağımızın olduğu şehre gitme şansımız yok. Çünkü iş yok. İşverenler, işsizlik ortamından yararlanıp bizi de sigortasız çalıştırıyorlar, biz öldüğümüzde de sorumluluktan kaçıyorlar. Evet, arada bazı farklılıklar da var. Bir sektördeki en pis işlerin mültecilere yaptırılması gibi. Kunduracılıkta insanların boyadan zehirlendiği yerlerde mülteci çalıştırılmasının gelenek haline gelmesi gibi. Bu farklılık ise sadece mültecilerle dayanışmamızı değil, öncelikli olarak mültecilerle dayanışma halinde olmamız gerektiğini gösteriyor. Mülteciler, işçi sınıfının, sınıf sorunlarını en yakıcı biçimde yaşayan bir parçasıdır ve bizim dünyanın en çok mülteci barındıran ülkesinde yaşayan işçi ve emekçiler olduğumuzu artık fark etmemiz gerekmektedir.

İnsanca Yaşamak İstiyoruz Mitingi: Krizin Faturası Patronlara!

0

İstanbul Emek, Barış ve Demokrasi Güçleri’nin çağrıcılığını yaptığı “İnsanca yaşamak istiyoruz” mitingi 8 Aralık 2019 Pazar günü Bakırköy’de gerçekleşti. Miting; yoksulluk, işsizlik, pahalılık, enflasyon, zamlar ve vergileri işaret ederek, ekonomik saldırılar karşısında işçi ve emekçilerin acil taleplerini öne çıkardı.

Mitingte ilk olarak Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu’ndan (DİSK) Kanber Saygılı konuştu. Uluslararası kitle seferberliklerine işaret eden Saygılı şunları söyledi: “Dünyanın dört bir yanından işçilerin, kadınların, gençlerin, yoksulların, ötekileştirilenlerin isyan çığlıkları duyuluyor. Sokaklar, meydanlar zapt ediliyor. Çünkü yaşamı her gün yeniden üreten emekçi insanın onuruna saldıran emperyalist haydutların vahşi politikası dibe vuruyor. Şimdi fabrikalar, meydanlar, sokaklar, kampüsler konuşuyor.” Konuşmasında, artık umutsuzluğa yer olmadığını belirten Saygılı, “Büyük grev, büyük direniş için toparlanma zamanı”nın geldiğini ifade etti.

Saygılı’nın ardından emeklilikte yaşa takılanlar adına konuşan Mustafa Avcı, emeklilikte yaşa takılanlar için acil şekilde yasa çıkartılmasını istediklerini dile getirdi. İstanbul Tabip Odası Genel Sekreteri Osman Öztürk ise emekçiler için sefaletten ötesini vaad etmeyen 2020 bütçesine ve kayyumlara dikkat çekerek, “Onlar bir avuç, biz milyonlarız. İşsizliğe, zamlara, tek adam rejimine karşı aylardır mücadelemizi sürdürüyoruz. Mücadelemizi büyüterek devam ettireceğiz,” dedi.

 “Krizin Faturası Patronlara / İşten Çıkarmalar Yasaklansın” pankartı ile yürüyüş kortejinde yer alan İşçi Demokrasisi Partisi (İDP) ise “Bugün burada kendi yarattıkları ekonomik enkazı işçi ve emekçilere yıkmak isteyenlere karşı toplandık. Yarattıkları ekonomik balon patlamıştır. Ülkeyi bataklığa sürükleyen hükümet tüm gücüyle işçi sınıfının kazanılmış haklarına saldırı planı yapıyor. Bu krizi biz yaratmadık, bedelini de biz ödemeyeceğiz,” dedi. Tüm vergi artışlarının ve zamların geri alınması ve işçi ücretlerinin enflasyon oranında artırılması gerektiğini belirten İDP temsilcileri; işçileri yoksulluk, işsizlikle terbiye etmeye çalışanlara karşı en güzel cevabı mücadelemizi birleştirerek verebiliriz,” diye vurguladı. Şili’den Lübnan’a neoliberal yıkım politikaları karşısında direnen emekçi halkları selamlayan İDP, enternasyonal dayanışmanın gerekliliğine dikkat çekti.

Miting boyunca öne çıkan talepler şunlar oldu: İşten çıkarmalar yasaklansın, Asgari ücret insan onuruna yakışır bir düzeyde belirlensin; Elektrik, su, doğalgazda vergi kaldırılsın; EYT’lilerin talepleri kabul edilsin, İşsizlik fonu işçilere verilsin!

Tunus cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerine dair notlar

0

Tunuslu aktivist ve yazar Majid Hawachi’nin Tunus’ta gerçekleşen seçimlere dair analizi.

Bugün dünyanın her yerinde “demokratik seçimler” ile kastedilen, mafyatik siyasi ayaktakımının denetim ve yönetiminde olan bayağılıklardır. Ama Tunus’ta siyasetçilerin aşağılık manevralarına rağmen, seçmenler nezdinde ve özellikle gençler arasında kitlesel ve oldukça öğretici bir tepkinin öne çıktığına baştan dikkat çekmek gerekir.

Cumhurbaşkanı Béji Kaid Essebsi’nin vefatı nedeniyle Cumuhurbaşkanlığı erken seçimlerinin ilk turu 15 Eylül 2019, ikinci turu ise 13 Ekim’de; parlamento seçimleri ise 6 Ekim’de düzenlendi. Tek kelimeyle, bu seçimler kronikleşmiş ve 2011’den beri gitgide ağırlaşan genel kriz koşullarında düzenlendi. Bu krizin en öğretici yanı, protesto hareketleri ile ifadesini bulan halk hoşnutsuzluğu ve hatta ülke çapına yayılan düzensiz, bitmek bilmeyen ayaklanmalardır. Aynı zamanda, halk kesimleri ile emekçiler arasında çatlak sesler giderek arttı, öyle ki hangi eğilimden olursa olsun siyaset zümresi kitleler nezdindeki tüm inandırıcılığını yitirdi. Bunu anlatmak için geçen yıl düzenlenen belediye seçimlerine korkunç katılım oranından (%30 civarında) söz etmek yeterlidir. Genelleşmiş yolsuzluğun ve ahlaki çöküntünün hüküm sürdüğü bir ortamda, söz konusu çatlak, siyaset zümresinin değişik kesimleri arası ve bizzat bunların kendi içlerindeki kısır ve iğrenç çıkarlar için verilen bitmek bilmeyen mücadeleler nedeniyle derinleşti. Bu seçim vesilesiyle zihinlere en çok kazınanın, yolsuzluğa nefret kusan bir halkın bu kitlesel tiksinme, bu iğrenmesi olduğuna inanıyorum. Ahlakî krizin etkisi, ağırlığı ve derinliğinin, acınası maddî koşullardan daha fazla hissedildiğini bile söyleyebilirim.

Elbette, seçimlerin yerel koşullarının yanı sıra Cezayir, Libya, Irak, Venezuela ve Şili’deki isyanlar tarafından belirlenen bölgesel ve uluslararası bağlamı da göz önünde bulundurmak gerekir.

Siyaset zümresinin değişik kesimleri, aralarındaki gırtlak gırtlağa mücadeleye rağmen, bir seçimin gerekliliği konusunda şaşırtıcı biçimde mutabık kaldılar. Sandığa gidilmeyeceği saplantısı; “demokratik bir geçiş”in gerekliliği, “vatandaşların seçmen listelerine kaydolmaları” zorunluluğu, “en büyük vazife olarak seçimde oy kullanmak” vb. sloganları hep bir ağızdan tekrarladıkları ortak bir seçim öncesi kampanyasında ortaklaşmalarına neden oldu. Kısacası, tuvalette bile rahat vermeyen, her gün aralıksız devam eden, seçimi bir hayat memat meselesi haline getiren bir ezber!

Bir buçuk milyon genç seçimi düzenlemekle görevli ISIE tarafından kendiliğinden kayıt altına alınmıştı. Buna rağmen, seçmen vasfına (9,5 milyon) sahip olup seçmen listelerinde isimleri olmayan gençlerin sayısı üç milyondan fazlaydı.

Cumhurbaşkanlığı seçimine yirmi altı aday katıldı. Pek çok bağımsız adayın yanı sıra tüm politik eğilimler temsil edilmişti. Seçim kampanyası herkes bakımından son derece sert geçti. Kampanya, siyasi aktörlerin seçimi kazanmak için ortaya koyduğu paranın ve muazzam miktarların gücünü bir kez daha gözler önüne serdi. Propaganda, lojistik ve seçmenlerin oylarını satın almak için herkesin gözleri önünde bir servet harcandı. İslamcı ve mafyatik Nabil Karoui’nin seçim kampanyası sırasında yabancı lobi şirketleriyle çalışmasıyla büyük bir bir skandal patlak verdi.

Yirmi altı adayın arasında biri, mafyatik uygulamalarıyla diğerlerinden ayrıldı. Söz konusu kişi, bir televizyon kanalının sahibi ve üç yıl önce bir hayır derneği kurmuş olan Nabil Karoui idi. Yaptığı hayır işleri, seçmenlerin oylarını çalmak için güya işine yarayacaktı. Ama aşağılık uygulamaları (kara para aklama ve vergi kaçakçılığı) nedeniyle seçim kampanyasından iki hafta önce hapse girdi.

Seçim sonuçları herkesi şaşırttı! Adaylardan Kays Said ilk turu kazandı. Aylardır anketler onu öne çıkarsa da ansızın ortaya çıkan biriydi. Anayasa hukuku uzmanı bir akademisyen ve bağımsız bir adaydı. 2011’den önce bir geçmişi yoktu. 2011’den sonra, Ridha Lenin lakaplı Ridha Meki denilen biri ve sol eğilimli bazı bağımsız çevrelerde etkin bir faaliyet yürüttü. Temsilî demokrasiye alternatif olarak, tabandan “yerel konseyler” anayasası fikrinin ajitasyonunu yaptılar. Bu fikir, çok çekingen bir şekilde olsa da seçim kampanyasında ileri sürdüğü tek seçim kozuydu. Ama bu kampanyada rakipleri karşısında önemli bir avantaj sağlamasına neden olan geniş bir genç kesimin desteğini aldı.

Ama neticede tüm gözlemciler onun başarısında belirleyici etkenin; hukukçu ve akademisyen olmasının yanı sıra “temiz”, yani yolsuzluğa bulaşmaması olduğu konusunda mutabakata varıyorlar. Kayda değer bir genç kitlenin de içinde bulunduğu 600 binden fazla kişi ona oy verdi ve oyların %18’ini alarak, mafyatik Nabil Karoui (%15) ile İslamcı adayı (%12) geride bıraktı.

Sağın ve merkezin diğer adayları bakımından bu seçim, %7’yi aşamadıkları için tam bir başarısızlıktı. Ama Halk Cephesi’nin iki adayı bakımından (Rahoui %1, Hamma Hammami %0,7) ise bozgun hiç de sürpriz değildi.

Kadınları değil, kadına yönelik şiddeti engelleyin!

0

Türkiye’de kadına karşı şiddet devlet eliyle devam ediyor. Şilili feminist grup Las Tesis’in kadınlara yönelik toplumsal cinsiyet temelli şiddeti, baskı politikalarını protesto amacıyla hazırladığı ve dünyanın dört bir yanına yayılan dans performansı, Türkiye ayağında polis engeliyle karşılaştı. Böylelikle dünyadaki Las Tesis performansına saldırılan tek kent İstanbul oldu.

Kadın Meclisleri’nin çağrısıyla dün İstanbul Kadıköy’de düzenlenen, yüzlerce kadının katıldığı “Asla yalnız yürümeyeceksin” sloganlarının atıldığı danslı eyleme polis müdahale etti. Koreografiyi sergilemeye başlayan kadınların önce ses sistemleri kapatıldı ve ardından kadınlara polis saldırısı gerçekleşti. Aralarından Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu Genel Sekreteri Fidan Ataselim ile yine aynı platformdan Ayşe Ece Kavas’ın da bulunduğu 6 kadın ters kelepçeyle gözaltına alındı.

Kadınlara; kadına yönelik şiddeti, tecavüzü, kadın cinayetlerini ifşa eden sloganlar sebebiyle “toplantı ve yürüyüş kanunlarına muhalefet, cumhurbaşkanına hakaret ve devlet kurumlarını aşağılama” suçlamaları yöneltildi. Gözaltına alınan kadınların bugün İstanbul Anadolu Adliyesi hâkim karşısına çıkması bekleniyor.

Gözaltına alınan kadınlar derhal serbest bırakılmalıdır! Kadın mücadelesini değil, kadına yönelik şiddeti, kadın cinayetlerini engelleyin.

Herkese iş bulmak mı? O da ne?

0

Durum felaket… Devletin açıkladığı rakamlara göre son bir yıl içinde işsizler ordusuna 1 milyon kişi daha katılmış ve toplam işsiz sayısı 4 milyon 650 bin olmuş.

Ama sendikalar bu rakamın gerçekçi olmadığını, gerçek işsiz sayısının 8 milyona yaklaştığını belirtiyorlar. Böylece dar tanımlı işsizlik yüzde 11,3’ten yüzde 14,2’ye, geniş tanımlı işsizlik ise yüzde 20,6’ya yükselmiş oldu. Çalışamayacak yaştakileri hesaba katmazsak neredeyse her üç kişiden biri işsiz.

Bu felaket durumu AKP’li Cumhurbaşkanı “Çalışma çağına gelen hemen her kadın ve erkek vatandaşımız iş arıyor. [İşsizlikte artışın] sebebi bizim istihdam oluşturamamamız değil. Mesele işgücüne katılım oranının eskisine göre fevkalade yükselmiş olmasıdır” diye açıklıyor.

Tam evlere şenlik bir gerekçe: Çok işsiz var çünkü insanlar çalışmak istiyor. Peki, ne yapsınlar? Sizi memnun etmek için evlerinde oturup çoluk çocuk açlıktan mı ölsünler? İnsanlar neden ailece intihar ediyor sanıyorlar?

Kapitalist ekonominin karakteri bu: İşsizler ordusu yaratmak zorundadır, çünkü emek gücü fiyatlarını (yani ücretleri) düşük tutmak ister. Ve bugün olduğu gibi her ekonomik krizde işsizler ordusu tümen tümen artar, emekçiler daha da yoksullaşır.

İşgücüne katılım fevkalade artmış… Artacak elbette, çocuklar büyüyor, çalışacak yaşa geliyorlar. Bugün her üç gençten biri işsiz. Kriz nedeniyle ailede erkekler işsiz kalıyor, kadınlar da iş aramaya başlıyor; arayacaklar tabii, mutfakta taş mı kaynatsınlar? Ama bugün tarım dışı genç kadın işsizliğinde rekor var: yüzde 42,6.

Devlet nüfus artış oranlarını, ülkede kaç yaşında kaç çocuğun ve kadın-erkek kaç gencin olduğunu bilmiyor mu? Çalışma hakkı en insani hak, üstelik anayasal bir hak ve devlet insanların bu hakka kavuşabilmesi için gerekli girişimleri yapmakla yükümlü. Neden devlet ülkedeki insanlara yeterli zamanda, yeterli iş sahası yaratacak bir ekonomik planlama yapmıyor?

İşsizliği sadece bugünkü durumunda tutabilmek için ülkenin her yıl yüzde 5 düzeyinde büyümesi gerekiyor. Hem de yeni sanayi ve hizmet yatırımlarıyla. Bu da ciddi bir planlama gerektiriyor.

Bu hükümet bunu yapmıyor, çünkü bu hükümet özelleştirmeci, serbest piyasacı. Üstelik bütün derdi çevresindeki bir avuç yandaşa, bir avuç holdinge para kazandırmak. Tabii en önemlisi, ülke ekonomisi emperyalizme bağımlı. RTE bir yandan Amerika’ya kafa tutar gibi görünüyor, bir yandan da son Washington gezisinde Amerikalı para babalarından gelip burada yatırım yapmaları ricasında bulunuyor. İşte bağımlı kapitalist ekonominin fıtratı bu: dışa bağımlılık ve milyonlarca işsiz emekçi, milyonlarca yoksul ve aç insan.

Oysa işsizliğin çözümü var. İki aşamalı bir çözüm: İlk elde işten çıkarmaların yasaklanması ve derhal günlük çalışma süresinin ücretlerde kısıntı olmaksızın 6 saate indirilerek, tüm işyerlerinde ek vardiyaların oluşturulmasını zorunlu hale getirerek buralara işsizlerin yerleştirilmesi. İkinci aşama ise planlı bir ekonomik politikanın hayata geçirilmesi. Herkese iş alanı açacak devlet yatırımlarının yapılması. Büyük sanayi kuruluşlarının devlet tekelinde ve merkezi plan dahilinde işletilmesi. Tüm özel bankaların millileştirilerek tek devlet bankası altında toplanması. Kapitalistlerin sorumlu olduğu dış borcun ödenmeyip, kaynakların halkın refahı doğrultusunda planlı bir şekilde kullanılması.

Bunları bu hükümetten beklemek abes. Bizim işçilerin ve emekçilerin söz sahibi olduğu bir hükümete ihtiyacımız var.

İşyerlerinde kadın kurulları

0

Bir önceki yazıda, kadın işçi kurullarının Türkiye’de sendikaların gündemine girmesini sağlayan süreci kısaca özetlemeye çalışmıştım. Temel amaç, işyerinde kadına yönelik şiddet ve tacizle mücadelenin, tıpkı diğer işçi hakları gibi temel bir sendikal mesele olarak kabul edilmesi ve işyerlerinde taciz, şiddet ve cinsiyet ayrımcılığını odağına alan kurulların oluşturulmasıydı.

Uluslararası Çalışma Örgütü’nün hazırladığı ve Türkiye’nin de ilk imzacılarından biri olduğu küresel sözleşmeye dayanan bu adım metal sektörü toplu iş sözleşmesi sürecinde karşımıza çıktı. Türk Metal “Kadın İşçi Kurulları”, Birleşik Metal-İş “Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Kurulu” adı altında ilk kez toplu sözleşme taslaklarında bu kurullara yer verdiler.

Ancak, taslakların bu kurulların yapısına ve işleyişine dair ayrıntı vermemesi bu önemli adımı şimdilik fazlaca sembolik kılıyor. Öte yandan, kadınların işyerlerindeki önemli araçlarından biri olabilecek bu kurulları, tam da bu nedenle, daha fazla tartışmaya, gündemde tutmaya, kadın işçilerin önerileriyle geliştirmeye ve yaygınlaştırmaya ihtiyaç var. Sembolik yanının dışında şu anki en büyük sıkıntı bu talebin tabanla bağının da henüz kurulmamış, TİS taslaklarının bir maddesi olarak öylece duruyor olması.

Öncelikle, kadınların işyerlerinde maruz kaldıkları ayrımcılığa karşı, çalışma koşullarına ilişkin kendi özgün sorun ve taleplerini, önceliklerini belirleyebilmeleri ve bu taleplerin sendikada ve toplu iş sözleşmesi süreçlerinde temsili ve sahiplenilmesi adına bu kurulların oluşturulması oldukça önemli ve gerekli bir adım.

Biliyoruz ki, sendikalılığın yüksek olduğu işkollarında dahi kadın çalışanların sendikalılık oranı oldukça düşük düzeyde. Görece daha yüksek olduğu durumlarda ise kadının sendika içindeki temsili göstermelik olmayı sürdürüyor. Bu, kadın işçilerin yoğun olduğu sektör ve işkollarında bile geçerli. Böyle olunca, çalışma yaşamında var olan ayrımcılıkla mücadele etmek için de temel örgütlenme biçimlerinden biri olması gereken sendikalarda, kadınların hak ve taleplerine ilişkin körlük aşılamıyor. Sendikaların öncelikle işyerinde kadınların çalışma koşullarına, sorunlarına ve taleplerine ilişkin bir farkındalık kazanması ve buna ilişkin bir politika geliştirmesi gerekiyor. Aksi, hemen hemen tüm toplu iş sözleşmesi süreçlerinde karşımıza çıktığı gibi kadınların çalışma koşullarına ve ihtiyaçlarına duyarsız kalmış maddeler oluyor.

Bugün kadınların kreş, doğum izni, süt izni gibi yasal haklarının bile birçok işyerinde gasp edildiği, eşit işe eşit ücret ilkesinin göz ardı edildiği, buna karşın kadınların mobbing, cinsel taciz ve şiddet yolu ile sindirilmeye çalışıldığı gerçeği ile karşı karşıyayız. Bu gerçeklik içinde işyerlerinde kurulacak kadın kurulları gerekli mekanizmaların yaratılabilmesi adına çok önemli.

Aynı zamanda, bu kurulların, kadın istihdamını ve örgütlülüğünü artırabilmek adına sendikalar için önemli bir işlev görebileceğini de unutmamak gerekiyor. Tabii, biraz üretimden, biraz yönetimden gibi kombinasyonlara başvurmadan, gerçek anlamıyla bir kadın işçi kurulu olarak oluşturulması ve örülmesi şartıyla…

Yıkıma karşı birleşik mücadeleden başka yol yok!

0

“Her sabah nereye gittiğini bilmeden bir işe giden, her akşam nereden çıktığını bilmeden bir işten çıkan, sevmediği hayatı yaşayan, sevmediği işi yapan, sevmediği kişilerle yaşayan, kalabalıkların yüzünden yaşamaya karşı, ne bir sevgi, ne de bir sevgisizlik işareti olmadan gelip geçen, her akşam evinin dört duvarı arasına sanki bir mezara girermiş gibi giren, gecelerini bir sıkıntı yorganının altında yalnız ya da yanındaki yabancı gövdeyle geçiren; bütün ölü kentlerin, ölü doğmuş çocukları…

Size bu ölü yaşamı hazırlayan ‘burjuvazidir’ ve bu acımasız oyun varlığını siz izin verdiğiniz sürece sürdürecektir.”

Maksim Gorki

Türkiye adeta çoklu bir organ yetmezliğinden mustarip uzun zamandır. Sürekli bir beklenti ve umut halinde, sürekli ihanete uğramışlık ve hayal kırıklığı duygusuyla yorgun…

Varlığını 12 Eylül terörüne borçlu neoliberal kapitalist saldırının ardından demokrasi ve özgürlük beklemekten yorgun. AB ve IMF çıtasının istikrar getirmesini beklemekten; özelleştirmelerin verimlilik, uluslararası piyasalarla bütünleşmenin hak ve uyum getireceğini beklemekten; kul hakkı yiyerek beslenenlerden hukuk, askeri çözüm yandaşlarından barış çıkmasını beklemekten bitap düşmüş halde.

Toplum bu kez de egemen sınıfların AKP aracılığıyla dayattığı “Başkanlık rejiminin” cenderesi altında, ekonomik bir bunalım, sosyal bir çöküş halinde. Başkanlık rejimi bir yandan ulusal kapitalizmin, kendi ulusal pazarını artık demokratik araçlarla ve metotlarla yönetemiyor oluşunun bir dışavurumu. Diğer yandan ise yeni sermaye birikim rejiminin sınır tanımaz bir baskıcı karaktere muhtaç oluşunun bir kanıtı.

İşin aslı dünya kapitalizmi de son derece yıkıcı, yapısal krizlerinden birinden geçmekte. Yani kapitalizm Türkiye’ye yakın gelecekte umutsuzluktan başka bir şey sunmuyor. Kapitalist kriz her geçen gün toplumsal dokuyu parçalıyor ve siyaseti kutuplaştırıyor.

İşte veriler

Ülkede yaklaşık 17 milyon kişi sosyal yardıma muhtaç. OECD gelir dağılımı eşitsizliği raporlarına bakarsanız Türkiye, Meksika ve Şili’den sonra üçüncü sırada. İşsiz sayısı Ağustos 2019’da 976 bin artarak 4 milyon 642 bine yükseldi. Dahası, her iki saatte bir şirketin konkordato ilan ettiği uzatmalı bir krizde sürükleniyoruz.

Siyanürlü ve toplu intiharlar akımı ile görünürlük kazanan bu ekonomik ve sosyal yıkım, Türkiye burjuvazisinin bu topluma bir “armağanı”. Yani kriz Türk kapitalizminin göbek adı ve sürekli, yıkıcı ve kaçınılmaz hale gelmiş durumda. Dahası, milyonlarca insanın kaderini belirlemekte ve etkilemekte.

Bu toplumu mecalsiz düşüren, neoliberalizm denen saldırı politikalarından başkası değil. Bu politikalar sayesinde işçi sınıfı hareketi etkisizleştirildi, mücadeleler yoldan çıkartılıp parçalandı. Bu politikalar sayesinde bireycilik ve rekabet yeni düzenin amentüsü oldu.

Sendikalar, sosyal güvence, emeklilik, esnek çalışma, vergi, tarım politikaları gibi başlıklarda yapılan “reformların” vurduğu darbeler göz önünde bulundurulmadan emekçiler mevcut krizi bu kadar ağır yaşarken, burjuvazinin bu ağır sarsıntıyı hafif atlatmasını açıklamak mümkün mü?

Tarihsel sonuçları uzun sürecek bu büyük fırtınada alın teriyle geçinenlerin birbirlerinden başka kimsesi yok, dahası gerçek güçleri dayanışmalarında saklı.

Ne yapacağız?

Öncelikle gerçekçi olacağız. Böyle kriz dönemlerinde işçi sınıfı ve emekçilerin en basit hak ve kazanımlarını korumaları dahi büyük mücadelelerin konusu haline gelecektir. Bunu bileceğiz.

Uyanık olacağız. Krize biz değil, patronlar yol açtı. Şimdi sorumluluklarını gizleyerek ve “dış saldırı” teranesiyle, güvenlik önlemleriyle ya da milliyetçilik dalgasını yükselterek sorumluluğu üstlerinden atmayı hedefliyorlar.

Örgütleneceğiz. Siyasi parti, sendika, işyeri komitesi vb. arayacak, iletişime geçecek; memnuniyetsiz isek yönetimini, programını, işleyiş biçimini değiştirmeye çalışacağız. Bu örgütleri şartlar ne olursa olsun, özgücümüzün ve dayanışmamızın kaleleri olarak dönüştürmeye odaklanacağız.

Sendikalı-sendikasız, işçi-işsiz demeden, her siyasi görüşten, her milletten ve mezhepten emekçileri birleştirmeye çalışacağız. Fabrika ve işyerlerimizde, mahallelerimizde yan yana gelerek dayanışma ve mücadeleye dönük komiteler kuracağız.

Bulunduğumuz her yerde, işten atılmaların yasaklanabilmesi için, sendikal özgürlüklerin elde edilmesi için, finans kapitalin yağmaladığı dış borçların ödenmemesi için, patronların yeni saldırılarının durdurulabilmesi için, işçiden ve emekçilerden yana planlı bir ekonomik sistemin kurulabilmesi için ortak bir mücadele programı oluşturulmasını, böyle bir program altında ülkedeki tüm mücadelelerin ve emek örgütlerinin birleştirilmesini talep edeceğiz ve sağlayacağız.

Bütçe açığını yaratan kapatsın!

0

Her yıl olduğu gibi Aralık ayında asgari ücret görüşmeleri var. İşçilere, emekçilere, tüm yıl sabit kalacak bir zam verilecek. Zam için, beklenen enflasyon oranında, yani gerçek hayat pahalılığının çok altında bir zam yapılacağı neredeyse kesin. Burada tek sorun sadece gerçek enflasyon oranlarının altında zam yapılacak olması değil. Belki de hayatımızı olumsuz anlamda bundan daha fazla etkileyen şey, her ürüne aydan aya zam yapılırken emeğiyle geçinenlere yıldan yıla zam yapılması. Gelin, her üç ayda bir gerçek enflasyon oranında ücretlere zam yapılsın! Asgari ücrete yılda bir kez zam yapılır kuralını kim koydu? Adaletse işte adalet.

İç ve dış borç gırtlağa dayandı. Merkez Bankası’nın kara gün paralarına bile çöktüler, buna rağmen bütçe açığı artıyor. Kan emici vampir bankaların hepsini kamulaştırıp birleştirin, hem de sıfır faizle… Kalkınmaysa işte kalkınma. Defalarca dediğimiz gibi, adalet de kalkınma da planlı ekonomiyle olur.

“Toparlanıyoruz, 2020 daha iyi olacak” palavralarına artık kimse inanmıyor. Zaten inşaata, dış kaynağa secde eden bu ekonomi “vizyonunun” sonu, daha fazla vergi, daha fazla özelleştirme, daha fazla dışa bağımlılıktır. Vergiler topyekûn yüzde 22 zamlanırken, iktidarın deyişiyle tabana yayılırken, devletin bütçesi siyasi iktidarın ihtiyaçları için çarçur edilirken, Türkiye tarihinin en yüksek işsizlik oranlarıyla yüzleşirken, kimse bu yönetimle geleceğe umutla bakacak durumda değil. Sadece Ağustos ayında 54 bin, bir yıl içinde de 789 bin insan işini kaybetti. 2018 Ağustos’unda işsizlik yüzde 11’di, 2019 Ağustos’ta yüzde 14 oldu. Bu vizyonsuzluk içinde bile “ekonomi kötü” demek terörle ilişkilendiriliyorsa en ufak bir sorunu bile çözecek durumda değiller demektir. Bu, korkunun en net ifadesidir.

Yanlış anlaşılmasın, iktidarın vizyonsuzluğu plansızlığından gelmiyor. İktidarın bir planı var: 2019’un faturasını, 2020’de emekçilere nasıl ödeteceğinin planı! Yoksa kamu bankalarından para pompalayarak ekonomiyi büyütmeye çalışmak ya da Merkez Bankası ihtiyat akçelerine el koymak akılla açıklanabilecek bir durum değil. Bütçeyi feda etmenin gerçek maliyetini 2020’de göreceğiz. Fakat faizlerin bir miktar düşmesiyle ancak yeniden borçlanmaya başlayarak tüketebilen işçiler bunun maliyetini icra dosyalarıyla, hesaplarına konan ipoteklerle zaten görüyor. Öyle bir hale geldik ki, kredi mekanizması çalışmadığında sadece tüketim değil üretim de duruyor.

Alım gücümüzün günden güne düşmesi ve düşecek olması sebebiyle, talebi artırmanın tek seçeneği borçlanma maliyetlerinin düşürülmesi, yani faizin düşürülmesidir. Faiz düştüğünde kredi mekanizması kendiliğinden canlanır. Ama bunun bir maliyeti var; borçlanma oranlarının ve doların yükselmesiyle maliyet enflasyonunun artması. Ülke ekonomisi hâlâ bu kıskaç içindedir.

Bunun yanında, yıl sonu bütçe açığı beklenenin çok üzerinde gerçekleşecek. Devlet, açığı kapatmak için yeni vergiler getirdiği gibi tüm vergi ve harçlarda artışa gidiyor. Varlık fonunu yağmaladılar, yetmedi. İşsizlik fonu sermayedarların açığını kapatmak için kullanıldı, yetmedi. Şimdi de gözleri kıdem tazminatında. O da yetmeyecek; emekliliği tümden özelleştirmeye kadar gidecek bir yol bu. Yıl sonu 80 milyar olarak düşündükleri bütçe açığı 125 milyara çıktı. Paranın neye ve neden harcandığını sormak hakkımız. Emekçilere harcanmadığı ortada. Bu fatura bizim değil! Bütçeyi kim açtıysa o kapatsın! Büyük sermayedarların milyonlarca vergi borcu silinirken, yap-işlet-devret yoluyla birileri kamu kaynaklarıyla zengin olurken, işçiye emekçiye yeni vergiler yeni zamlar… Yok öyle yağma!

Kamusal olması gereken ulaşım, sağlık ve eğitim gibi temel hizmetlerin özelleştirildiği bir ülkede vergi gelirlerinin dış borç ödemelerine, borç faizlerine, sermayeye verilen garantilere, patronları ayakta tutmak için yapılan yardımlara giden bir mali düzen sürdürülebilir değildir. Böylesi bir durumda “neden vergi veriyoruz” diye sormak da hakkımız. Devlet soyguncularını finanse etmek için mi?

Planlı, merkezi bir ekonomi, birleşik mali ve para politikaları, üretimde işçi denetimi, dış ticarette devlet tekeli gibi radikal dönüşümler olmadan bu garabet ekonomik düzenden çıkılamayacağını düşünüyoruz. Hedefimiz ve programımız net. 2020 zor ama mücadele dolu bir yıl olacak.

Hükümetin 2019 yılı vaatleri ve gerçekler

0

“Yıl olmuş 2020, siz hâlâ işçiden ve onun haklarından başka bahsedecek bir şey bulamıyor musunuz? Ülke yangın yeri olmuş ve siz 2019’u işçinin-patronun arasında geçen bir yıl mı sanıyorsunuz?” diyenler var elbet.

Yılın kaç olduğunun bir önemi yok. Diyelim ki sıfır yılından iki bin yirmi yılına kadar asgari ücretle çalışıp maaşımızı hiç harcamazsak, 2020 yılına girdiğimizde biriktirdiğimiz para ile Ebru Gündeş ve Rıza Sarraf’ın Boğaz’daki yalısının ancak onda birini alabiliriz. Çünkü dünyada olduğu gibi Türkiye’de de başkasının emeğine el koymadan, yani patronlaşmadan zenginleşmek mümkün değildir.

Zenginleşmek bizim kulağımıza refaha erme, yeterli beslenme, alışveriş, ısınma, eğitim ve sağlık hizmetlerine kolayca erişmek gibi gelirken, kapitalizm için mesele öyle değil. 2019 yılında krize rağmen patronlar kâr etmeyi/zenginleşmeyi sürdürdü ve bunun karşısında biz işçi ve emekçileri daha çok çalıştırdılar, iş cinayetlerini serbestleştirdiler ve işsizliği artırdılar. Yani kapitalizmde zenginleşmek demek, patronun işçinin-emekçinin ürettiğine daha fazla el koyabilmesi demektir. Yani kapitalizmde zenginleşmek demek, işçinin yoksullaşması demektir.

Bu denli bir sömürü için patron bunu planlayacak bir hükümete ihtiyaç duyar. Kapitalizm altında tüm hükümetler işçiyi daha yoksul, bir avuç patronu ise ultra zengin yapar. İşte bu yüzden işçilerin insanca bir maaş, sağlıklı koşullarda çalışma, sendikalı olma gibi hakları ile demokrasi, doğa, hak, hukuk gibi alanlarda hep bir kardeşlik olmuştur. Kapitalist zenginleşmesinin adil bir yolu olmadığı için patron düzeni ne barış, ne demokrasi, ne adalet, ne de temiz bir doğa yaratabilir.

Patronların yönetimi altında geçen 2019 yılının kısa hikâyesi aslında bu. Ama gelin biz yine de 2019 yılına dair ne vaatlerde bulunulmuştu ve neler yaşadık sorusuna madde madde bakalım.

6 Mayıs 2018 tarihinde gerçekleşen AKP İstanbul 6. Olağan İl Kongresi’nde bizzat Erdoğan 24 Haziran seçimlerine ve dolayısıyla 2019’dan başlayarak nasıl bir gelecek vaat ettiğine dair uzun bir konuşma yapmıştı. Konuşması 24 Haziran Manifestosu olarak kayıtlara geçmişti. Bu manifesto ile hareket eden AKP-MHP bloku seçimlerden üstün ayrıldı. Şimdi seçimleri takip eden ilk yılda vaatlerini ne şekilde hayata geçirdiklerini görmek nasıl bir 2020’yi hayal ettiklerini anlamak açısından anlamlı olabilir.

1. Bağımsızlık vaadi: “Dışa bağımlılık azalacak, yerli ve milli savaş endüstrisi güçlenecek”

Erdoğan “Yeni dönemde Türkiye muasır medeniyet seviyesinin üstüne çıkacak, dışa bağımlılığımız azalacak” demişti. Bunun biricik dayanağı da yerli savunma sanayii idi. Oysa bırakalım dışa bağımlılığın azalmasını, dışa bağımlılık bir hayli arttı.

Putin’den sınır ötesi operasyonun haracı olarak alınıp muhtemelen hiç kullanılmayacak olan S-400 füzelerinden sonra şimdi de Trump’ın gönlünü yapmak için Patriot’ların satın alınması konusunda pazarlık yapılıyor. Güvenlik harcaması adı altında yapılan her ödeme aslında ülke emekçilerini daha da çok dışa bağımlı hale getiriyor. “Yerli” denilen İHA’ları üreten Vestel ise o kadar küçük motorları ucuza üretmeyi başaramadığından yabancı patronlara bir hayli para kazandırıyor. Tüm bu teşebbüsler de bizi bağımsızlaşmaya götürmüyor. Pazara çıkıldığı vakit her anlaşma ABD’ye bir yaptırım olanağı olarak dönüyor. Tanesi 50 milyon dolar olan Atak adlı sözde yerli helikopterler tam Pakistan’a satılacakken, ABD’nin küçük bir müdahalesi ile satış durduruluyor. Bir asgari ücretlinin 2020 yıl para biriktirerek ancak pervanesini alabileceği (laf aramızda milli İHA’ların pervaneleri de yerli değil) helikopterleri satamayan patronların iflas etmesi gerekmez miydi? Hayır. Çünkü hükümet, işçi ve emekçilerden aldığı vergileri bu patronları kurtarmak için kullandı. Motoru, pervanesi, kablosu, patenti yabancı olan ve biz işçi emekçilerin vergileriyle yapılan bu üretim sonucunda 2019 yılı önce yabancı ve sonra da yerli patronlar için kârlı bir yıl oldu. Fakat bizi daha da bağımlı bir hale getirdi.

2. Hayat pahalılığına karşı mücadele vaadi: “Vergiler düşecek”

Eroğan “Vergiler düşürülecek… Vatandaşlarımızın kamu kurumlarına olan borçlarını yeniden yapılandırdık,” diyordu. Bu söz bir yönü ile haklı olabilir çünkü sözünü ettiğimiz büyük patronlar neredeyse hiç vergi ödemedi. Biz işçi ve emekçiler de vatandaştan sayılmıyorsak ortada bir aldatmaca yok. 2019’da hedeflenen vergiyi toplayamadığı için hükümet KDV ve ÖTV’leri artırıp vergi yükünü işçi ve emekçilere yüklemeyi sürdürdü. 2020 yılında ise KDV-ÖTV’den %20 daha fazla gelir hedefleyen hükümet böylece patronlara vergi affı, işçiye vergi yükü parolasını sürdürmek niyetinde.

3. “Genç işsizlik azalacak, kadınlara ayrımcılık son bulacak”

“İş hayatına yeni atılan 18-29 yaş arasındaki gençlerimiz için teşvik olarak 1 yıl boyunca Bağ-Kur primlerini üstlendik,” diyen Erdoğan yine sözünün eriydi. Ama gençler değil patronlar için. Nereden mi anlıyoruz? Çünkü 2019’da istihdam 728 bin gerilerken, genç işsizlik zirve yapıp yüzde 27,3’e ulaştı. Kasa gençlere değil, patronlara açıldı.

Erdoğan’ın “Kadına karşı her türlü cahiliye adetini ayaklarımızın altına alacağız” vaadine karşı ise tarım dışı genç kadın işsizliğinin yüzde 41,7 ile rekor kırdığını söylemekle yetinelim.

4. “Bireysel özgürlükleri koruyacağız, her alanda adaleti tesis edeceğiz”

Tutuklu gazeteciler, KHK ile haksız yere işinden olanlar, Cumartesi Anneleri ve elbette ki yasaklanan grev ve direnişlere baktığımızda söylenen bireysel özgürlüğün aslında sadece sermayenin emeğimize el koyma özgürlüğü olduğunu anlıyoruz.

Patronların 2019’u yıkım yarattı, işçilerin 2020’si için

Hükümet 2020’de işçilerin, emekçilerin hak aramalarının önüne geçmek, iş cinayetlerini serbestleştirmek ve vergi yükünü emekçilere yıkmak için elinden geleni yapacağını ifade ediyor.

2020’de ise kalıcı ve güvenilir bir çözüm için işçilerin ve mücadelelerin birliğini sağlamak, karşımızda duran biricik çözüm olmayı sürdürüyor.

DİSK: İnsan onuruna yaraşır asgari ücret

0

DİSK Yönetim Kurulu adına Genel Başkan Arzu Çerkezoğlu’nun 2020 asgari ücreti ile ilgili basın açıklaması

2020 yılı asgari ücret tespit çalışmaları başladı. Asgari ücret ülkemizde sadece asgari ücret ve yakın bir ücretle çalışan 10 milyon işçinin ve ailesinin değil, emeğiyle geçinen herkesin çalışma ve yaşam koşullarını belirleyen temel bir parametredir. O nedenle asgari ücretin belirlenmesi süreci devletin toplumla yaptığı en büyük toplumsal sözleşmedir.   

2020 yılı asgari ücreti ekonomik krizin etkilerinin derinden yaşandığı koşullarda, işsizliğin arttığı, alım gücünün düştüğü, gelir dağılımın bozulduğu koşullarda saptanıyor. Asgari ücret ülkemizde giderek ortalama ücrete dönüşmektedir. Bu nedenle de asgari ücret çalışanları ekonomik krize karşı korumanın en önemli aracı durumundadır. Ve Asgari Ücret milyonların meselesidir, memleket meselesidir.

Bu memleket meselesi ile ilgili olarak ülkeyi yönetenlerin yaklaşımı işçileri, çalışanları koruyan bir yaklaşım değildir. Bizler krizle boğuşurken, çarşı-pazarda fiyatlar uçarken, yıllardır büyümeden pay alamayan işçi sınıfı zamlarla ve vergilerle krizin faturasını öderken, gelir dağılımı her geçen gün daha fazla bozulurken, ülkeyi yönetenlerin krizden çıkış için belirledikleri rota “düşük ücret politikası” olarak görünmektedir.

Yaz aylarında, kamu emekçilerinin ve kamu işçilerinin toplu sözleşmelerinde ortaya çıkan rakamlar bu politikanın yansımasıdır. Daha da kötüsü ülkeyi yönetenler IMF’nin bu konudaki tavsiyesini de Yeni Ekonomi Program adı altında benimsedi ve programına koydu. Eylül ayında IMF’nin yayınladığı Türkiye raporunda “Ücretleri, gerçekleşen enflasyon oranında değil hedeflenen enflasyon oranında artırın” denildi,  bir hafta sonra Hazine ve Maliye Bakanı asgari ücreti bu şekilde belirleyeceklerini ilan etti. Bilindiği gibi 2020 yılı için hedef enflasyon yüzde 8,5 olarak açıklandı.

2020 yılı asgari ücret pazarlığının zorlu geçeceği kimse için sır değildir. Yıllardır “ekonomi büyüdü” diye övünüp, büyümeden payımızı vermeyenler,  şimdi kriz kapıya dayandığında ücretleri daha da düşürmeye çalışmaktadır. Ekonomik krizi geçiştirmek için hükümet elde avuçta ne varsa kullanmıştır. Bu nedenle ekonomi daha da kırılgan hale gelmiştir. Ancak üretim ve işsizlik cephesinde olumlu bir adım maalesef söz konusu değildir.

Ülkeyi yönetenleri şimdiden uyarıyoruz: Şirket kurtarmalara, işveren teşviklerine devasa kaynakların ayrıldığı bir ortamda kimse işçilere “fedakârlık” tavsiyesinde bulunmasın, kimse işçilerden fedakârlık beklemesin.

Kriz koşullarında asgari ücretteki artış halkın büyük bölümünün gelirini de belirleyecektir. Bu nedenle asgari ücret artışının sadece işçilere değil, Türkiye ekonomisine de katkısı olacaktır. 40 yıldır uygulanan ancak artık iflas eden neoliberal politikaları terk etme zamanı gelmiştir. Ücret artışına dayalı büyüme mümkündür. Ücret artışlarının çalışana da ekonomiye de olumlu etki yapacağı ve alım gücünü artırarak ekonomiyi canlandıracağı açıktır.

Ülkemizde asgari ücret tespit süreci demokratik değildir. Bilindiği gibi asgari ücret, hükümetin ve işverenlerin çoğunlukta olduğu Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından saptanıyor. Karar oy çokluğu ile alınıyor ve kesin nitelik taşıyor. Asgari ücret tespit süreci Türkiye’nin en büyük pazarlığı olmasına karşın bu pazarlıkta işçilerin sendikaların elinde grev silahı yok. DİSK, asgari ücret pazarlığını bütün işçi konfederasyonları tarafından ortaklaşa yürütülmesi gereken bir mücadele olarak görmekte ve asgari ücret görüşmeleri sırasında konunun toplumsal bir talep haline gelmesi ve sahiplenilmesi için ortak çalışma ve ortak mücadeleyi önemsemektedir. Asgari ücret tespit sürecini bir toplu pazarlığa çevirmek, milyonların meselesi yapmak ve çalışanları insanca bir asgari ücret talebi etrafında harekete geçirmek mümkündür.

Asgari ücret pazarlığı sadece masa başı pazarlık değildir. DİSK asgari ücret pazarlığını çok önemli bir paylaşım mücadelesi olarak görmektedir. Doğruları söylemek yetmez, haklı olmak da yetmez, sendikalı sendikasız tüm işçiler ve emekçiler olarak haklı taleplerimiz için yan yana gelmek, omuz omuza vermek, meydanlarda, sokaklarda, işyerlerinde mücadeleyi büyütmek gerekmektedir.

Bizler 2020 yılı Asgari Ücret Sürecini bu bilinç ile örgütleyeceğimizi buradan ilan ediyor, 2020 Asgari Ücret Raporumuzun özet verilerini sizlerle paylaşıyoruz.

DİSK-AR’ın hazırladığı “İnsan Onuruna Yaraşır Asgari Ücret” başlıklı rapor asgari ücretle ilgili gerçekleri ortaya koymaktadır.  Ancak verilerden bahsetmeden önce asgari ücretin hesaplanmasında evrensel kuralların olduğundan ve çeşitli sözleşmeler ve antlaşmalar tarafından güvence altına alındığından söz etmek gerekmektedir.

  • Türkiye’de asgari ücretin tespitinde uluslararası standartlara uyulmamaktadır. 2019’da 100. yılına ulaşan ILO, BM ve Avrupa Konseyi ilkeleri dikkate alınmamaktadır. Uluslararası normların hesaplarına göre asgari ücret tespitinde işçinin ailesi dikkate alınırken, Türkiye’de, Asgari Ücret Tespit Yönetmeliği’nde yer alan tanımda işçinin ailesi asgari ücretin dışında bırakılmıştır. Sadece bir işçi üzerinden yapılan hesaplama uluslararası standartlara aykırıdır. 
  • Asgari Ücret Tespit Komisyonu aynı zamanda yapı itibariyle demokratik değildir. Komisyonda hükümet, işveren ve işçi temsilcisi olarak 5’er kişi yer alırken en fazla üyeye sahip işçi sendikası ve işveren örgütleri tarafından saptanmaktadır. DİSK ve diğer konfederasyonlar asgari ücretin belirlenmesi sürecinde yer alamamaktadır.
  • Asgari ücret ortalama ücret haline gelmektedir. 2006’da ortalama ferdi ücret ve maaş geliri asgari ücretin 2 katı iken 2018’de bu oran 1,6 katına geriledi. Türkiye’de asgari ücret ortalama ücrete yaklaşmaktadır. Asgari ücretin hızla ortalama ücret haline dönüşmesinin yine en fazla kadın işçileri etkilediğini görüyoruz. Kadınların ortalama ücreti erkeklere göre asgari ücrete daha yakındır.
  • 1.8 Milyon işçi asgari ücrete bile erişemiyor. TÜİK verilerine göre asgari ücretin altında ücret alanların sayısı 1 milyon 800 bin, asgari ücret alanların sayısı 5 milyon civarında olmak üzere toplamda 6,8 milyondur. Asgari ücretin altında, asgari ücret düzeyinde ve asgari ücretin yüzde 15 üzerinde ücret alan toplam 10 milyon civarında emekçi söz konusudur.
  • Türkiye Avrupa’nın en düşük asgari ücretli ülkeleri arasında yer almaktadır. Türkiye Avrupa ülkeleri içinde en düşük asgari ücrete sahip 4. ülkedir. Daha düşük asgari ücrete sahip ülkeler Sırbistan, Bulgaristan ve Arnavutluk’tur. 2009’da Avrupa’da Türkiye’den düşük asgari ücretli 13 ülke varken, 2019’da sadece 3 ülke vardır.
  • Asgari ücret maliyetinin yarısı vergi ve kesintilere gitmektedir. Asgari ücretten yapılan vergi ve diğer kesintiler aslında görünenden daha yüksektir. Asgari ücretin görünen-görünmeyen, dolaylı-dolaysız kesintilerini dikkate aldığımızda işçinin eline asgari ücretin sadece yüzde 49’unun net gelir olarak geçtiği görülmektedir. Asgari ücretin yüzde 51’i vergi ve kesintilere gitmektedir. Asgari ücret maliyetinin 1537 TL’si vergi ve kesintilere gitmektedir.
  • Asgari ücretliden daha çok vergi alındı. Asgari ücretliden ve düşük gelirli işçilerden alınan vergi, ilk vergi dilimi tarifesi düşük tutularak artırıldı. Asgari ücretliler yılın ikinci yarısında ikinci vergi dilimine girmeye başladı. 2002 ve 2003 yıllarında ilk vergi dilimi tarifesi asgari ücretin 15-16 katı idi. 2019’da ilk vergi dilimi tarifesi asgari ücretin 7 katına inmiştir.
  • Asgari ücret döviz karşısında da hızla eridi. Asgari ücret döviz cinsinden son yıllarda ciddi biçimde geriledi. 2008’de 371 ABD doları olan asgari ücret, krizin etkisiyle 2009’da 339 dolara, 2016’daki 430 dolar düzeyinden 2019’da 357 ABD doları düzeyine geriledi. 
  • Asgari ücretli 11 Cumhuriyet altını kaybetti. Merkez Bankası’nın yıllık ortalama Cumhuriyet altını fiyatlarına göre 2003 yılında asgari ücretin yıllık tutarı ile 25 altın alınabilirken. 2019 itibariyle yıllık net asgari ücretle sadece 14 Cumhuriyet altını alınabilmektedir.
  • Türkiye ile Çin’deki ortalama asgari ücretler birbirine yaklaşıyor. Türkiye dolar açısından ucuz işgücü cennetine dönüşmektedir. 2016’da iki ülke arasında 185 dolar fark varken, 2018’de bu fark 96 dolara geriledi
  • Asgari ücret artışı son yirmi yılda kişi başına gayri safi yurt içi hasıla artışının gerisinde kaldı. Asgari ücret artışı milli gelir artışının çok altında kaldığı için asgari ücretle çalışanlar ciddi kayba uğramış ve göreli olarak yoksullaşmış durumdadır. Diğer bir ifadeyle asgari ücretle çalışanların milli gelirden aldığı pay azalmıştır. Asgari ücret artan ulusal zenginlikten payını alamamıştır.
  • Asgari ücret AGİ hariç ve net olarak saptanmalıdır. Bilindiği gibi 2008 yılına kadar ücretliler topladıkları fatura ve fişler karşılığında devletten vergi iadesi almaktaydı. 2008’de bunun yerine Asgari Geçim İndirimi (AGİ) uygulaması başlatıldı. AGİ’nin dahil edilmesiyle net asgari ücret olduğundan yüksek gösterilmeye başlandı. Oysa AGİ işveren tarafından ödenmiyor ve ücret değildir. Net asgari ücret işveren tarafından işçiye ödenen miktardır. AGİ ise devlet tarafından sağlanan bir destektir. 2019 itibariyle AGİ hariç asgari ücret 2021 TL değil aslında 1829 TL’dir.

Tüm bu tespitlerden hareketle 2020 yılı Asgari Ücretine dair taleplerimizi şöyle sıralayabiliriz:

  • Asgari ücret hesabında uluslararası standartlara uyulmalı ve işçinin ailesi de dikkate alınmalıdır.
  • Asgari ücret toplu pazarlık yoluyla saptanmalıdır.
  • Asgari ücret tespitine ilişkin 131 Sayılı ILO Sözleşmesi onaylanmalı, Avrupa Sosyal Şartı’na asgari ücretle ilgili konan çekince kaldırılmalıdır.
  • Asgari ücret tespit komisyonunda kadın temsili sağlanmalıdır.
  • TÜİK hesabı asgari ücret saptanmasında alt sınır olmalıdır.
  • Asgari ücret net ve AGİ hariç hesaplanmalıdır.
  • Bütün işçi ve memurlar için tek asgari ücret saptanmalıdır.
  • Asgari ücret geçim ücreti olmalıdır.
  • Yeniden değerleme artış oranından daha az asgari ücret artışı olamaz.
  • Asgari ücret artışında hedeflenen enflasyon oranları esas alınamaz.
  • Asgari ücret tespitinde geçim koşulları ve milli gelir artışı dikkate alınmalıdır.
  • Asgari ücret yıllık olarak hesaplanmalı, tümüyle vergi dışı bırakılmalıdır.
  • Asgari ücretin tespitinde bütün işçi konfederasyonlarına katılım hakkı sağlanmalı, Asgari Ücret ulusal ölçekli bir toplu pazarlıkla belirlenmeli ve uyuşmazlık durumunda grev hakkını da içermelidir.

DİSK yıllardır düzenli asgari ücret raporları hazırlamakta ve asgari ücret talebini bilimsel temele dayandırmaya çalışmaktadır. Nitekim bu çerçevede DİSK 2017 yılı için net 2000 TL, 2018 yılı için net 2300 TL, 2019 yılı için 2800 TL asgari ücret talep etmişti.

Asgari ücret düzeyini çeşitli yöntemlere göre hesaplamak mümkündür.DİSK’in asgari ücret talebinin ayrıntıları raporumuzda iki esasa dayanmaktadır.

Birinci esas asgari ücretin asgari geçim ücreti olmasıdır. Burada yoksulluk sınırı dikkate alınmalıdır. DİSK de Türk-İş de yoksulluk sınırı hesaplamaktadır. Bu hesapları dikkate aldık. Ailede iki kişinin çalıştığı varsayımı ile asgari ücret yoksulluk sınırının yarısından az olmamalıdır. DİSK ve Türk-İş’in yoksulluk sınırı verilerinin ortalamasının yarısı esas alındığında 3 bin 485 TL altında asgari ücret yoksulluk sınırı altında kalmak anlamına gelecektir.

Asgari ücret talebinde dikkate aldığımız ikinci esas Kişi Başına Milli Gelir artışıdır. Cumhurbaşkanlığı 2020 Yıllık Programındaki kişi başına milli gelir hesabı dikkate alındığında asgari ücretin 2020’de en az net 2 bin 600 TL olarak saptanması gerekir.

Bu iki yönetim ortalamasını, hem geçim ücretini hem de milli gelir artışını dikkate aldığımızda 2020 yılı asgari ücreti “en az” net 3 bin 200 TL olmalıdır diyoruz.

İnsan onuruna yaraşır bir asgari ücret lütuf değil haktır. Bu ülkenin tüm değerlerini ve güzelliklerini üreten işçileri bu hak ve onur mücadelesinde omuz omuza olmaya çağırıyoruz.  

Mücadele içinde geçmiş hiçbir hayat boşa harcanmış değildir!

0

Dedem bundan 80 yıl önce öldürülmüş… 1930’lu yıllarda Anadolu insanının zorunlu olarak yol çalışmasına katılması gerekirmiş. Bu zorunlu yol çalışmasından muaf olabilmek için ya parayla bedelini ödemek ya da en az beş çocuk sahibi olmak gerekirmiş. Dedemin parası yokmuş. Dört çocuğu varmış. Ninem beşinci çocuğuna hamileymiş. Dedem bu şekilde gitmek zorunda kalmış yol çalışmasına. Aynı şekilde oraya gelmiş gariban bir köylünün, bir tartışma neticesinde, kürek darbesiyle hayatını kaybetmiş. Öldürüldüğünde 27 yaşındaymış…

Babam sekiz yaşında ırgat olarak bir köylünün yanına verilmiş. On bir yaşında inşaatlarda çalışmaya başlamış. Hiç okula gitmemiş. Yarım yüzyıl gece-gündüz çalışıp, bir gün bile emekli maaşı alamadan, ömrüne bir Kore savaşı da sığdırarak, altmışını görmeden, göçüp gitti bu dünyadan…

Bu hayat hikâyeleri bize ne anlatıyor? Türkiye’nin bir işçi sınıfının ve tarihinin olduğunu ve çok ağır, çok sancılı ve büyük bedeller ödeyerek yol aldığı gerçeğini… Bu ülkenin temellerinde, sütunlarında, duvarlarında milyonlarca işçinin, emekçinin alın terinin, emeğinin, canının, kanının olduğunu… O yüzden dedemin, babamın ve benzeri milyonlarcasının hikâyesiyle Soma’da can veren 301 madencinin hikâyesi aynı sınıfsal gerçeğe dayanıyor. O yüzden her daim can verenlerle, verilen canlar üzerinden zenginleşenler; tekme yiyenlerle tekme atanlar asla ve asla aynı hikâyeyi paylaşmıyor.

Sanılıyor ki bu ülkenin bir avuç patronunun ve onlar adına azimle hükümetlik edenlerin gerçek manada bir hikâyesi, bir tarihi var. Geri kalan milyonlarca insanın ise hiçbir hükmü, hiçbir hikâyesi, hiçbir tarihi yok. Biz işçiler, emekçiler mürekkebi olduğumuz için muktedirlerin icat edilmiş bir hikâyeleri var. Lakin gerçek öyle değil. Öyle olmadığı gibi tam tersine işçi sınıfının bilinci, toplumsal ve siyasal varlığı birike birike artıyor, bir nesilden öbürüne aktarıla aktarıla büyüyor. İşte bu satırlarda olduğu gibi 100 yıl, 50 yıl öncesini bugününün sınıf mücadelesi gerçeğine organik olarak bağlayıveriyor.

Mücadele içinde geçmiş hiçbir hayat boşa harcanmış değildir. Gelecek mutlak şekilde bu mücadele ve emekler sayesinde daha eşit ve özgür olacak. Yeter ki ellerimizle sınırsız, sınıfsız, sömürüsüz bir dünyayı şekillendirelim…

Türkiye ekonomisini işçi ve emekli maaşları mı batırıyor?

0

Biri, “On farklı senaryo üzerine çalıştık. Hiçbiri sürdürülebilir değil. Emeklilikte yaşa takılanlar takılmaya devam edecekler,” dedi. Diğeri, “Seçim de kaybetsem geçit vermeyeceğim,” buyurdu. Çok şükür ki bin liradan az maaş alan emeklimiz yokmuş! İskandinav ülkeleri gibi batmadan gemiyi yüzdürebilmenin ölçüsü işte bu: emekliye bin, asgari ücretliye iki bin lira maaş!

Bu arada dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 2 bin 103, yoksulluk sınırı 6 bin 850 lira olmuş. Diğer bir ifadeyle nüfusumuzun yüzde 60’ı, yani neredeyse 50 milyon insanımız yoksulluk sınırının altında bir yaşam sürmeye çalışıyormuş.

Peki, bu durumda nasıl oluyor da, 16 milyonu açlık, 48 milyonu yoksulluk içinde yaşayan işçi ve emeklilerin maaşları ekonomiyi batırabiliyor?

Bin liradan az maaş alan emekli yok diye övünen iktidara göre bunlar hep geçmişin hatalarından kaynaklı. İnsanlar saçları ağarmadan emekli edildiği için şimdi Türkiye ekonomisi bu yükü taşıyamıyormuş! Yani bol keseden herkes emekli edilmiş, çifter çifter maaşlar verilmiş ve ekonomimiz “uff” olmuş!

Peki, bu doğru mu? Değil tabii ki! Örneğin şu an 46 yaşının altındaki emekli oranımız yüzde bir! Yani sadece 85 bin kişi civarında! Emeklilerin yüzde 70’i ise 56 yaşının üzerinde. Geri kalan yüzde 29 emekli ise 46-55 yaş aralığında. Türkiye’nin çalışma koşulları, beklenen yaşam süresi, alınabilen maaşlar düşünüldüğünde bunun ekonomi falan batırmayacağı son derece açık. Bu tablo olsa olsa Türkiye’de emek sömürüsünün ne derece yoğun olduğunun kanıtı olabilir. Nitekim emeklilerimizin en az yarısı, aldıkları maaş yetmediği için, çoğunlukla da kayıtdışı olmak üzere, çalışmaya devam ediyorlar.

İşte tam da bunun bir sonucu olarak Türkiye’de en zenginle en fakirin geliri arasında yirmi dört kat fark var. İşte bu yüzden milyoner sayımızla işsizlik ve yoksulluk sayımız ters yönde aynı hızla artmaya devam etmekte. Kıssadan hisse, yağma ve talanın adını ekonomi koymuşlar.

Sonuç mu? Biri yer biri bakar kıyamet ondan kopar! Bizden söylemesi…

“Barış Pınarı”nın ardından…

0

Saray rejimi ve Cumhur İttifakı açısından tablo giderek kötüleşiyor. TÜİK’in güvenilirliği giderek sorgulanır hale gelen rakamları dahi ekonomideki korkunç tabloyu ortaya koyuyor. Dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 14’e ulaşmış durumda. Genç işsizlik oranı ise yüzde 27,4 ile tarihi zirvesinde. Enflasyon oranı, Damat Bakan’ın beğenmediği sonuçlar çıkartan TÜİK yöneticilerini kovmasının ardından yüzde 8,5 olarak açıklanırken, devletin kendi alacaklarına önümüzdeki yıl için yüzde 22 zam yapması, gerçek enflasyon hakkında bir fikir veriyor. Faturalara yansıyan zam ise yüzde 50 civarında! Ne var ki, önümüzdeki yıl için ücretli çalışanlara, gerçekleşen değil “beklenen enflasyon” üzerinden zam yapılacak.

Ekonomideki çöküş, toplumsal yıkım olarak karşımıza çıkıyor. Sefaletin giderek yaygınlaştığı, çaresiz kalan ailelerin intihar etmekten başka çözüm bulamadığı örneklerin yaşandığı bir çöküşten bahsediyoruz. Bu toplumsal yıkım, politik alanda da karşılığını buluyor. AKP içerisindeki çatlaklar derinleşiyor. Yeni partilerin 2020 başında kurulması bekleniyor. Öte yandan, AKP’nin MHP’ye olan bağımlılığı giderek artıyor. AKP bir yandan MHP karşısında giderek daha fazla oy kaybı yaşarken, diğer yandan, iktidarını sürdürebilmesi için MHP’ye muhtaç durumda.

İşte bu tabloyu tersine çevirmek ve çürümüş iktidarının ömrünü uzatabilmek için Cumhur İttifakı’nın elindeki en önemli koz olan Kürt düşmanlığı yeniden devreye sokuldu. “Barış Pınarı Harekâtı” ile ekonomik yıkım tablosunun üzeri örtülmeye ve milliyetçi histeri dalgası yaratarak Saray rejimine yeniden güç kazandırmaya çalışıldı.

Yapay bir “beka” ve ulusal tehdit söylemleriyle, ABD ve Rusya’dan alınan icazetlerle ve pazarlıklarla, Fırat’ın doğusunda 2 bin 200 kilometrelik alan TSK’nin kontrolüne girdi. Bu arada, Saray rejimine muhalif kesimler yeniden vatan haini ilan edildi. HDP’ye dönük saldırılar yeni bir ivme kazandı. Seçimlerde HDP karşısında ağır bir yenilgi alan Saray koalisyonu, seçimlerde elde edemediğini, yeniden kayyumlar atayarak sağlamaya çalıştı. Operasyonun başlamasının ardından 3’ü büyükşehir belediyesi olmak üzere toplam 24 HDP belediyesine kayyum atandı ve 14 belediye başkanı tutuklandı. Belli ki, Saray rejimi adım adım bütün HDP belediyelerine kayyum atamayı ve HDP’yi seçimlerde kazanmış olduğu bütün belediyelerden silmeyi hedefliyor. HDP’yi bir iç düşman gibi göstererek Saray ittifakı, baskı uygulamalarını meşrulaştıracak bir bahane bulmaya ve HDP’yi siyaset yapamaz hale getirmeye çalışıyor.

Savaş tamtamlarının çalınmasıyla, Saray ittifakı bir an için istediğini elde eder gibi oldu. Çöküş tablosu gündemden kalktı ve milliyetçi hezeyan eşliğinde Suriye operasyonu temel gündem konusu haline geldi. AKP başkanı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu kez “başkomutan” şapkasıyla arz-ı endam etti. Ne var ki, ABD ve Rusya’yla yürüyen müzakerelerle, operasyonun beklenenden kısa sürmesi ve ABD ve Rusya’yla bir anlaşmaya varılmasının ardından, harekât, ülke gündeminin temel konusu olmaktan hızla uzaklaştı. Yarattığı yıkım tablosuyla yeniden baş başa kalan Cumhur ittifakı, “CHP’ye kumpas”, “Millet İttifakı’nı bölmek” gibi Saray entrikalarıyla, yani bir dış operasyona göre daha mütevazı çabalarla gündemi yönlendirme telaşında.

Ekonomik yıkımın faturası giderek daha görünür hale gelirken, Saray ittifakının çıkış planı emekçi halk üzerindeki kemer sıkma politikalarını daha da artırmak, çevreyi ve doğayı tamamen talan etmek ve kamusal kaynaklar üzerindeki yağmayı derinleştirmekten ibaret. Hayat pahalılığının ve işsizliğin geldiği dayanılmaz nokta karşısında, emekçiler asgari ücret zamlarına ve metal işçilerinin MESS’le yürüttüğü toplu sözleşmeye kilitlenmiş durumda. Ancak bu süreçlerden elde edilecek kazanımlar, yaşanan toplumsal yıkımın etkilerini biraz olsun hafifletebilir ve yeni saldırı planlarının önüne geçebilir. Bu dönemde emek örgütlerinin, sendikaların hiç olmadığı kadar bir arada durması ve bir mücadele planı örmesi yaşamsal önem taşıyor. Saray ittifakı çözülürken, emekten ve demokratik haklardan yana bir siyasal çıkış ancak birleşik mücadelenin ve patron partilerinden bağımsız bir siyasal seçeneğin yükseltilmesiyle mümkün olabilir.